XL = 2p FL หรือ XL = 6.28 FL

F คือ ความถี่ของไฟฟ้ากระแสสลับ มีหน่วยเป็น เฮิรตซ์ (Hz)

L คือ ค่าความเหนี่ยวนำ มีหน่วยเป็น เฮนรี่ (H)

อินดักเตอร์ (Inductor)  

        อินดักเตอร์ คือ ขดลวด ซึ่งนิยมใช้ลวดทองแดงอาบน้ำยาที่เป็นฉนวนพันเป็นรอบ ๆ เรียกว่า คอยล์ (Coil) เขียนย่อด้วย L และเมื่อป้อนกระแสไฟฟ้าให้กับขดลวดก็จะเกิดอำนาจแม่เหล็กขึ้นรอบ ๆ ขดลวด โดยมีทิศทางตามกระแสที่ไหลผ่าน อุปกรณ์ขดลวดที่ใช้งานแบ่งออกเป็น 2 ชนิด คือ

1.1 โช้คคอยล์แกนเหล็ก หรือขดลวดที่พันบนแกนเหล็กให้การเหนี่ยวนำไฟฟ้าได้มากใช้สำหรับความถี่ต่ำ หรือ ความถี่สัญญาณเสียง ซึ่งมีความถี่ตั้งแต่ 20 Hz – 20 KHz เรียกว่า เอ เอฟ โช้ค (A.F. Choke) ย่อมาจากคำว่า Audio Frequency Choke มีใช้ในวงจรภาคจ่ายไฟ หรือ วงจรขยายเสียง ทั่ว ๆ ไป

1.2 โช้คคอยล์แกนผงเหล็กอัด คือขดลวดที่พันอยู่บนแกนผงเหล็กอัดแน่น หรือแกนเฟอร์ไรท์ ให้การเหนี่ยวนำไฟฟ้าปานกลาง ใช้สำหรับกรองความถี่ปานกลาง หรือ ความถี่วิทยุตั้งแต่ความถี่ 20 KHz ขึ้นไป เรียกว่า อาร์เอฟโช้ค (R.F. Choke) ย่อมาจากคำว่า Radio Frequency Choke มีใช้ในวงจรเครื่องรับโทรทัศน์ วิทยุทั่ว ๆ ไป

1.3 โช้คคอยล์แกนอากาศ หรือ ขอลวดที่พันบนฉนวนใช้อากาศเป็นแกน ให้การเหนี่ยวนำไฟฟ้าได้น้อย ซึ่งจะใช้งานกับความถี่สูง เช่น เครื่องรับวิทยุ โทรทัศน์ เป็นต้น ตัวเหนี่ยวนำแกนอากาศจะให้ค่าความเหนี่ยวนำต่ำ เพราะแกนไม่สามารถเสริมความเหนี่ยวนำได้

       2. หม้อแปลง (Transformer) มีลักษณะเป็นขดลวดทองแดงอาบน้ำยาที่พันอยู่บนแกนตั้งแต่ 2 ชุด ขึ้นไป ทำหน้าที่เหนี่ยวนำแรงดันไฟฟ้าจากขดลวดชุดหนึ่งไปยังขดลวดอีกชุดหนึ่ง การเหนี่ยวนำดังกล่าว เรียกว่า การเหนี่ยวนำข้ามขด (Mutual Inductance) ขดลวดที่ป้อนไฟเข้าเรียกว่า ขดปฐมภูมิ หรือ ขดไพรมารี (Primary) เขียนย่อด้วย P ขดลวดชุดที่ให้ไฟออก เรียกว่า ขดทุติยภูมิ หรือ ขดเซคคันดารี (Secondary) ย่อด้วย S มีทั้งชนิดที่เป็นแกนเหล็ก แกนเฟอร์ไรท์ และแกนอากาศ แกนเหล็กจะให้การเหนี่ยวนำกับความถี่ต่ำได้ดี จึงถูกนำมาใช้เป็นหม้อแปลงไฟฟ้า หรือในการถ่ายทอดสัญญาณของเครื่องขนายเสียง แกนเฟอร์ไรท์และแกนอากาศใช้กับความถี่สูงเช่นใช้ในเครื่องรับวิทยุและเครื่องรับโทรทัศน์

การเหนี่ยวนำจะได้มาก หรือน้อยขึ้นอยู่กับองค์ประกอบดังนี้

1. จำนวนรอบของขดลวดที่พัน

3. ชนิดของแกนที่นำมาใช้ ในแกนแต่ละชนิดจะให้ค่าการเหนี่ยวนำ การสูญเสียพลังงาน และประสิทธิภาพแตกต่างกันออกไป เช่น แกนเหล็ก แกนเหล็กผสมซิลิกอน แกนเฟอร์ไรท์ เป็นต้น        เป็นที่ทราบกันดีแล้วว่า หม้อแปลง มีหน้าที่ในการเพิ่มหรือลดทั้งแรงดันและกระแสไฟฟ้า ประกอบขึ้นด้วยขอลวดทองแดงอาบน้ำยาพันบนแกนเหล็กซิลิกอนโดยมีฉนวนกั้น มีขดลวดที่ประกอบเข้าตั้งแต่ 2 ชุด ขึ้นไป หม้อแปลงที่ใช้กันทั่ว ๆ ไป แบ่งตามลักษณะแกน มี 3 ชนิด คือ

