ผมจำไม่ได้ว่า  ได้ยิน  ได้เห็น  ได้อ่าน  ประโยคข้างต้นเมื่อใด? และจำได้ไม่แม่นว่า ประโยคจริงๆ เขียนอย่างไร... จำได้ลางๆว่า เคยได้อ่านบนซองจดหมาย หรือหนังสือเผยแพร่ ของ องค์การ UNICEF

       จำได้หรือไม่ ไม่ใช่สาระสำคัญ  แต่สาระสำคัญมันอยู่ตรงที่ว่า  ประโยคดังกล่าว มันโดนใจผมเป็นที่สุด....

       ผมจำได้ว่าสมัยเด็กๆ  เวลาผมทำอะไรไม่ได้  ก็มักจะวิ่งไปหาผู้ใหญ่  ให้ช่วยเหลือทุกที  ยังจำบรรยากาศได้ดีว่า เวลาเมื่อผู้ใหญ่ทำอะไรให้ จะรู้สึกตื้นตันใจ จนบอกไม่ถูก  โดยเฉพาะเมื่อเวลาผู้ใหญ่ สอนให้ทำ และแก้ปัญหาด้วยตัวเราเอง จะปลื้มเป็นพิเศษ....

       ประสบการณ์เหล่านั้น มันติดตามเรามาจนถึงปัจจุบัน เมื่อล่วงเข้าวัยกลางคน  เวลาผมมีปัญหาเรื่องเทคโนโลยีใหม่ๆ เช่น คอมพิวเตอร์  หรือเครื่องมือสื่อสาร รุ่นใหม่  ผมก็มักจะเรียกน้องๆ คนรุ่นใหม่ ที่มีความเชี่ยวชาญ มาแก้ปัญหาให้เสมอๆ เหมือนเดิม เมื่อครั้งเยาว์วัย  แต่ที่แตกต่างคือ ผมจะมีประโยคขึ้นต้นแทบเหมือนกันทุกครั้ง เมื่อน้องๆ กำลังจะให้ความช่วยเหลือแก่ผม ว่า “ สอนให้ผมจับปลานะ  อย่าเอาปลามาแจกให้ผมอย่างเดียว”

       ดังนั้น การแก้ปัญหาให้ผมแต่ละครั้ง จะใช้เวลาค่อนข้างนาน เพราะผมจะต้องจด ไว้ในสมุดบันทึก  ถึงขั้นตอนต่างๆ และเมื่อน้องๆกลับออกไปแล้ว  ผมมักจะลองทำดูด้วยตนเองอีกครั้ง หากพบว่าผมยังไม่ชัดเจนในขั้นตอนจริง  ผมจะเรียกน้องๆ มาถามอีกครั้ง....และจากนั้นผมจะหลีกเลี่ยงที่จะถามในเรื่องเดิมอย่างถึงที่สุด...

       เพื่อนๆในที่ทำงานหรือน้องๆบางคน เคยถามผมว่า จะต้องวุ่นวายจดให้ยุ่งยากทำไม  เป็นผู้บริหารแล้ว มีอะไรก็เรียกน้องๆมาช่วย เอาเวลาไปทำอย่างอื่นดีกว่า...ผมฟังแล้วได้แต่ยิ้มๆ...  แล้วยกเอาประโยคข้างต้นมาให้พวกเขาฟัง...

       เหตุผลสำคัญที่ผมยกเอาเรื่องนี้มาพูดคุยกับผู้อ่านในวันนี้ เพราะ พลันที่รัฐบาลนอมินีของ มือที่มองเห็น เข้าทำงานไม่กี่วัน  สารพัดโครงการ ประชานิยม ได้รับการปัดฝุ่นขึ้นมาอีกครั้ง  ข่าวว่าจะทุ่มงบประมาณ 1.1 แสนล้านในการนี้  แถมยังใจดี จะจัดให้มีการ ฟื้น ITV ขึ้นมาอีกครั้ง ทั้งที่มีทีวีสาธารณะ อยู่แล้ว โดยอ้างว่าประชาชนเรียกร้อง เล่นเอา พนักงานไอทีวีเก่า ยิ้มแก้มแทบปริ...

     ประชาชนรากหญ้า  เป่าปาก ปรบมือ กระทืบเท้า กันเกือบทั่วหน้า เพราะนั่นหมายถึง เทศกาลแจกปลา มาถึงอีกแล้ว  หลังจากที่อดๆอยากๆมานาน เกือบ 2 ปี รถจักรยานยนต์ที่กู้กองทุนหมู่บ้านมาซื้อ ก็ถูกไฟแนนซ์ ยึดเกือบหมดแล้ว  ครั้นจะออกจับปลา หาเงินด้วยตนเอง ก็ทำไม่เป็น ก็ทางการเขาไม่ได้สอนให้จับปลานี่หว่า เขามีแต่เอาปลามาแจก  เป็นอย่างนี้มาหลายปีดีดักแล้ว....

