เนื่องจากครูบาอาจารย์อาพาธ
ดังนั้น
ในวันพระที่  ๒๗  มิถุนายน  พ.ศ.๒๕๔๐
ฉันจึงตั้งเจตนาสมาทานรักษาธุดงควัตรข้อเนสัชชิก
คือการถือปฏิบัติไม่ให้หลังถูกพื้น(ไม่นอน)
โดยถือกำหนด
ตั้งแต่  ๖  โมงเย็น  ถึง  ๖  โมงเช้า
บนศาลาการเปรียญร่วมกับคณะอุบาสกอุบาสิกาที่รักษาอุโบสถศีล
เพื่อถวายอานิสงส์แด่ครูบาอาจารย์
.
หลังจากทำวัตรเย็นแล้ว
ฉันเตรียมปูเสื่อ
เอาผ้าห่มและผ้าขนหนูม้วนเป็นหมอน
กางมุ้งเพื่อกันยุง
จากนั้น
ก็นั่งสมาธิในมุ้งบ้าง
ออกจากมุ้งมายืนบ้างเดินจงกรมบ้าง
ผลุบเข้าผลุบออกจากมุ้งหลายรอบ
.
เวลาผ่านไป  ผ่านไป  และผ่านไป
เริ่มรู้สึกถึงเวลาที่เชื่องช้ากว่าที่ควรจะเป็น
เมื่อไหร่จะถึง  ๖  โมงเช้าหนอ ?
ใจเริ่มไม่สงบ
ดิ้นรนดีดดิ้นจนบังคับไม่ได้
นั่งสมาธิก็เมื่อยก็ง่วง
เดินจงกรมก็เมื่อยก็ง่วง
ทั้งความเมื่อยความง่วงก่อตัวเป็นความเบื่อหน่าย
จนต้องถามตัวเองว่า
จะได้อานิสงส์ถวายครูบาอาจารย์สักแค่ไหนหนอ ?
คงจะกระจิดริดเดียว
.
ประมาณเที่ยงคืน
นั่งสมาธิ – เดินจงกรมแม้ยืนก็ไม่เป็นสุขเลย
ใจดิ้นรนกระสับกระส่าย
เพราะความง่วงบีบคั้นหนักขึ้นเรื่อย ๆ ตามเวลาที่ผ่านไป
ดูนาฬิกาบ่อยครั้ง
ด้วยหวังจะให้เวลาผ่านไปเร็ว ๆ
เพราะใจที่อยาก
อยากจะให้ถึงตีสี่เพื่อที่จะได้เตรียมตัวทำวัตรเช้า
จะได้ถึงหกโมงเช้า
นับเวลาถอยหลังเพื่อปลอบใจตัวเองว่า
ไม่นานก็จะหกโมงเช้าแล้ว
.
ระหว่างนั้นมีเหตุการณ์ให้ความง่วงคลายไป
แมวคาบจิ้งเหลนมาใกล้ ๆ มุ้ง
คิดว่าจะช่วยมัน
แต่อีกใจก็คิดว่า...คงจะช้าไปเสียแล้ว
จึงเพียงแต่นั่งมองดูเฉยอยู่
.
สักครู่
จิ้งเหลนหลุดออกมาจากปากแมวแล้ววิ่งวนหาทางหนี
แมวตามตะครุบจิ้งเหลนไว้ได้อีก
ฉันตัดสินใจลุกไปจับแมว
ตีให้มันอ้าปากปล่อยจิ้งเหลนออกมา
แล้วใช้ไม้กวาดกวาดนำทาง
ให้จิ้งเหลนวิ่งออกไปจากศาลาการเปรียญ
เฮ้อ !
ปลอดภัยแล้วกับชีวิตหนึ่ง
แต่อีกชีวิตหนึ่งต้องหิวต่อไป
.
ฉันภูมิใจว่า
วันนี้ได้อานิสงส์มาก
ทั้งธุดงควัตร(ที่กระท่อนกระแท่น)
และช่วยชีวิตหนึ่งชีวิตให้รอดพ้นจากความตาย
ตั้งจิตถวายอานิสงส์แด่ครูบาอาจารย์และให้แม่
.
ประมาณตีสองกว่า ๆ
อาการกลับไปเหมือนเดิมแถมแย่ลงไปอีก
หันไปมองรอบข้าง
อุบาสกอุบาสิกาที่รักษาอุโบสถศีลต่างหลับกันสบาย
ถามตัวเองว่า
คนอื่นเขานอนหลับกันสบาย
ทำไมเราต้องมาทรมานตัวเองเช่นนี้หนอ  ?
คิดปลอบใจตัวเองให้มีกำลังใจขึ้นว่า…
เราได้ขอสมาทานธุดงควัตรต่อหน้าครูบาอาจารย์
เสียสัจจะไม่ได้นะ
