การเก็บรวบรวมข้อมูล ด้านสุขภาพกับการเก็บข้อมูลด้านสังคม มีหลายรูปแบบและหลายวิธีการที่เราสามารถนำมาใช้ได้ ที่ศูนย์แพทย์ของเราจะเก็บข้อมูลด้านชุมชน โดยใช้เครื่องมือ 7 อย่าง ของนายแพทย์โกมาตร์ จึงเสถียรทรัยพ์ เป็นเครื่องมือในการเก็บรวมรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูลรวมถึงการวางแผนชุมช ซึ่งเครื่องมือเหล่านี้ได้แก่

1. ประวัติศาสตร์ชุมชน เป็นการเก็บเรื่องราวของชุมชนนั้น โดยพยายามเจาะลึกลงไปว่าที่มาของชุมชนอยู่ที่ไหน ใครเป็นคนเริ่มต้น เรื่องราวที่เกิดขึ้น ประวัติที่สำคัญต่างๆ
2. แผนที่เดินดิน การวาดภาพแผนที่ตรงนี้ว่าไปแล้วจะวุ่นวานมากไม่สวยงานเหมือนแผนที่ตั้งโต๊ะ ที่เราเห็นทั่วไป เพราะจะมีการเชื่อมโยงความสัมพันธ์ระหว่างครัวเรือน เหตุการต่างๆ การเปลี่ยนแปลงแผนที่นี้จะหาว่าตรงไหนเป็นจุดแข็งด้านสุขภาพและจุดเสี่ยง ต่างๆของสุขภาพได้ด้วย
3. ระบบสุขภาพในพื้นที่และนอกพื้นที่ จะมีการเอาประวัติด้านสุขภาพเข้ามาสัมพันธ์กัน เช่น หมอพื้นบ้าน ร้านยาสมุนไพร หมอเป่าน้ำมนต์ ร้านขายยา ร้านจำหน่ายอาหาร แผงลอย รวมถึงพฤติกรรมการดูแลสุขภาพการรักษาสุขภาพ เวลาเจ็บป่วย จะไปรับการรักษาที่ไหน ก่อน-หลัง ตอนนี้จะสนุกมากกับข้อมูลใหม่ๆที่เราได้มา
4. ปฏิทินชุมชน การทำงานในระบบราชการ บ่อยครั้งต้องการความสำเร็จที่เป็นรูปธรรม เร่งด่วน เลยลืมว่าชาวบ้าน คนไข้เขาว่างกับเราไหม เช่น อยากรณรงค์งานต่างๆที่ต้องอาศัยคนร่วมมากๆแต่เป็นช่วงนี้กำลังเก็บเกี่ยว กำลังปลูกพืชไร่ ถ้ากิจกรรม/แผนงานนั้นๆไปดำเนินการในช่วงนี้อาจพบว่า ผู้มาร่วมงานน้อยมากๆได้ ดังนั้นต้องรู้ว่า ในแต่ละเดือน แต่ละอาทิตย์ ชุมชนชนนี้มี กิจกรรมอะไรบ้างเราจะได้ผนวกงานของเราเข้าร่วมกับชุมชนได้ เหมือนยิงปืนนัดเดียวได้นกหลายตัว
5. ผังเครือญาติ ในชุมชนชนบท การทำผังเครือญาติบางชุมชนสามารถบอกได้เลยว่าใครจะเป็น อบต.เป็นผู้ใหญ่บ้าน เพราะถ้าเครือญาติใหญ่มีการแต่งงานกับเครือญาติใหญ่แล้ว ความสัมพันธ์ทางเครือญาติจะใหญ่มากๆจนบางคนไม่รู้ว่าเป็นญาติกัน เมื่อมาดูผังเครือญาติถึงรู้ นามสกุลนี้กับนามสกุลนั้นมีความสัมพันธ์กันทางเครือญาติ
6. โครงสร้างองค์กร ผู้นำชุมชน เวลามีปัญหา ชาวบ้านไปหาใคร เจ็บป่วย ไปปรึกษาคนไหน แสดงว่าคนนั้นเริ่มมีภาวะผู้นำ เราต้องไปชักจูงเข้าเข้ามาเป็นเครือข่ายสุขภาพกับเรา เพราะคนกลุ่มนี้จะมีศักยภาพต่อคนอื่นๆด้วย ถ้าเราไปทะเลาะกับคนกลุ่มนี้การทำงานในชุมชนก็จะมีปัญหา (ผมทดลองมาแล้ว จริงๆครับ)
7. ข้อมูลด้านสุขภาพ ในนี้จะมีตั้งแต่ การค้นหาปัญหาสุขภาพ กลุ่ม อสม.องค์กรด้านสุขภาพ ชมรมผู้สูงอายุ ชมรมสร้างสุขภาพ การวิเคราะห์ปัญหา การแก้ไขปัญหหา จนออกมาในรูปแบบแผนแก้ไขปัญหาชุมชน แหล่งเงินทุนต่างๆ ซึ่งจะเป็นโครงการต่างๆ ในการทำงานครับ

ภาพนี้เป็นการทำงานประสานงานกับปฏิทินชุมชน ของเทศบาลตำบลบำเหน็จณรงค์ อำเภอบำเหน็จณรงค์ ครับ ที่มีการประสานงานอย่างดี จึงทำให้งานออกมาดี ทุกคน มีความสุขกับการได้ร่วมมือรณรงค์ครับ

ทีม นายยกสุริยา ฉิมพาลี นายกเทศมนตรีฯ ก็ออกร่วมเดินรณรงค์

ภาพ อสม. รำได้สวยงาม มากครับ

กลุ่มพ่อบ้าน ออกหาอาหาร ครับ เรื่องปากท้องก็สำคัญ

กลุ่ม เด็กแนวรุ่นใหญ่ ก็ออกมาร่วมรณรงค์ ก็ใจมันรากๆๆ

งานรณรงค์ สร้างสุขภาพ ก็เหมือนกันครับต้องมีการผสมผสานกับท้องถิ่นและชุมชนของตนเองแล้วจะได้อะไรมากกว่าที่เราคิดไว้ ครับ ขอให้ทุกคนแข็งแรงรวยสุขภาพรวยทรัพย์ครับ