ความเป็นมา  ไม่ปรากฏหลักฐานแน่ชัดว่าเริ่มต้นลอยอังคารมาในสมัยใด เป็นแต่เพียงสันนิษฐานว่า พิธีนี้ได้รับอิทธิพลมาจากชาวอินเดีย ซึ่งนับถือศาสนาพราหมณ์ - ฮินดู

        ความมุ่งหมาย  ถือคตินิยมว่า ผู้ล่วงลับไปแล้วจะมีความร่มเย็นเป็นสุข แม้เกิดในภพใด ๆ ขอให้อยู่เป็นสุข เหมือนน้ำที่มีแต่ความชุ่มเย็น

            เครื่องใช้ในพิธี

                 สำหรับบูชาแม่ย่านางเรือ

                  - ดอกไม้สด ๑ กำ หรือพวงมาลัย ๑ พวง

                  - ธูป ๗ ดอก เทียนหนัก ๑ บาท ๑ เล่ม

                  - พานเล็ก ๑ ใบ (ใส่ดอกไม้ - ธูป - เทียน ขณะบูชาแม่ย่านางเรือ)

                  - เชือก ๑ เส้น (สำหรับมัดธูป - ดอกไม้ ที่เสาหัวเรือ) สำหรับบูชาเจ้าแม่นที - ท้าวสีทันดร

                  - กระทงดอกไม้ ๗ สี ๑ กระทง

                  - ธูป ๗ ดอก เทียนหนัก ๑ บาท ๑ เล่ม

                  - พานโตก (ขนาดกลาง) วางกระทงดอกไม้ ๗ สี ๑ ใบ สำหรับไหว้อังคารบนเรือ

                  - ลุ้งใส่อังคาร และผ้าขาวสำหรับห่อลุ้ง

                  - พวงมาลัย ๑ พวง

                  - ดอกมะลิ - กลีบกุหลาบ หรือดอกไม้อื่น ๆ (สำหรับผู้ร่วมพิธีโรยบนอังคาร)

                  - น้ำอบไทย ๑ ขวด

                  - ดอกกุหลาบเท่าจำนวนผู้ร่วมพิธี

                  - ธูปเทียนเครื่องทองน้อย ๑ ชุด (หรือธูป ๑ ดอก เทียนหนัก ๑ บาท ๑ เล่ม พร้อมกระถางธูปเชิงเทียน ๑ ชุด)

                  - สายสิญจน์ ๑ ม้วน

                  - พานโตกขนาดกลาง (รองลุ้งอังคาร) ๑ ใบ

                  - พานก้นลึกขนาดเล็ก (ใส่ดอกไม้ต่าง ๆ) ๑ ใบ

                  - พานก้นตื้น (ใส่เงินเหรียญ) ๑ ใบ

            ลำดับพิธี

                การบูชาแม่ย่านางเรือ

                  - คณะญาติมิตรนำอังคารไปสู่ท่าเทียบเรือ

                  - พิธีกรนำประธานในพิธี (ญาติอาวุโส) ลงเรือก่อน นอกนั้นรอบนท่าเทียบเรือ

                  - ประธาน นำดอกไม้ ธูปเทียน (ใส่รวมในพาน จุดบูชาแม่ย่านางที่หัวเรือ)

                  - กล่าวบูชาและขออนุญาตแม่ย่านางเรือ โดยประธานกล่าวเองหรือพิธีกรกล่าวนำ

            คำกล่าวบูชาขออนุญาตแม่ย่านางเรือ

                นะมัตถุ / นวานิวาสินิยา / เทวะตายะ / อิมินา สักกาเรนะ / นาวานิวาสินิง / ทวะตัง/ ปูเชมิ.

                ข้าพเจ้า / ขอน้อมไหว้บูชา / แม่ย่านางเรือ / ผู้คุ้มครองรักษาเรือลำนี้/ด้วยเครื่องสักการะ เหล่านี้

                ด้วยข้าพเจ้า / พร้อมด้วยญาติมิตร / ขออนุญาตนำอัฐิและอังคารของ.......... / ลงเรือลำนี้ / ไปลอยในทะเล / ให้ข้าพเจ้าและญาติมิตร / กระทำพิธีลอยอัฐิและอังคารลงเรือได้ / และได้โปรดคุ้มครองรักษา / ให้ข้าพเจ้าและญาติมิตร / กระทำพิธีลอยอัฐิและอังคาร / ด้วยความสะดวกและปลอดภัย / โดยประการทั้งปวงเทอญ

                  - คณะญาติมิตรนำอังคารลงเรือ

                  - ออกเรือไปยังจุดที่จะลอยอังคาร

            ไหว้อังคารบนเรือก่อนทำพิธีลอยลงน้ำ

                  - เมื่อเรือแล่นถึงจุดหมายแล้วให้หยุดเรือลอยลำ

                  - พิธีกรเปิดลุ้งอังคารจัดเครื่องไหว้อังคารให้ประธาน

                  - ประธานจุดธูปเทียนไหว้อังคาร สรงด้วยน้ำอบไทย โรยดอกมะลิ กลีบกุหลาบ ดอกไม้อื่น ๆ

                  - เมื่อทุกคนไหว้อังคารเสร็จแล้ว พิธีกรห่อลุ้งอังคารด้วยผ้าขาว ยาว - กว้าง ๑/๒ เมตร

