ภาพจาก: กรมอุตุฯ

ว่ากันด้วยเรื่องสภาพภูมิอากาศกันต่อน่ะค่ะ ช่วงนี้บ้านเรามีฝนตกแทบทุกภาคกันเลยค่ะ บางพื้นที่ก็ส่งผลให้มีน้ำท่วม รวมถึงมีดินโคลนถล่ม พืชผลการเกษตรถูกน้ำท่วมทำความเสียหาย ถ้าจะว่าไปแล้ว ช่วงนี้เป็นหน้ามรสุมค่ะ ประเทศไทยได้รับอิทธิพลจากหย่อมความกดอากาศต่ำบริเวณอ่าวมะตะบัน ประเทศพม่า มีกำลังแรงขึ้น ส่งผลทำให้ร่องความกดอากาศต่ำที่พาดผ่านภาคกลาง และภาคตะวันออก มีกำลังแรง ลักษณะเช่นนี้จะยังคงทำให้ทั่วทุกภาคของประเทศมีฝนชุกหนาแน่นกับมีฝนตกหนักหลายพื้นที่ โดยเฉพาะด้านรับลมมรสุมตะวันตกเฉียงใต้ของภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคตะวันออก และภาคใต้ฝั่งตะวันตก อาจมีฝนตกหนักมากบางพื้นที่ ขอให้ประชาชนในพื้นที่เสี่ยงภัย อาทิเช่น บริเวณจังหวัด ตาก กำแพงเพชร พิจิตร นครสวรรค์ อุทัยธานี กาญจนบุรี ราชบุรี ปราจีนบุรี ฉะเชิงเทรา จันทบุรี ตราด ชุมพร สุราษฏร์ธานี ระนอง พังงา และภูเก็ต ระมัดระวังอันตรายภัยจากฝนตกหนักในระยะนี้ สำหรับคลื่นลมในทะเลอันดามันและอ่าวไทยยังคงมีกำลังแรง โดยมีคลื่นสูงมากกว่า 2 เมตร ขอให้ชาวเรือระมัดระวังอันตรายในการเดินเรือและเรือเล็กควรงดออกจากฝั่งในช่วงวันที่ 12-15 พ.ค. 51 นี้ไว้ด้วย

พยากรณ์อากาศสำหรับกรุงเทพฯ และปริมณฑล

มีฝนฟ้าคะนองเกือบทั่วไป ร้อยละ 70 ของพื้นที่ กับมีฝนตกหนักบางแห่ง อุณหภูมิต่ำสุด 25 องศา สูงสุด 33 องศา ลมตะวันตกเฉียงใต้ ความเร็ว 15-30 กม./ชม.

ทีนี้ เรามาลองทำความรู้จักกับพายุลักษณะต่างๆ กันดูบ้าง ช่วงนี้มีสถานีโทรทัศน์หลายช่อง รวมถึงนักวิชาการได้พูดถึงเกี่ยวกับเรื่องพายุ การเกิดพายุ ทำให้ได้รับความรู้กันเยอะทีเดียว จากเมื่อก่อนโฮย่าก็สงสัยน่ะว่า เออ ทำไมแถบอเมริกาจึงมักเกิดพายุทอร์นาโด หรือทำไมแถบอ่าวไทย-ทะเลจีนใต้ จึงเป็นพายุไต้ฝุ่น ในที่สุดก็ได้รู้ว่า

พายุหมุนเกิดจากศูนย์กลางความกดอากาศต่ำ ทำให้บริเวณโดยรอบศูนย์กลางความกดอากาศต่ำ ซึ่งก็คือความกดอากาศสูงโดยรอบจะพัดเข้าหาศูนย์กลางความกดอากาศต่ำ ขณะเดียวกันศูนย์กลางความกดอากาศต่ำจะลอยตัวสูงขึ้น และเย็นลงด้วยอัตราอะเคียเบติก (อุณหภูมิลดลงเมื่อความสูงเพิ่มขึ้น) ทำให้เกิดเมฆและหยาดน้ำฟ้า พยุหมุนจะมีความรุนแรงหรือไม่ขึ้นอยู่กับอัตราการลดลงของความกดอากาศ ถ้าอัตราการลดลงของความกดอากาศมีมากจะเกิดพายุรุนแรง และเราสามารถแบ่งพายุหมุนออกเป็น 3 กลุ่ม คือ