.
หลังจากนั้นก็ยังมีเผลอสติวิบไปบ้าง
แต่ก็ไม่เคยยอมให้หลังได้สัมผัสพื้น
มองดูหมอนด้วยความอยากที่จะซุกหัวลงไป
มองแล้วมองอีก
ที่สุด
ตัดสินใจเอาผ้าห่มและผ้าขนหนูที่ม้วนทำเป็นหมอนนั้น
มาคลี่วางเป็นที่รองนั่ง
ด้วยคิดว่าถ้าไม่มีหมอนให้เห็น
ก็คงจะไม่ง่วงนอนนะ
แต่ก็ไม่เป็นอย่างที่คิด
ยังง่วง  ง่วง  ง่วง  และง่วง
.
ประมาณตีสามกว่า ๆ
กำลังวุ่นวายใจกับความง่วง
และความปรารถนาจะเอนหลังลงนอนให้สบายเช่นคนอื่น ๆ
ก็มีแสงไปหน้ารถจากถนนฝั่งตรงข้ามวัด
ส่องมาตรงกับมุ้งของฉันพอดิบพอดี
จึงเบนความสนใจไปที่แสงไฟหน้ารถนั้น
.
พิจารณาได้ว่า
อ้อ !
คนที่ไม่นอนเหมือนเราก็มีนะ
แต่มีเหตุแห่งการไม่นอนต่างกัน
เป็นเพราะ...
อาชีพ  เที่ยวเตร่  เสพสิ่งมึนเมา  เล่นการพนัน  อายุมาก 
เจ็บปวดด้วยโรคภัยไข้เจ็บคุกคาม  ฯลฯ
ซึ่งเหตุของเขาเหล่านั้นต่างไปจากของเรา
เหตุของเรานั้น...
ต้องการทำความดีถวายอานิสงส์แด่ครูบาอาจารย์
.
หลังจากนั้นตาสว่าง
ความง่วงหายไปหมด
การนั่งสมาธิและการเดินจงกรม
ให้ความสงบใจพอสมควร
ทำให้ธุดงควัตรข้อเนสัชชิกครั้งนี้
ผ่านไปด้วยความอิ่มใจเอาเมื่อยามใกล้รุ่งนี่เอง
.
ได้กราบเรียนเรื่องราวที่ผ่านมานี้ให้ครูบาอาจารย์ได้รับฟัง
ท่านสอนว่า...
“ฝึกฝนความอดทน”
.
เวลาล่วงเลยผ่านมาจนถึงวันที่  ๒๓  สิงหาคม  พ.ศ.๒๕๔๐
อ่านพบในพระไตรปิฎกว่า...
“ผู้นอนน้อยในราตรี  ๕  จำพวก
๑.  สตรีที่ครุ่นคิดถึงบุรุษ
๒.  บุรุษที่ครุ่นคิดถึงสตรี
๓.  โจร
๔.  พระราชา
๕.  พระภิกษุผู้ปฏิบัติเพื่อละสังโยชน์
.
นำมาเทียบกับเหตุการณ์วันที่  ๒๗  มิถุนายน  ๒๕๔๐
ได้ความเข้าใจว่า
ปฏิบัติ...
เมื่อรู้เมื่อเข้าใจอาจจะยังไม่แจ่มแจ้ง
เป็นเพียงโครงคร่าว ๆ หยาบ ๆ ที่พุ่งสอนที่ใจของเราในยามนั้น
ปริยัติ...
จะช่วยรับรองในสิ่งที่เรารู้เราเข้าใจและให้ความกระจ่างชัดขึ้น
กับภาคปฏิบัติของเรา
ส่งเสริมให้เราสามารถพูดขยายความในสิ่งที่เรารู้
ได้อย่างมีหลักฐานรับรอง
ไม่เขวออกไปจากหลักธรรมคำสอนของพระพุทธองค์
.
ดังนั้น
แม้จะมุ่งสู่เส้นทางปฏิบัติ
แต่ก็ทิ้งปริยัติไม่ได้
.
สรุปความว่า
การรักษาธุดงควัตรข้อเนสัชชิกครั้งนี้ของฉัน
แม้ว่าจะไม่ประสบความสำเร็จเท่าใดนัก
แต่ก็ได้ความเข้าใจที่สำคัญมากที่สุดคือ...
ปฏิบัติและปริยัติ
ต้องอิงอาศัยกันไปตลอดเส้นทาง.

.

.

.

วันนี้

 วันจันทร์ที่  ๒๖  พฤษภาคม   พ.ศ.๒๕๕๑

วันโกน   แรม  ๗  ค่ำ   เดือน  ๖  ปีชวด