วันก่อนอ่านบทความเรื่องหนึ่ง ตอนท้ายของบทความมีเสียงพร่ำบ่นทำนองว่า - Starbucks สุดแสนจะโ . . . แพง แต่คนไทยก็ยังทะลึ่งกิน – ดิฉันไม่เคยกิน Starbucks ค่ะ จะเรียกว่าเชยไม๊ อืม . . . ไม่มั๊ง เพราะพยายามเลิกกินกาแฟ จนปัจจุบันพูดได้ว่าห่างหายกันมานาน แต่ก็รู้สึกคุ้นเคยกับ Starbucks พอสมควร จาก “Pour Your Heart Into It – รินหัวใจใส่ธุรกิจ” หนังสือที่ “Howard Schultz” ได้บันทึกตำนานและอนุสรณ์แห่งความสำเร็จของเขาและสตาร์บัคส์ไว้ อ่านแล้วได้พลังฝันดีค่ะ สำหรับมนุษย์เงินเดือนที่อยากมีธุรกิจของตัวเอง

กลับมาที่ ราคาอันแสนแพงของ Starbucks กันต่อ . . . พออ่านบทความนั้นจบ ก็เกิดความสงสัยในราคาของ Starbucks ในทันใด แต่ไม่ได้สงสัยดอกนะว่าทำไมคนไทยถึงยังทะลึ่งกิน ประเด็นนี้น่าจะเป็น willing to pay เป็นหลัก ก็เค้าออกจะแสดงจิตวิญญาณความเป็นตำนานของ Starbucks ขนาดนั้น ทั้งค่านิยม ทั้งความเป็นแบรนด์ ก็คงต้องยกให้เป็น luxury Goods ค่ะ [แต่ช่วงหลังนี้เริ่มขยาย Line และมีปัญหาแรงงาน สงสัยเวลาผ่าน จิตวิญญาณเปลี่ยน] มาเข้าประเด็นกัน ที่ดิฉันสงสัยคือเรื่องราคาของ Starbucks ที่น่าจะสะท้อน The purchasing power parity theory – PPP ได้เหมือนอย่างที่ The Big Mac Index ของ The Economist ทำเอาไว้ ซึ่งดิฉันชอบมากเลย Big Mac Index เนี้ยะ

คิดได้เช่นนั้นก็เริ่ม Search หาราคากาแฟของ Starbucks ทั้ง US, บาท, สกุลอื่นๆ – ด้วยความที่ไม่เคยกิน – ตั้งใจมากเลยว่าจะคิดสัดส่วน แล้วเทียบกับอัตราแลกเปลี่ยนดู เผื่อว่าจะได้ “Starbucks Index” กับเค้าบ้าง ความรู้สึกตอนนั้น ตื่นเต้นดีค่ะ แต่แล้ว . . . ความสุขอันนั้นก็อยู่กับดิฉันได้ไม่นาน เพราะ Search ไปสักครู่ ก็เจอ บทความเกี่ยวกับ Starbucks Index ลองอีกครั้ง ใช้ key word ว่า “Starbucks Index” ผลปรากฎว่ามีบทความเกี่ยวกับเรื่องนี้พอควร และคิดโดย The Economist เจ้าเก่าเจ้าเดิม โธ่ถัง . . . . ดิฉันเพิ่งจะเดินออกจากหลังเขา ในขณะที่ The Economist คำนวณ “Starbucks Index” ผ่านมาแล้ว ๔ ปี

The purchasing power parity theory – PPP [โดย Gustav Cassel ชาวสวีเดน เมื่อ 1918] พยายามอธิบายถึงอัตราแลกเปลี่ยนระดับที่สมดุลย์ที่เกิดจากการเปรียบเทียบระดับราคาสินค้าชนิดเดียวกันของสองประเทศ ว่าหากไม่มีการควบคุมสินค้าเข้าออก ไม่มี Transaction cost อัตราแลกเปลี่ยนระดับสมดุลย์จะมีค่าใกล้เคียงกับอัตราส่วนของราคาสินค้าชนิดเดียวกันของสองประเทศ

The Big Mac Index [Pam Woodall of The Economist in 1986] เป็นตัวอย่างของการคิด PPP โดยนำราคา Big Mac ของ McDonald's มาหาสัดส่วนของราคาในรูปเงินตราสกุลประเทศต่างๆ เทียบกับราคาเงินดอลลาร์ ว่ามีความใกล้เคียงกับอัตราแลกเปลี่ยนที่เป็นอยู่ในปัจจุบันมากน้อยเพียงใด แต่ก็พบว่าเป็นตัววัดที่ไม่ดีนัก โดยในอดีตนั้นมีเหตุผลว่าสัดส่วนดังกล่าวถูกบิดเบือนจากการกีดกันทางการค้า ภาษีการค้าของประเทศต่างๆ และค่าเช่า แต่ในปัจจุบันมีประเด็นว่าตำแหน่งทางการตลาดของ Big Mac ในการรับรู้ของผู้บริโภคแต่ละพื้นที่แตกต่างกัน เช่น ทางอเมริกามองเป็น Junk food สินค้าราคาถูก แต่ประเทศตะวันออกมองเป็นสินค้าหรู ระดับ luxury Goods ไปเลย ทำให้การตั้งราคาต่างกันไป แต่อย่างไรก็ตาม The Big Mac Index ก็ยังคงเป็นประโยชน์ต่อการประมาณอัตราแลกเปลี่ยน และยังเป็นตัวอย่างที่จะทำความเข้าใจกับ PPP ได้ดีอยู่

http://en.wikipedia.org/wiki/Purchasing_power_parity

http://en.wikipedia.org/wiki/Big_Mac_Index

[ตะก่อนหาอ่าน The Big Mac Index จาก The Economist ได้มากทีเดียว แต่เดี๋ยวนี้คิดตังค์ซะแล้ว . . . No-free-lunch นะคะ]

Lattenomics - Starbucks Index

http://www.economist.com/finance/displaystory.cfm?story_id=E1_NPGTDSN

http://www.finfacts.ie/Private/bestprice/latteindex.htm

ไปอ่านกัน ถ้าสนใจและขยัน

จนถึงเวลานี้ ก็ยังไม่รู้เลยค่ะว่ากาแฟ Starbucks ในบ้านเรา ขายกันแก้วละเท่าไร . . . . . ‘คนหลังเขา