1. พายุหมุนนอกเขตร้อน คือ พายุหมุนที่เกิดขึ้นในเขตละติจูดกลางและเขตละติจูดสูง ซึ่งในเขตละติจูดดังกล่าวจะมีแนวมวลอากาศเย็นจากขั้วโลกหรือมหาสมุทรอาร์กติก เคลื่อนตัวมาพบกับมวลอากาศอุ่นขากเตกึ่งโซน้อน มวลอากาศดังกล่าวมีคุณสมบัติต่างกน แนวอากาศจะเกิดการเปลี่ยนโดยเริ่มมีลักษณะโค้งเป็นรูปคลื่น อากาศอุ่นจะลองตัวสูงขึ้นเหนืออากาศเย็น ซึ่งเช่นเดียวกับแนวอากาศเย็นซึ่งจะเคลื่อนที่เข้าแทนที่แนวอากาศอุ่น ทำให้มวลอากาศอุ่นลอยตัวสูงขึ้น และจากคุณสมบัติการเคลื่อนที่ของมวลอากาศเย็นที่เคลื่อนตัวได้เร็วกว่า แนวอากาศเย็นจึงเคลื่อนไปทันแนวอากาศอุ่น ทำให้เกิดลักษณะแนวอากาศรวมขึ้นและเกิดหยาดน้ำฟ้า เมื่ออากาศอุ่นที่ถูกบังคับให้ลอยตัวขึ้นหมดไปพายุหมุนก็สลายตัวไป

2. พายุทอร์นาโด (Tornado) เป็นพายุขนาดเล็กแต่มีความรุนแรงมากที่สุด มักเกิดในประเทศสหรัฐอเมริกา และนอกนั้นเกิดที่แถบประเทศออสเตรเลีย พายุดังเกล่าวเกิดจากอากาศเคลื่อนที่เข้าหาศูนย์กลาวความกดอากาศต่ำอย่างรวดเร็ว ลักษณะพายุคล้ายปล่องไฟสีดำห้อยลงมาจากเมฆคิวมูโลนิมบัส (Cumulonimbus) ในมวลพายุมีไอน้ำและฝุ่นละออง ตลอดจนวัตถุต่างๆ ที่ถูกลมพัดลอยขึ้นไปด้วยความเร็วลมกว่า 400 กิโลเมตร / ชั่วโมง เมื่อพายุเคลื่อนที่ไปในทิศทางใดฐานของมันจะกวาดทุกอย่างบนพื้นดินไปด้วย ก่อให้เกิดความเสียหายมาก พายุทอร์นาโดจะเกิดในช่วงฤดูใบไม้ผลิ และฤดูร้อน เนื่องจากมวลอากาศขั้วโลกภาคพื้นสมุทรมาเคลื่อนที่พบกับมวลอากาศเขตร้อนภาคพื้นสมุทร และถ้าเกิดขึ้นเหนือพื้นน้ำเราเรียกว่า “นาคเล่นน้ำ” (Waterspout) ----> งุงิ ไม่เคยได้ยิน