1. หม้อแปลง ชนิดแกน อี-ไอ (E-I Core Transformer) เป็นหม้อแปลงที่นิยมใช้มาก ในภาคจ่ายไฟของเครื่องรับวิทยุ เทป-สเตอริโอ โทรทัศน์ วิดีโอเทป และ เครื่องอิเล็กทรอนิกส์ต่าง ๆ ประกอบด้วยขดลวดทองแดงอาบน้ำยาพันอยู่บนหลอดพลาสติกสี่เหลี่ยม ใช้แผ่นเหล็กซิลิกอน รูปตัว E และ ตัว I สวมอยู่ในแกนพลาสติก โดยการวางสลับกันเรียงอัดจนแน่น แล้วนำไปชุบน้ำยา อบจนแห้งและต่อขั้วสายออกมาสำหรับนำไปใช้งาน ถ้าแกนที่ใช้เป็นแกนผงเหล็กอัดหรือแกนเฟอร์ไรท์ ก็จะเป็นหม้อแปลงที่ใช้งานเกี่ยวกับความถี่สูง ซึ่งเรียกว่า Switching Transformer

2. หม้อแปลงชนิดแกน ซีคอร์ (C-Core Transformer)

           นอกจากนี้ยังมีหม้อแปลงอีกชนิดหนึ่ง เรียกว่า ออโต้ทรานส์ฟอร์เมอร์ (Auto Transformer) เป็นหม้อแปลงที่มีขดลวดอาบน้ำยาเพียงขดเดียวพันอยู่บนแกนเหล็กชนิด อี-ไอ โดยขดลวดจะถูกต่อแยกออกมาใช้งานเป็น 2 ชุด คือ ชุดไพรมารี และ ชุด เซคคันดารี โดยมีขั้วหนึ่งเป็นจุดรวมระหว่างขดไพรมารีและเซคคันดารี ซึ่งมีลักษณะเหมือนกับหม้อแปลงทุกประการ

3. หม้อแปลง ชนิดแกนทอร์รอยด์ (Toroidal Transformer) เป็นหม้อแปลงชนิดพิเศษที่ให้คุณภาพสูง มีการสูญเสียน้อย การแพร่กระจายสนามแม่เหล็กจากตัวมันเองมีน้อยมาก และ ยังมีคุณลักษณะ ในการป้องกันการรบกวนจากสนามแม่เหล็กภายนอกได้ดี ลักษณะของหม้อแปลงเป็นขดลวดพันอยู่บนแกนเหล็กรูปทรงกลม นิยมใช้เป็นหม้อแปลงสำหรับเครื่องขยายเสียงที่ต้องการคุณภาพสูง หรือ เป็นหม้อแปลงในภาคจ่ายไฟแบบต่าง ๆ แบบของแกนก็ขึ้นอยู่กับความถี่ที่นำไปใช้งาน เป็นหม้อแปลงที่ให้ประสิทธิภาพในการเหนี่ยวนำได้สูงกว่าชนิดแกน อี-ไอ สามารถเหนี่ยวนำได้แรงดันไฟฟ้าที่สูงกว่า มีการสูญเสียน้อยกว่า และน้ำหนักก็เบากว่า แกนที่ใช้จะเป็นแกนรูปตัวยู (U) มีใช้ในเครื่องใช้อิเล็กทรอนิกส์ที่ต้อง การคุณภาพ ลักษณะของแกนจะมีทั้งแกนเหล็กซิลิกอน และแกนเฟอร์ไรต์ ขึ้นอยู่กับงานที่ต้องการนำไปใช้ 2. ขนาดของเส้นลวด ถ้าเส้นลวดทองแดงที่ใช้พันมีขนาดเส้นใหญ่จะได้กระแสมาก ถ้าใช้เส้นลวดขนาดเล็กจะได้กระแสน้อย ทั้งนี้จะต้องขึ้นอยู่กับพื้นที่หน้าตัดของแกนเหล็กเป็นส่วนประกอบ สามารถถ่ายทอดกำลังวัตต์ (Power Watt) ได้ และจะต้องมีความสัมพันธ์กันระหว่างชุดไพรมารีและชุดเซคคันดารีด้วยถ้าพันขดลวดให้ชุดไพรมารีมีจำนวนรอบรอบมากและชุดเซคคันดารีมีจำนวนรอบน้อย จะทำให้ได้แรงดันไฟฟ้าทางด้านไฟออกต่ำกว่าแรงดันที่ป้อนเข้า เรียกว่า หม้อแปลงไฟลง (Step Down Transformer) ถ้าพันให้ขดลวดชุดไพรมารีมีจำนวนรอบน้อย และพันให้ชุดเซคคันดารีมีจำนวนรอบมาก จะได้แรงดันไฟฟ้าทางด้านไฟออกสูงกว่าแรงดันที่ป้อนเข้า เรียกว่า หม้อแปลงไฟขึ้น (Step up Transformer)

ชนิดของหม้อแปลง