| << | กรกฎาคม 2008 | >> | ||||
| อา | จ | อ | พ | พฤ | ศ | ส |
| 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | ||
| 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12 |
| 13 | 14 | 15 | 16 | 17 | 18 | 19 |
| 20 | 21 | 22 | 23 | 24 | 25 | 26 |
| 27 | 28 | 29 | 30 | 31 | ||
พิมพ์หน้านี้
|
สวัสดีครับ บ่ายนี้เป็นอย่างไรกันบ้างครับ (จริงๆ อยาก postแต่เช้าแต่งานยุ่ง เลยได้postตอนบ่าย)บล๊อคนี้ก็ต่อจากบล๊อคที่แล้ว เรื่องเล่าจากด่านซ้าย ตอน ปาร์ตี้ผีตาโขน http://www.oknation.net/blog/sunnyman/2008/07/09/entry-3 แฮ่ะ ๆๆ ไม่รวมอีก 4 บล๊อคเฉพาะกิจ ที่postขั้นเวลาไว้นะคร๊าบบ วันนี้จะมาเล่าต่อจากบล๊อคที่แล้ว เป็นการปิดฉากปาร์ตี้ผีตาโขน ขอเริ่มเลยล่ะกันครับ หลังจากที่คณะเรามาถึงที่แยกบ้านเดิ้น ปากทางเข้าตัวอำเภอด่านซ้าย (ประมาณ 05.30 น.)คณะเราก็ลงเดินเข้าไปในตัวอำเภอ โดยมาแวะล่างหน้าล้างตากันที่วัดโพนชัย และนัดหมายให้มาเจอกันที่วัดนี้ เวลา 08.00 น. (ขอเล่าย้อนหลังนิดหนึ่ง นะครับ เผื่อบางท่านไม่ได้อ่านบล๊อคที่แล้วมาก่อน ฮิ ฮิ) หลังจากทำธุระส่วนตัวเสร็จ ผมและอาจารย์ก็ไปหาปาท่องโก๋ กาแฟ ชาจีนร้อนๆ ทานกันที่ตัวตลาด มาคราวนี้ เห็นการเปลี่ยนแปลงที่ตัวตลาดเป็นอย่างมาก แต่ขอเล่าให้ฟังช่วงท้ายบล๊อคล่ะกันครับ จากนั้น อาจารย์ของผม ต้องการเข้าห้องน้ำกระทันหัน เราก็เดินเข้าไปในโรงเรียนชุมชนบ้านด่านซ้าย เพื่อเข้าห้องน้ำ (เหมือนเมื่อ 7-8 ปีที่แล้ว ที่เราสามารถเอารถบัสเข้ามาในตัวอำเภอได้ในตอนเช้าตรู่) ระหว่างที่อาจารย์เข้าห้องน้ำ ผมทำหน้าที่เฝ้าข้าวของอุปกรณ์ต่างๆ หน้าห้องเรียนห้องหนึ่ง ซึ่งผมได้เหลือบไปเห็นภาพระบายสี(สีไม้)ที่นักเรียนได้ระบายสีเอาไว้ และปิดไว้เต็มบอร์ดหน้าห้องเรียน (ตามภาพนี้เลยครับ)
ตอนแรกที่ดูห่างๆ ผมอึ่งทึ่ง(ไม่เสียว)มากเลยครับ นักเรียน ป.2 สามารถวาดรูปผีตาโขนได้เนียนมากๆ พอมาดูใกล้ๆ ถึงได้รู้ว่า เป็นรูปโครงร่างของผีตาโขนที่ถ่ายเอกสารมาให้นักเรียนได้ระบายสี และเขียนความประทับใจของการละเล่นในท้องถิ่นแห่งนี้ ก็เลยถ่ายภาพมาให้ได้ชมกัน และนำภาพที่ผมชอบที่สุดในนี้มาเป็นภาพเปิดบล๊อคครับ ส่วนด้านล่างนี้ก็เป็นภาพของน้องๆ นักเรียนคนอื่นๆ
