วัดหน้าพระเมรุ  เป็นเพียงวัดเดียวในกรุงศรีอยุธยา ที่รอดจากการถูกเผาทำลาย
อย่างไม่น่าเชื่อ  บันทึกที่วัดหน้าพระเมรุ ระบุว่า เนื่องจากตั้งอยู่ใกล้พระราชวังหลวง
และพม่ายังได้ใช้วัดแห่งนี้เป็นที่ตั้งกองทัพ ทำให้ไม่ถูกทำลายด้วยประการทั้งปวง
ด้วยเหตุนี้วัดหน้าพระเมรุ จึงยังคงมีงานศิลปกรรมของสมัยอยุธยาแท้ ๆ ตกทอด
มาให้อนุชนคนรุ่นหลังได้ชมกันจนทุกวันนี้

มีพระประธานเป็นพระพุทธรูปหล่อด้วยทองสำริด ภายนอกฉาบด้วยปูน
ลงรักปิดทองปางมารวิชัยทรงเครื่องพระมหากษัตริย์ ปางมารวิชัย คือเป็นตอนที่
องค์สัมมาสัมพุทธเจ้าทรงสำเร็จพระอรหันต์ นิ้วจรดลงไปที่พื้น เพื่อให้พระแม่ธรณี
เป็นพยานว่า พระองค์ตรัสรู้แล้ว พระอุโบสถมีส่วนยาวและกว้างมาก ไม่มีหน้าต่าง
อย่างพระอุโบสถทั่วไป พระพุทธรูปองค์นี้มีพระนามว่า พระพุทธนิมิตวิชิตมารโมลี-
ศรีสรรเพชญ์บรมไตรโลกนาถ หรือ พระพุทธนิมิตฯ เป็นพระพุทธรูปทรงเครื่องใหญ่
ที่สุด และพระพุทธรูปทรงเครื่ององค์นี้มีพระลักษณะสวยงามมาก พระนามบ่งชัดถึง
พระลักษณะอันพิเศษ มีพระอภินิหารเป็นสรณะที่พึ่งที่เคารพอย่างยิ่งแก่โลกทั้ง 3
เป็นพระพุทธรูปคู่บ้านคู่เมือง และคุ้มครองบ้านเมือง ทำให้ข้าศึกเกิดความเกรงกลัว
ไม่ทำลายวัดนี้ เป็นที่น่าอัศจรรย์อย่างยิ่ง

พระคันธารราฐ ที่ประทับอยู่ในวิหารวิหารสรรเพชญ์ หรือวิหารเขียน หรือวิหารน้อย 
ตั้งอยู่ข้างพระอุโบสถ สร้างขึ้นในสมัยรัชกาลที่ 3 ได้ทรงโปรดเกล้าให้พระยาไชยวิชิต
(เผือก) เป็นแม่กองบูรณะ ปฏิสังขรณ์ และได้อัญเชิญพระคันธารราฐ พระพุทธรูป
ศิลาเขียวสมัยทวารวดี ปางปฐมเทศนา ประทับห้อยพระบาท พระยาไชยวิชิต (เผือก)
จารึกว่าอัญเชิญมาจากวัดมหาธาตุในอยุธยานั้นเอง และทว่ามีบันทึกในสมัยรัชกาลที่ 5
ว่าเดิมอยู่ที่วัดพระเมรุ จังหวัดนครปฐม พระพุทธรูปศิลาสมัยทวารวดีเช่นพระคันธารราฐ
ปรากฏในโลกเพียงหกองค์เท่านั้น คือ วัดพระปฐมเจดีย์ 3 องค์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ
เจ้าสามพระยา(อยุธยา) 1 องค์ ที่ประเทศอินโดนีเซีย 1 องค์ และที่วัดหน้าพระเมรุนี้
อีก 1 องค์ ซึ่งกล่าวกันว่าเดิมพระคันธารราฐ เป็นพระพุทธรูปศิลาสีเขียว แต่เนื่องจาก
ผ่านกาลเวลามานานจึงทำให้กลายเป็นสีเข้มขึ้นเรื่อยๆ จนกระทั้งปัจจุบันดูคล้าย
เป็นสีดำ แต่ถ้าลองไปดูใกล้ๆแล้วจะเห็นเป็นเม็ดเล็กๆสีเขียว เพราะทำจากหินทราย
แกะสลัก เชื่อกันว่าหากสักการบูชาแล้วจะอายุยืน มั่นคงดั่งศิลา หน้าบันของ
พระอุโบสถ งานแกะสลักไม้อันสวยงาม  
วัดหน้าพระเมรุ เป็นวัดเดียวในพระนครศรีอยุธยาที่รอดพ้นจากการเผาทำลาย
ของพม่าเมื่อครั้งเสียกรุง แต่เป็นเพียงวัดหนึ่งในอีกหลายๆวัดในจังหวัดอยุธยา
เมืองแห่งประวัติศาสตร์และวัดวาอารามที่ควรค่ายิ่งต่อการอนุรักษ์ รักษาไว้สืบต่อไป

วัดภูเขาทอง

 วัดภูเขาทองนี้ หนังสือคำให้การชาวกรุงเก่ากล่าวว่า สมเด็จพระราเมศวรทรงสร้าง
เมื่อพ.ศ. 1930 ครั้นบุเรงนองยกมาตีกรุงศรีอยุธยาใน พ.ศ. 2112 ได้สร้างพระเจดีย์
ภูเขาทองใหญ่แบบมอญขึ้นไว้เป็นที่ระลึกที่วัดนี้ ต่อมาสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศ
โปรดเกล้าฯให้ซ่อมแซมองค์พระเจดีย์ตอนบนเปลี่ยนจากเจดีย์แบบมอญเป็นเจดีย์ไทย
ย่อมุมไม้สิบสองฝีมือช่างไทย ฝีมือช่างมอญเดิมจึงปรากฏเหลือเพียงฐานทักษิณส่วนล่าง
เท่านั้น เจดีย์ภูเขาทองจึงมีลักษณะสถาปัตยกรรมสองแบบผสมกัน ปัจจุบันกรมศิลปากร
ได้สร้างพระบรมราชานุสาวรีย์สมเด็จพระนเรศวรมหาราชทรงม้า

บริเวณด้านหน้าวัดภูเขาทอง

วัดท่าการ้อง