ช่วงเที่ยงมี missed call และเมื่อโทรกลับ . . . เสียงของพี่ที่นับถือ แจ้งมาว่า จะมีคนโทรมาขอคำแนะนำในบางเรื่อง สักครู่ใหญ่ มือถือ โชว์เบอร์ที่ไม่คุ้น จึงเข้าใจว่า คงใช่อันนี้ . . .

คำถามที่มีมา. . . Effective rate ไม่ยากนักสำหรับคนถือ Financial Calculator อย่างดิฉัน แต่เมื่อถามถึงวิธีคิด และสูตรในการคำนวณ ก็อธิบายกันนานพอควร สุดท้ายเจ้าของคำถาม ขอแบบสำเร็จรูป ดิฉันตอบว่ามีใน excel และขอเวลาเป็นช่วงค่ำ จะส่ง sheet ตัวอย่างไปให้

ตอนนี้ . . . ที่ได้ส่งคำตอบให้เจ้าของคำถามเรียบร้อยแล้ว . . . แต่ตัวอย่างโจทย์ที่ได้คำนวณไปนั้นยังติดตาอยู่ คงเป็นเพราะข้อมูลที่เจ้าของคำถามให้มานั้นเป็นเรื่องจริง มิใช่ case study ในห้องเรียนแต่อย่างใด . . . มิได้ถามกลับไปถึงรายละเอียด จึงไม่ทราบว่าผู้ใดที่เผชิญกับเรื่องจริงนี้อยู่

กับคำถามที่ว่า “ เงินต้น ๓๐,๐๐๐ บาท ดอกเบี้ย ๒% ต่อเดือน ผ่อน ๒๔ เดือน Effective rate เท่าไร” . . . หากประโยคนี้เป็น case ที่อาจารย์ให้นักเรียนการเงินได้คำนวณ ก็น่าจะสนุกดี แต่เมื่อเป็นเรื่องจริงของชีวิต ไม่น่าสนุกนัก เพราะตัวเลขที่คิดได้หยาบๆ ตามที่คุ้นชิน . . . และมันก็มากโขอยู่

ในโลกการเงินที่เป็นจริง มนุษย์ผู้ถูกเรียกว่า “ผู้บริโภค” และเรียกตัวเองอีกทีว่า “ราชาเงินผ่อน” เพราะเลือกวิธีการชำระเงินในลักษณะทยอยจ่ายเป็นงวด ทั้งเหตุผลที่ว่า ตรงกับความสามารถในการจ่าย หรือเหตุว่า รู้สึกสบายใจดีที่ตังค์วิ่งออกจากกระเป๋าในจำนวนที่น้อยๆ ต่อเดือน แต่โดยจริงนั้น คงมีผู้บริโภคจำนวนน้อยนักที่มีข้อมูลที่จริง . . . ดิฉันว่านะ

Effective rate . . . ที่ดิฉันพูดถึงคือ Effective interest rate – อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง เป็นตัวเลขอัตราดอกเบี้ยที่ผู้บริโภคผู้สมัครใจเป็นลูกหนี้ “ต้องเผชิญจริง” และแน่นอนมันมากกว่าตัวเลขอัตราดอกเบี้ยที่ร้านค้า หรือเจ้าหนี้ประกาศไว้ Nominal interest rate – อัตราดอกเบี้ยในนาม

ในทางเศรษฐศาสตร์ Effective interest rate ถือเป็นค่าใช้จ่ายที่ผู้บริโภคยอมเสีย เพื่อแลกกับการได้ “บริโภคข้ามเวลา” . . . เมื่อรอเก็บตังค์ ให้ครบจำนวน เท่ากับราคาสินค้าที่ต้องการไม่ไหว และเมื่อต้องการได้สินค้ามาใช้ก่อน ก็ต้องยอมเสียตังค์มากกว่าราคาปกติของสินค้านั้นๆ

ส่วนในแง่การเงิน สถาบันการเงิน หรือ เจ้าหนี้ ก็โขลกอัตราดอกเบี้ย ในอัตราต่อเดือน และคิดดอกเบี้ยล่วงหน้าไปในยอดผ่อนชำระเรียบร้อยแล้ว . . . เพราะสิ่งที่ให้กู้นั้นเป็นเงินกู้ในสินค้าคงทนที่ไม่ทนนาน หากมีความเสี่ยงต่อหนี้สูญ . . . หรือหากไม่สามารถผ่อนต่อได้ เมื่อนั้นสินค้าที่ยึดกลับมาก็ไร้ราคาเสียแล้ว

สิ่งที่เป็นประเด็นความจริง คือ ๑.) ลูกหนี้(โดยสมัครใจ) ต้องจ่ายดอกเบี้ยด้วยการคำนวณในอัตราต่อเดือน อย่าง ๒% ต่อเดือน . . . ใช่เลย ในรูปตัวเลข ก็แค่เลข ๒ แต่โดยจริงแล้ว มันคือ มันคือ ๒๔% ต่อปี และที่สำคัญเป็นเพียงอัตราที่ประกาศเท่านั้น . . . ๒.) สิ่งที่เผชิญจริงนั้น คือ อัตราดอกเบี้ยที่มากเกือบสองเท่าของอัตราที่แจ้งไว้ อัตราดอกเบี้ยที่แท้จริง ๔๐.๘๘% ต่อปี

ต่างกันมาก . . .

ก็เพราะในโลกเบี้ยวๆ ใบนี้ไม่มีอะไรฟรี . . . และไร้ความปราณี