ในหลายๆ ตอนของเรื่อง CEO ผู้เขียนได้พูดถึง CEO SCORECARD ที่ได้อธิบายเกี่ยวกับแนวคิดของผู้เขียนว่า   จะมีกรอบแนวคิดหรือทฤษฎีอะไรที่จะใช้วัดความสำเร็จของ CEO  ตลอดจนวิธีการสร้างโมเดลความสามารถของ CEO        
 ดังนั้นในส่วนเรื่องราวของ CEO SCORECARD ต่อไปจะเป็นแนวคิดหรือวิธีการใน ประสบการณ์ของผู้เขียนเกี่ยวกับ  “เครื่องมือวัดความสำเร็จของ CEO แบบครบวงจร"  โดยที่ผู้เขียนได้กำหนดเครื่องมือวัดความสามารถของ  CEO ใน 2 มิติด้วยกันคือ   

     
      มิติแรกเครื่องมือวัดความสำเร็จของ CEO   โดยใช้การวัดด้วย KPIs หมายความว่า         
เป็นการนำแนวคิดของการประเมินองค์กรแบบสมดุล (BSC : The Balanced Scorecard) กับ          
ดัชนีวัดผลสำเร็จธุรกิจ (KPIs : Key Performance Indicators) เข้ามาวัดความสำเร็จของ CEO          
ซึ่งการวัด CEO ในส่วนนี้จะเป็นการวัดความสำเร็จโดยรวมของธุรกิจ        

  ถ้าจะอธิบายให้ง่ายที่สุดหรือเข้าใจได้ง่ายๆ ผู้บริหารธุรกิจจะต้อง พิจารณาในขั้นตอนต่อไปนี้      
  1) การกำหนดวิสัยทัศน์ธุรกิจ (Corporate Vision) ที่สามารถใช้เป็นสิ่งนำทางหรือเป็นภาพธุรกิจที่อยากจะเป็น หรือทิศทางในอนาคตของธุรกิจที่จะไปให้ถึงได้
 2) ภารกิจ (Mission) ที่มีอยู่หรือกำหนดขึ้นตามวิสัยทัศน์ธุรกิจนั้น   สามารถแปลไปสู่กลยุทธที่ดีพอหรือไม่  
 3) มีโมเดลหรือเครื่องมือใดที่จะใช้วัดความสำเร็จของภารกิจที่กำหนดไว้ตั้งแต่ต้น 

 ทั้ง 3 ขั้นตอนนี้ในวิธีการของผู้เขียนจะได้ “KPIs วัด CEO” ที่สมบูรณ์และถูกต้อง ตามการพัฒนาโมเดลดัชนีวัด (Indicators Model)   
     มิติที่สอง  เครื่องมือวัดความสามารถของ CEO  เป็นการวัดด้านความสามารถ ของ CEO หมายความว่า ธุรกิจได้ร่วมกันพิจารณาโดยเฉพาะผู้บริหารระดับสูงว่า  “ผู้นำหรือ ผู้บริหารระดับสูงรวมถึงบุคคลที่จะขึ้นเป็น CEO ของธุรกิจ”  จะมีความสามารถอะไรบ้างที่จะ ทำให้ธุรกิจประสบความสำเร็จ 
 ประเด็นนี้ก็เป็นที่ถกเถียงกันมาก  ซึ่งผู้เขียนได้แลกเปลี่ยนทัศนะในเรื่องนี้กับ CEO  หรือ MD บางธุรกิจ  อาทิ 
       CEO หรือ MD ที่พบมักจะมีแนวความคิดว่า  ผู้บริหารที่มีผลลัพธ์หรือหาก สามารถวัดความสำเร็จได้อย่างแท้จริงแล้วก็จะต้องมีความสามารถด้วย 
 ดังนั้นการวัดเพียงผลลัพธ์หรือผลสำเร็จ เช่น การมี KPIs วัดความสำเร็จของผู้บริหาร แต่ละท่านก็ไม่จำเป็นที่จะต้องไปวัดด้านความสามารถ 
       การวัดด้านความสามารถ  เป็นสิ่งที่เป็นนามธรรม จับต้องยากและส่วนใหญ่ มักจะเป็นลักษณะของการประเมินตามมาตราส่วนประมาณค่า (Rating Scales) หรือไม่ เกิดอคติได้ง่าย  อีกทั้งรายการที่ใช้วัดหรือประเมินความสามารถของผู้บริหารจะซ้ำซ้อนกับการประเมินผลการปฏิบัติงานในแนวเดิมที่ธุรกิจทำอยู่โดยผลที่ออกมาคือ  มีความสามารถของผู้บริหารที่ได้จากการประเมินอยู่ในระดับความสามารถที่สูง  แต่ผลสำเร็จของงานจริงๆ   
ที่เกิดขึ้นขัดแย้งกับระดับความสามารถของผู้บริหาร 

