บันทึกนักเรียนผู้ประกาศฯ  วันที่ ๒ ( อาทิตย์ ๒๗  พ.ค. ๕๑ )

สบตาแหล่งข่าว  เปิดเผย  จริงใจ  และสำคัญที่สุดสำหรับ (ว่าที่ผู้ประกาศ)  “สู้กล้อง  สู้กล้องอย่างคนเนชั่น J

นิธินันท์  ยอแสงรัตน์  ผู้ช่วยบก.บห.เครือเนชั่น  กรุณามาให้ความรู้ในหัวข้อ “จรรยาบรรณ -  ความเป็นกลางของสื่อ”  ประสบการณ์กว่า ๓๐ ปี  ในแวดวงสื่อสารมวลชน  ปัจจุบันดูแลผู้ประกาศ ในเครือฯ ทุกวันนี้ผู้ประกาศทุกคนของเนชั่น  แม้แต่ตัวดิฉันเอง  ก็ยังได้รับคำแนะนำดีๆจากคุณนิธินันท์เสมอๆ ( ฟังดูคล้ายอาจารย์ฝ่ายปกครองหน่อยๆนะครับ...ผมว่า...มิน่า.. วันที่ไปทำข้อสอบ เพื่อคัดตัวเข้าร่วมโครงการ  ผมเห็นครู  ร่วมสังเกตุการณ์อยู่เงียบๆ )  เป็นเครดิตที่โค้ชจอยแนะนำครูให้พวกเรารู้จัก ...

                “จับคู่กันค่ะ  ... แล้วจ้องตาเพื่อนข้างๆค่ะ  ส่งพลังให้กัน  แล้วมองตาไว้  มองให้เห็นอนาคตผู้ประกาศที่อยู่ตรงหน้า  เป็นผู้ประกาศที่ดี  มีคุณภาพ  เป็นคนข่าวตัวจริง....”

                     ชั้นเรียนของพวกเรา คึกคักขึ้นมาทันที  ตามด้วยเสียงคิกคัก  อาจารย์ครับ  พวกเราล้วนคนแปลกหน้ากัน  จู่ๆให้มาจ้องตากัน  ก็เขินแย่สิครับ..แต่มารู้ภายหลังว่าต้องทำให้ได้  สบตาแหล่งข่าว  เปิดเผย  จริงใจ  และสำคัญที่สุดสำหรับ (ว่าที่ผู้ประกาศ)  “สู้กล้อง  สู้กล้องอย่างคนเนชั่น J

                     ต่อไปแบ่งกลุ่มกันค่ะ  กลุ่มละ ๕-๖ คน ให้เวลา ๑๐ นาที คิดแล้วออกมาพูดหน้าชั้น  โจทย์คือ...จริยธรรมสื่อ  คืออะไรตามความเข้าใจของคุณ  จำเป็นหรือไม่  อธิบายพร้อมเหตุผล

                     หลังจากแบ่งกลุ่ม  ถกกันอย่างเมามัน  ( จนโดนครูดุ  เพราะหมดเวลาแล้ว  กลุ่มผมยังคุยกันอยู่ )  ได้ข้อสรุปคล้ายๆกันทุกกลุ่ม    ประมาณ  “ จริยธรรม  คือ  จรรยาบรรณในวิชาชีพสื่อ  ที่ควรยึดถือปฏิบัติ  บางข้อไม่ทำ  ไม่ผิดกฎหมาย  แต่ผิดศีลธรรม....ประกอบด้วยหัวข้อต่างๆ  ดังนี้

                     -  ความเป็นกลาง

                     -  นำเสนอรอบด้าน

                     -  ระมัดระวังไม่ให้แหล่งข่าวเสียหาย

                     -  ไม่บิดเบือน ใ ส่สี  ใส่ไข่

                     -  ไม่ใส่ทัศนคติส่วนตัว  ในการนำเสนอข้อมูล

                     -  มีความรับผิดชอบต่อสังคม “

                    โดยภาพรวมถือว่า  เข้าใจ  และใช้ได้พอสมควร  เพียงแต่แต่ละคนจะนิยามได้ครอบคลุม  และให้ความสำคัญมากน้อยแค่ไหน ....จึงนำมาสู่ข้อสรุปจากครู  ดังนี้

จริยธรรมสื่อภาคปฏิบัติ

-  เคารพสิทธิในการรับรู้อย่างถูกต้องของสาธารณชน

-  ยุติธรรม

-  ไม่พิพากษา

-  อธิบายได้

-  เคารพผู้อื่น

-  ตระหนักเสมอว่า  ข่าวที่เรานำเสนอคำนึงถึง ความรู้สึกของญาติ  มิตร  และตัวบุคคลในข่าว

-  อย่าด่วนสรุป  คนทำแท้งเลว  เป็นแม่ใจยักษ์  คนโดดตึก  คิดสั้น  อุตส่าห์เรียนจบตั้งปริญญาโท  ทำไมคิดได้แค่นี้

-   ไม่ละเมิดสิทธิแหล่งข่าว  แม้จะเป็นบุคคลสาธารณะ ปาปาราสซี่  หรือ  ใครเป็นเมียน้อยใคร  ใครเป็นเพศไหน  ไม่ควรเรียกเขาว่า    เจ๊...  ซ้อ....ป้า....  เรียกชื่อและตำแหน่งที่ถูกต้อง

-  รักษาระยะห่างกับแหล่งข่าว  คุณมีความรู้  แหล่งข่าวจะเคารพคุณ  จะให้ข่าวคุณ  ไปจนถึงอยากฝากข่าวคุณ  คุณต้องรักษาระยะให้ดี  ที่เนชั่น  ถ้ามีของขวัญต่ำกว่า ๕๐ บาทอนุโลมให้รับได้  มากกว่านี้ให้คืน  (อย่างฉลาด)  ถ้ารับมา  จับได้...ไล่ออกสถานเดียว !!