3. พายุหมุนเขตร้อน (เขตบ้านเรานี่เอง) เป็นพายุหมุนที่เกิดขึ้นในเขตร้อนบริเวณเส้นศูย์สูตรระหว่าง 8-12 องศา เหนือและใต้ โดยมากมักเกิดบริเวณพื้นทะเลและมหาสมุทรที่มีอุณหูมิของน้ำสูงกว่า 27 องศาเซลเซียส พายุหมุนเขตร้อนเป็นลักษณะของบริเวณความกดอากาศต่ำ ศูนย์กลางบริเวณที่มีความกดอากาศต่ำมากที่สุด เรียกว่า “ตาพายุ” (Eye of Storm) มีลักษณะกลม และกลมรี มีขนาดเส้นผ่าศูนย์กลางตั้งแต่ 50-200 กิโลเมตร บริเวณตาพายุจะเงียบสงบ ไม่มีลม ท้องฟ้าโปร่ง ไม่มีฝนตก (แล้วบริเวณนี้จะปลอดภัยมั้ยน้า) ส่วนรอบๆ ตาพายุจะเป็นบริเวณที่มีลมพัดแรงจัด มีเมฆครึ้ม มีฝนตกพายุรุนแรง พายุหมุนเขตร้อนจัดเป็นพายที่มีความรุนแรงมาก เกิดจากศูนย์กลางความกดอากาศต่ำ ที่มีลมพัดเข้าหาศูนย์กลาง ในซีกโลกเหนือทิศทางการหมุนของลมมีทิศทางทวนเข็มนาฬิกา ส่วนซีกโลกใต้มีทิศทางตามเข็มนาฬิกา ความเร็วลมเข้าสู่ศูนย์กลางอยู่ระหว่าง 120-200 กิโลเมตร / ชั่วโมง พายุในเขตนี้จะมีฝนตกหนัก องค์การอุตุนิยมวิทยาโลกแบ่งประเภทพายุหมุนตามความเร็วใกล้ศูนย์กลางพายุ โดยแบ่งตามระดับความรุนแรง ดังนี้

            - พายุดีเปรสชั่น (Depression) ความเร็วลมน้อยกว่า 63 กิโลเมตร / ชั่วโมง เป็นพายุอ่อนๆ มีฝนตกบาง ถึงหนัก

            - พายุโซนร้อน (Tropical Storm) ความเร็วลม 64-115 กิโลเมตร / ชั่วโมง มีกำลังปานกลาง มีฝนตกหนัก ---> พายุโซนร้อนแฮเลียต ที่ถล่มแหลมตะลุมพุก อ.ปากพนัง จ.นครศรีธรรมราช เมื่อปี 2505

            - พายุหมุนเขตร้อน หรือ พายุไซโคลนเขตร้อน (Tropical Cyclone) ----> เจ้าไซกีสนี่เอง ความเร็วลมมากกว่า 115 กิโลเมตร / ชั่วโมง เป็นพายุที่มีกำลังแรงสูงสุด มีฝนตกหนักมา บางครั้งจะมีพายุฝนฟ้าคะนองด้วย

รูป: ลักษณะพายุไซโคลน

            พายุหมุนเขตร้อนมีชื่อเรียกต่างๆ กันตามแหล่งกำเนิด ดังนี้

            - ถ้าเกิดในมหาสมุทรแปซิฟิก และทะเลจีนใต้  เรียกว่า   ใต้ฝุ่น (typhoon)  ----> พายุเกย์นั่นเอง

            - ถ้าเกิดในอ่างเบงกอล และทะเลอาหรับ        เรียกว่า   พายุไซโคลน (Cyclone) ----> พายุไซโคลนมาลา, พายุไซโคลนโกนู, พายุไซโคลนนาร์กีส

            - ถ้าเกิดในแอตแลนติก และทะเลแคริบเบียน  เรียกว่า   พายุเฮอร์ริเคน (Hurricane) ---> พายุเฮอร์ริเคนแคทรีนา

รูป: พายุเฮอร์ริเคนแคทรีนา

            - ถ้าเกิดในทะเลประเทศฟิลิปปินส์   เรียกว่า   พายุบาเกียว (Baguio) ----> บ้านเค้าก็เกิดขึ้นบ่อย

            - ถ้าเกิดที่ทะเลออสเตรเลีย     เรียกว่า   พายุวิลลี วิลลี่ (willi-Willi) ----> ชื่อน่ารักเชียว

และจากที่ได้กล่าวมาเรื่องก่อนหน้านี้ “จากโลกร้อน.. จนถึงไซโคลนนาร์กีส” แน่นอนว่า จากปัญหาโลกร้อน ย่อมส่งผลกระทบโดยตรงต่อความรุนแรงของพายุในแต่ละภูมิภาคของโลก ถึงตอนนั้น ประชาคมโลก จะรับมือกับสถานการณ์ที่เลวร้ายนี้ได้อย่างไร น่าคิดน่ะค่ะ