       ในทัศนะของ CEO หรือ MD  หรือในมุมมองผู้ประกอบการ  สิ่งที่สนใจมากที่สุด คือ “ผลสำเร็จหรือผลลัพธ์ของธุรกิจ”  ดังนั้นการที่จะให้รอคอยหรือวัดอะไรที่ยังไม่เคยดำเนินการในเรื่องของความสามารถ  โดยเฉพาะการต้องเชื่อมโยงเรื่องเหล่านี้ด้วยแง่มุมทางด้านวิชาการ ยิ่งทำให้ CEO หรือ MD ก็ไม่ค่อยสนใจเท่าไหร่  เพราะเป็นวิชาการที่ไม่มีการเรียนการสอนใน สถาบันการศึกษา 
 ดังนั้น การจะมีเครื่องมือวัดความสามารถของ CEO จะมีขั้นตอนหรือวิธีการดำเนินการ ในลักษณะแบบย่อๆ ได้ดังนี้ 
 1) การกำหนด “โมเดลความสามารถของ CEO หรือผู้บริหาร”  จะสามารถจัดทำได้ใน
หลายๆ รูปแบบด้วยกัน อาทิ 
    - การจัดทำ กลุ่มโฟกัส (FG: Focus Group) เพื่อค้นหาว่า “โมเดลความของสามารถของ CEO หรือผู้บริหาร” จะมีโมเดลในรูปแบบใดได้บ้าง 
    - การประเมินระบบ 360 องศาคือ  การจัดทำแบบประเมินความสามารถของCEO หรือผู้บริหารแล้วนำไปประเมินผู้บริหารระดับสูงหรือ CEO เพื่อนำมาสรุปเป็นโมเดลความสามารถของ CEO หรือผู้บริหาร 
   - การใช้เทคนิค KRA Analysis (Key Result Area Analysis) เพื่อวิเคราะห์แล้ว สรุปเป็นโมเดลความสามารถของ CEO หรือผู้บริหาร 
 2) จัดทำ “กลุ่มความสามารถและรดับความสามารถ”  (Levels of Competencies)  เพื่อจะได้นำไปใช้ในการวัดหรือประเมินความสามารถของ CEO หรือผู้บริหาร 
 3) พัฒนาเครื่องมือในการวัดหรือประเมินความสามารถของ CEO หรือผู้บริหาร อาทิ
    - แบบทดสอบวัดความสามารถของ CEO (CEO Competencies Test)
   - การประเมินระบบ 360 องศา (360 Degree System)
   - ศูนย์ประเมินความสามารถ (AC : Assessment Centers)
   - การประเมินความสามารถที่แท้จริงด้วยพอร์ตโฟลิโอ (Portfolio Assessment)
 4) ทำการวัดหรือประเมินความสามารถของ CEO หรือผู้บริหารเพื่อการเปรียบเทียบโปรไฟล์ความสามารถของ CEO หรือผู้บริหาร 

 ทั้งหมดนี้จะเป็น หัวใจสำคัญของเรื่อง CEO SCORECARD  ที่ยังไม่เคยมีที่ใดพูดถึงอย่างถึงแก่นจริงๆ มาก่อน

ดร.ดนัย เทียนพุฒ
Dr.Danai Thieanphut
DNT Consultants