                   “สมัยที่ดิฉันทำข่าว  ไปต่างจังหวัด  แหล่งข่าวดูแลเต็มที่  ทั้งข้าวปลาอาหาร  ที่พัก  ต้องตอบไป...ไม่เป็นไรค่ะ  ดิฉันเบิกได้...ปฏิเสธไป  บางครั้ง  ทานข้าวคนละโต๊ะ  พอเช็คบิล  โต๊ะโน้นจ่ายให้แล้ว  ต้องใส่ซองไปคืน  หรือ  คราวที่ไปทำข่าวภาคใต้ (สมัยโน้นนนน..)  นายทหารท่านหนึ่งเป็นน้าเขยรู้ว่าเราไปในพื้นที่จะเลี้ยงข้าว  “หลานมาทั้งที  ทำไมจะเลี้ยงไม่ได้ “  ต้องอธิบายให้เข้าใจ  ใส่ซองไปคืน  หรือ  ยอมให้โกรธ  “ขอบคุณมากๆ  แต่ถ้ารับแล้วหนูถูกไล่ออกค่ะ “  ต้องยืนยัน  และ  แน่ชัดในบทบาทของตัวเองว่า  ณ เวลานั้นๆเราเป็นใคร”

แนวทางปฏิบัติ

-  เรารู้อะไรบ้าง  อะไรเป็นสิ่งที่เราต้องรู้

-  จุดประสงค์ของข่าว  ( คนอ่าน  คนดู  คนฟังจะรู้ไปทำไม?   คุณเป็นนักข่าว  คุณคือGate  Keeper คนแรกที่รู้เรื่องนี้  ก่อนถึงบก.หรือ  รีไรเตอร์ ด้วยซ้ำ )  ถกเถียงกันอย่างรอบด้าน  กว้างขวาง  แล้วพิจารณาอย่างรอบคอบ  เสนออย่างระมัดระวัง  แต่แหลมคม  

มีอะไรบ้างที่ต้องใส่ใจจริยธรรม

-  จะนำมุมมอง  ความเห็นที่แตกต่างมาร่วมตัดสินอย่างไร  สุดท้าย  ผลลัพธ์คือ.......( ให้ชั่งน้ำหนักเองว่า ควรไปทางไหน? )

-  ใครมีส่วนได้  ส่วนเสียจากข่าวชิ้นนี้

-  ถ้าเป็นแหล่งข่าว  จะมีผลสืบเนื่องอย่างไร  เมื่อข่าวนี้ออกไป

-  มีทางเลือกอื่นๆอีกไหมกรณีนี้

-  ข่าวทุกชิ้นต้องพิสูจน์ และอธิบายได้

                    ผมทบทวนสิ่งที่ครูสอนมาถึงเรื่องนี้  ในบ่ายวันหนึ่ง  แล้วตั้งคำถามกับตัวเองว่า

“นิธินันท์  ยอแสงรัตน์เป็นใคร ?”  ผมว่าผมคุ้นชื่อนี้จากแวดวงสื่อฯมานานพอสมควร  คลิกกูเกิล  แล้วกรอกชื่อลงไป  ภายใน 0.39 วินาที  ขึ้นมา 1450  รายการ  อ่านกันตาแฉะถ้าสนใจใคร่รู้...เช่น นิธินันท์ในบทบาท นักเขียน  นักอภิปราย  อาจารย์มหาวิทยาลัย  วิทยากร  ผู้ดำเนินรายการ  อดีตนักร้องวงต้นกล้า  :-o...นักร้องวงต้นกล้า...อันนี้ความรู้ใหม่  กงล้อ  กรรมาชน  ต้นกล้า  คาราวาน  ชื่อวงดนตรีที่เคลื่อนไหวจนติดหู  ติดตาสังคมในยุคตุลาที่เพื่อนร่วมชั้นหลายคนในห้องนี้ยังไม่เกิดโน่น....อ่อ..คนเดือนตุลาด้วยแฮะ  คนเดือนสิงหา  ที่มีแต่ไฟเบอร์อย่างผมเคยตั้งสมมติฐานเล่นๆแล้วตั้งเกณฑ์ในใจ  ใครมีชื่อปรากฏในกูเกิล  น่าจะเป็น Someone  จะมากจะน้อยต้องเคยทำ  เขียน  พูด  หรือแสดงอะไรในโลกมาก่อนระดับหนึ่ง  จึงปรากฏชื่อในอภิมหา Searchengine แห่งโลกcyber นี้ได้   ลองอีกชื่อยังไหว  ขออนุญาตนะครับโค้ช....ศุนันทวดี  อุทาโย  0.28 วินาที 702  รายการ  ตัวผมเองบ้าง...0.18 วินาที  432  รายการ...อ้ะ  ไม่ใช่ขี้ไก่เหมือนกันวุ้ยเรา :-p   และเพื่อไม่ให้ยาวเกินไป  ต้องเล่าต่อวันหลัง...

ความเป็นกลาง  และมาตรฐานวิชาชีพ “สื่อสารมวลชน”  ยังไม่จบ  ความเป็นกลางมีจริงไหมในวิชาชีพสื่อปัจจุบัน  สื่อที่อ้างความเป็นกลาง  คือสื่อที่ขี้ขลาด  ไม่กล้าเลือกข้าง ใช่ไหม ?  และ  สถานีไหน เป็นกลางที่สุดในปัจจุบันคะ? – คำถามปิดท้ายชั่วโมงที่ผมประทับใจมากจากน้องแชร์  พบกับท่าน  เป็นตอนต่อไป  ขอรับ ;-)