     เราต้องยอมรับ ว่ากระบวนการพัฒนาคนของประเทศเรา ล้าหลังประเทศอื่นที่อยู่ร่วมโลกอยู่เป็นจำนวนมาก ...เราไม่ได้ปลูกฝังค่านิยมให้ช่วยเหลือตนเอง  เมื่อเจอปัญหา  แต่เราถูกสอนให้คอยรับความช่วยเหลือจากคนอื่น  ไม่เชื่อผม ท่านลองนึกย้อนดูได้ครับ

-         คนจน คอยรับการสงเคราะห์จาก ทางการ และหน่วยงานเอกชน จนรัฐบาลต้องตั้งหน่วยงานด้านการสังคมสงเคราะห์  มากมาย

-         คนชั้นกลาง แบบเรา มีการศึกษาหน่อย แต่ก็ช่วยเหลือตัวเอง แทบไม่เป็น ต้องใช้ตัวช่วยคือ เงิน ในการแก้ปัญหาทั้งสิ้น  อาชีพช่าง  อยู่ได้สบายๆ เพราะคนไทย ทำอะไรที่เป็นงานช่างแทบไม่เป็น  สังเกตดู สินค้าที่ต้องมาประกอบเองที่บ้าน มักจะขายไม่ดี เหมือนแบบที่ประกอบเสร็จแล้ว หรือช่างมาประกอบให้ที่บ้าน

     หน่วยงานของรัฐ ก็แปลก แทนที่จะส่งเสริมให้ประชาชน สามารถช่วยเหลือตัวเองได้ ไม่ต้องรอพึ่งรัฐบาลอย่างเดียว  กลับไม่สนับสนุน คงกลัวชาวบ้านเขารู้มาก มีการรวมกลุ่ม เป็นชุมขนที่แข็งแกร่ง แล้วปกครองยากหรือไงครับ

    ดังนั้นผมคิดว่าคงถึงเวลาสักที ที่พวกเราจะเริ่มการหาวิธีการจับปลา  มาใช้ในชีวิตประจำวัน  เริ่มจากเรื่องง่ายๆ ก่อน ทำให้เด็กเห็น เป็นตัวอย่าง จะได้สอนพวกเขาง่ายขึ้น  งานบ้านง่ายๆ ซ่อมประปา เปลี่ยนหลอดไฟฟ้า ตัดหญ้า ฯลฯ ก็ทำเองกันบ้าง อย่าใช้ตัวช่วย คือ เงิน เพียงเดียว  ไม่งั้นเวลาเงินไม่มีความหมาย และไม่มีใครเอาปลามาแจก เพราะพี่แก แ-ก กันหมดประเทศแล้ว จะอดตายเอาได้ง่ายนะครับ พี่น้อง

    สุดท้ายนี้ผมขอยกเอา คำประพันธ์บทพระธรรม ของ ท่านพุทธทาสภิกขุ มาฝากทุกท่านครับ

                 การพึ่งผู้อื่น

    อันพึ่งท่าน    พึ่งได้        แต่บางสิ่ง

เช่น พึ่งพิง        ผ่านเกล้า   เจ้าอยู่หัว

หรือพึ่งแรง       คนใช้       จนควายวัว

ใช่ จะ พ้น         พึ่งตัว        ไปเมื่อไร

   ต้องทำดี         จึงเกิดมี     ที่ให้พึ่ง

ไม่ มี ดี              นิดหนึ่ง     พึ่งเขาไฉน ?

ทำดีไป              พึ่งตัว        ของตัวไป

แล้วจะได้          ที่พึ่ง           ซึ่งถาวร.

   พึ่งผู้อื่น          พึ่งได้         แต่ภายนอก

ท่านเพียงแต่     กล่าวบอก   หรือพร่ำสอน

ต้องทำจริง       เพียรจริง     ทุกสิ่ง, ตอน-

น้ำ จึงถอน       ตัวได้          ไม่ ตก จม .

   จะตกจน       หรือว่า        จะตกนรก

ตนต้องยก        ตนเอง         ให้เหมาะสม

ตนไม่ ยก,        ให้เขายก      นั้นพกลม :

จะตกหล่ม        ตายเปล่า      ไม่เข้าการ ฯ

   .................................................................... 

ขอให้ ใจสุข กายสุข กันทุกท่าน สังคมจะได้สุขด้วยครับ

ขอบคุณ esnips สำหรับบทเพลง Live&Learn – บอย / กมลา

Live&Learn_บอย_กมล...