รวบมัดด้วยสายสิญจน์ทำเป็นจุกข้างบนแล้วสอดสวมพวงมาลัย

                  - พิธีกรแจกดอกกุหลาบให้คณะญาติมิตร คนละ ๑ ดอก

            การบูชาเจ้าแม่นที - ท้าวสีทันดร

                  - พิธีกรจัดเครื่องบูชาเจ้าแม่นที - ท้าวสีทันดร ให้ประธาน

                  - ประธานจุดเทียน ๑ เล่ม และธูป ๗ ดอก ที่กระทงดอกไม้ ๗ สี

                  - กล่าวบูชา / กล่าวฝากอังคารกับเจ้าแม่นที - ท้าวสีทันดรโดยประธานกล่าวเอง หรือพิธีกรกล่าวนำ

            คำกล่าวบูชา / กล่าวฝากอังคารกับเจ้าแม่นที - ท้าวสีทันดร

                (ตั้งนะโม ๓ จบ)

                นะมัตถุ / อิมิสสัง / มะหานะทิยา / อะธิวัตถานัง / สุรักขันตานัง / สัพพะเทวานัง / อิมินา สักกาเรนะ / สัพพะเทเว / ปูเชมะ.

                ข้าพเจ้าทั้งหลาย / ขอน้อมไหว้บูชา / เจ้าแม่นที / ท้าวสีทันดร / และเทพยดาทั้งหลาย / ผู้สถิตคุ้มครองรักษาอยู่ / ในทะเลนี้ / ด้วยเครื่องสักการะนี้

                ด้วยข้าพเจ้าทั้งหลาย / ได้ประกอบกุศลกิจ / อุทิศส่วนบุญ / แก่........................../ ผู้วายชนม์ / และบัดนี้ / จักได้ประกอบพิธี / ลอยอัฐิและอังคาร / ของ................................พร้อมกับขอฝากไว้ / ในอภิบาล / ของเจ้าแม่นที / ท้าวสีทันดร / เจ้าแม่แห่งทะเล / และเหล่าทวยเทพทั้งปวง

                ขอเจ้าแม่นที / ท้าวสีทันดร / แม่ย่านางเรือ / และเทพยดาทั้งหลาย / ได้โปรดอนุโมทนา / ดลบันดาล / ให้ดวงวิญญาณ / ของ....................... / จงเข้าถึงสุคติ / ในสัมปรายภพ / ประสบสุข / ในทิพยวิมาน / ชั่วนิรันดร์กาลเทอญ.

            วิธีลอย

                  - เมื่อกล่าวบูชา / กล่าวฝากอังคารกับเจ้าแม่นที - ท้าวสีทันดร เสร็จแล้วพิธีกรเชิญทุกคนยืนขึ้น ไว้อาลัยประมาณ ๑ นาที

                  - ประธานโยนเงินเหรียญ (ตามสมควร) ลงทะเล เพื่อซื้อที่ตามธรรมเนียม แล้วลงบันไดเรือ ทางกาบซ้าย ลอยกระทงดอกไม้ ๗ สี โดยใช้มือประคอง ค่อย ๆ วางบนผิวน้ำ ต่อจากนั้นอุ้มประคองลุ้งอังคาร ค่อย ๆ วางบนผิวน้ำ โดยให้ผู้ร่วมพิธีทุกคนถือสายสิญจน์ด้วย

                  - หากกาบเรือสูงจากผิวน้ำมากเกินไป และไม่มีบันไดลงเรือ ให้ใช้สายสิญจน์ทำเป็นสาแหรก ๔ สาย จำนวนสาแหรก คือใส่กระทงดอกไม้ ๗ สี ๑ สาแหรก และใส่ห่อลุ้งอังคาร ๑ สาแหรก หย่อนลงไป (ห้ามโยนลง)

                  - เมื่อห่อลุ้งอังคารลงสู่ผิวน้ำแล้ว ให้โรยดอกกุหลาบ ธูปเทียน ตามลงไป และสิ่งของสำหรับไหว้บูชาที่เหลือ ทั้งหมดก็ให้โรยตามลงไปด้วย

                  - เรือวนซ้าย ๓ รอบ

                  - เสร็จพิธี

-------------

ผู้สนใจลอยอัฐิและอังคารติดต่อที่

นาวาเอก วิโรจน์ พิศเพ็ง

อนุศาสนาจารย์ โรงเรียนนายเรือ

รับประกอบพิธีลอยอัฐิและอังคาร

สำหรับข้าราชการและประชาชนทั่วไป

ที่

มือถือ 09 766 8400, 04-115-1980

สำนักงาน 02 475 3806

บ้าน 02 397 4664