เท่าที่สังเกตุดูห้องเรียนชั้น ป.2/2 เนี่ย ปิดรูประบายสีได้มากทีเดียว และเป็นระเบียบดูแล้วสบายตาดีครับ ก็ขอขอบพระคุณคุณครูดวงทิพย์ สุวรรณโมลี และคณาจารย์แห่งโรงเรียนชุมชนบ้านด่านซ้ายที่ได้จัดกิจกรรมดีให้ได้ชมกันเพลินๆ ครับ
ส่วนภาพนี้เป็นของห้องเรียนอื่นๆ ที่เอามาลงบล๊อคเนี่ยเพราะเห็นเป็นภาพเปรียบเทียบระหว่างภาพผีตาโขนจริงๆ (ในโปสเตอร์) กับภาพที่ระบายสีของนักเรียน
หลังจากนั้น เราก็ไปปักหลักถ่ายภาพกันที่วัดโพนชัยตามเวลานัดหมาย 08.00 น.คณะเราก็ไปถ่ายภาพในพิพิธภัณฑ์ ถ่ายภาพคุณลุง(อาจารย์)ที่มาสาธิตการทำ และระบายสี (น้ำมัน) หน้ากากผีตาโขน และก็ได้ไปที่วัดป่าเนรมิตวิปัสสนา (ตามที่ได้เล่าให้อ่านกันในบล๊อคที่แล้ว) ในช่วงบ่าย เป็นเวลาว่างหลังจากที่เอาขาตั้งกล้องขึ้นไปจองมุมถ่ายภาพ (ตั้งขาตั้งได้แค่4 ขาเท่านั้น) บนหอระฆัง ผมก็ฝากขาตั้งไว้กับอาจารย์ และลงมาตระเวณถ่ายภาพผีตาโขน ก็ได้ภาพมาจำนวนหนึ่ง ส่วนที่เอามาลงคราวนี้เป็นภาพจากกล้องฟิลม์ครับ ก็ขอเชิญทัศนากันเลยครับ แล้วจะบรรยายเป็นช่วงๆ นะคร๊าบบบบ
ภาพนี้เป็นผีตาโขนน้อย (หุ่นตุ๊กตา) ที่เขาเอามาประดับกับอาวุธ เห็นว่าน่ารักดีเลยถ่ายมาให้ชมกันครับ ส่วน 5 ภาพ ด้านล่างนี้เป็นซีรีส์ของหน้ากากผี ที่เน้นความสวยงาม อ่อนช้อย ของจมูก (งวง) ปีนี้ไม่ค่อยเห็นจมูกที่นำไม้มาฉลุ เป็นลวดลายโปร่งๆ เลยครับ แต่เท่าที่เห็นก็โอเชคร๊าบบบ ก็ขอเชิญชมภาพกันเลยยยย
หลังจากที่ตะลุยดงผี (ตาโขน) มาแล้ว ผมก็กลับมาปักหลักที่บนหอระฆัง เพื่อรอขบวนแห่ของเจ้าพ่อกวนที่จะมาแห่รอบพระอุโบสถ ปีนี้ขบวนแห่มาช้ามากกก ปกติมาประมาณ 15.00 น. แต่ปีนี้มาซะ 18.30 น. เพราะต้องรอขบวนเสด็จของพระองค์ภา เสด็จกลับเสียก่อน (เห็นพิธีกรประจำวัดแจ้งว่าการที่พระองค์ท่านเสด็จฯมางานนี้ นำความปลาบปลื้มมาให้กับชาวด่านซ้ายมากที่สุดเลย) จริงๆ แล้ว 18.30 น. เนี่ย แสงใกล้จะหมดแล้ว พวกเราเก็บข้างของกันแล้ว แต่ขบวนแห่มาพอดี ก็เลยปักหลักถ่ายภาพกันต่อ ก็ขอชมภาพกันเลยครับ ภาพนี้ เป็นบรรยากาศระหว่างรอขบวนแห่ ที่มีเหล่าผีมาเต้น ชาวบ้านมาฟ้อนรำกันอย่างสนุกสนาน
และแล้วขบวนแห่ก็มาวน(ซ้าย)รอบพระอุโบสถ 3 รอบ โดยขบวนจะนำด้วยพระพุทธรูป ที่ประดิษฐานอยู่บนคานหาม และหมู่พระสงฆ์จำนวน 4 รูป ที่นั่งอยู่บนคานหามที่ชาวบ้านจะโยกขึ้น โยกลง จนผมเสียวแทนว่าท่านจะตกลงมาจากคานหาม ดูภาพตามไปเลยครับ
สังเกตุที่คานหามที่พระสงฆ์นั่งนะครับ ภาพจะสั่นๆ เพราะการโยกของชาวบ้าน และสภาพแสงที่เหลือน้อยก็ช่วยให้ภาพได้บรรยากาศดีครับ
