กฎหมายอาญา มาตรา 65 ผู้ใดกระทำความผิดในขณะไม่สามารถรู้ผิดชอบหรือไม่สามารถบังคัยตนเองได้เพราะมีจิตบกพร่องโรงจิต หรือจิตฟั่นเฟืองผู้นั้นไม่ต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น 
     แต่ถ้าผู้กระทำผิดยังสามารถรู้ผิดชอบอยู่บ้านหรือยังสามารถบังคับตนเองได้บ้าง ผู้นั้นต้องรับโทษสำหรับความผิดนั้น แต่ศาลจะลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดไว้สำหรับความผิดนั้นเพียงใดก็ได้
    กฎหมายอาญาในมาตรา 65 ในวรรคแรกนี้ เป็นการเว้นโทษให้ผู้กระทำผิดไม่ต้องรับโทษ เนื่องจากผู้กระทำความผิดไม่สามารถรู้ผิดชอบหรือไม่สามารถบังคับตนเองได้หรือไม่สามารถบังคับตนเองได้หรือเป็นโรคจิต จิตบกพร่อง เพราะกฎหมายอาญาใช้หลักเจตนาของผู้กระทำผิด ในวรรคแรกผู้กระทำผิดกระทำไปโดไม่มีสติ กฎหมายจึงยกเว้นไม่ต้องรับโทษ 
     ตัวอย่าง คนเป็นลมบ้าหมูเดินไปในที่สารธารณะเกิดลมซักกระทันหัน มือไปฝาดเด็กที่กำลังเล่นอยู่ เด็กล้มไปโดนเสาไฟฟ้าเสียชีวิต
    หรือ ขณะขับรถยนต์ไปตามท้องถนนเกิดเป็นลมชักไมาสามารถบังคับรถได้ชนกับรถบุคคลอื่น ทำให้เสียชีวิต เช่นนี้ เป็นการกระทำความผิดแต่กฎหมายไม่ต้องรับโทษทางอาญา
     ส่วนวรรคสอง เจตนาของกฎหมายให้รับผิดตามส่วนของความรู้ผิดชอบในขณะกระทำความผิด ซึ่งกฎหมายให้อำนาจศาลจะลงโทษแก่ผู้กระทำความผิดน้อยกว่ากฎหมายกำหนดไว้ในความผิดนั้น 
     ตัวอย่าง กฎหมายอาญามาตรา 288 ผู้ใดฆ่าผู้อื่นต้องระวางโทษประหารชีวิต จำคุกตลอดชีวิตหรือจำคุกตั้งแต่สิบห้าปีถึงยี่สิบปี
     เช่น นายสุชาติมีความโกรธแค้นนายวิชิต มีเจตนาที่จะทำให้นายวิชิตบาดเจ็บ โดยใช้มีดแทงนายวิชิต ขณะเกิดเหตุนายสุชาติเป็นลมชักไม่สามารถบังคับตัวเองได้ จึงแทงนายวิชิตจนเสียชีวิต กรณีนี้จะเห็นว่านายสุชาติมีเจตนาร้ายต่อนายวิชิต ศาลสามารถลงโทษนายสุชาติต่ำกว่า โทษท่กฎหมายกำหนดคือต่ำกว่าสิบห้าปีได้ จะเห็นว่ากฎหมายในวรรคนี้ยังยึดหลักเจตนาการกระทำความผิดเสมอ.