เสียวไหมครับ กลัวพระท่านจะตกลงมาจริงๆเลยยย ดูคนเสื้อแดงที่มุมล่างขวาสิครับ โยกหย่าย เลยยยย
ถัดจากขบวนของพระพุทธรูป และพระสงฆ์ที่นำหน้าแล้ว จะเป็นขบวนของเจ้าพ่อกวน (เจ้าพ่อกวนเป็นใคร อ่านได้ที่ภาคผนวกท้ายบล๊อคครับ) ที่ท่านได้ขี่ลำไม้ไผ่ที่นำมามัดรวมกันเป็นลำใหญ่ๆ ดดยในมือของท่านจะถือขันน้ำสีทอง ภายในบรรจุเหรียญ และท่านก็จะโปรยเหรียญให้ชาวบ้านเก็บไปบูชาต่อ สังเกตจากภาพล่ะกันครับ
(บน) ภาพระหว่างแห่รอบพระอุโบสถ์ (ล่าง) เป็นภาพการโปรยเหรียญของเจ้าพ่อกวนครับ ถ่ายภาพยากมากครับ จับจังหวะไม่ทันซะที
สังเกตุมือของชาวบ้านที่ไขว่คว้ารับเหรียญ
เอ้า .... โปรยด้านขวา
แล้วก็ด้านซ้ายบ้างงงง สังเกตุอาการรับเหรียญของพี่ผู้หญิงเสื้อชมพูกลางภาพครับ
หลังจากที่เจ้าพ่อกวนเวียนครบ 3 รอบแล้ว ก็จะขึ้นไปบนพระอุโบสถ์ต่อ เพื่อทำพิธีต่อ ด้านหลังวัดก็จะมีการจุดบั้งไฟกัน แต่โดยปกติคณะของพวกเรามักจะรีบออกจากวัด เพราะใกล้เวลาที่รถจะออกเดินทางกลับกรุงเทพฯแล้ว โดยเฉพาะอย่างยิ่งครั้งนี้เย็นมากแล้ว จึงรีบเดนออกมาที่แยกบ้านเดิ้นเพื่อขึ้นรถกลับกรุงเทพฯกันเย็นนั้นเลยครับ
ก่อนจบบล๊อคนี้ เมื่อปีที่แล้วผมก็เขียนบล๊อคถึงที่การละเล่นผีตาโขน และความเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นของด่านซ้ายแห่งนี้ ไม่ว่าจะเป็น ร้านเจ็ด-สิบเอ็ด ตึกรามบ้านช่องที่เริ่มเป็นตึกปูนสมัยใหม่ ปีนี้ความเปลี่ยนแปลงมีมากขึ้นจนแทบที่จะหาบ้านไม้สไตล์เดิมๆ ของด่านซ้ายเมื่อครั้ง 7-8 ปีที่แล้วไม่ได้แล้วครับ เท่าที่ผมเดินกลับจากหน้าอำเภอ มายัง วัดโพนชัย บ้านไม้ในแบบเดิมๆ ของด่านซ้าย เหลือน้อยเต็มทีครับ ผมไม่ได้ปฏิเสธ หรือไม่อยากเห็นความเจริญนะครับ แต่ผมว่า บรรยากาศแบบเก่าๆ เนี่ย น่าจะเป็นจุดขายของที่นี่ได้ เหมือนกับ หลายๆแห่งที่ยังอนุรักษ์อาคารโบราณอยู่ ไม่ว่าจะเป็น ตลาดสามชุก ตลาดคลองสวน ตลาดบ้านใหม่ ตลาดเก้าห้อง หรือแม้แต่ที่ เชียงคาน ในจังหวัดเลย แห่งนี้ ผมนี่เซ็งไปเลยครับ เพราะบรรยากาศเก่าๆหายไปเกือบจะหมดแล้ว มุมถ่ายภาพก็หายไปด้วย ภาพนี้ก็เลยถ่ายมาเป็นที่ระลึกให้ดูกันครับ บ้านไม้นี่เป็นร้านโชว์ห่วย ร้านใหญ่แห่งหนึ่งในด้านซ้าย แต่ก็ยังไม่รู้ว่าจะสู้กระแสธุรกิจหลัก ธุรกิจข้ามชาติได้นานแค่ไหน ก็ขอเป็นกำลังใจให้โชว์ห่วยไทยๆ ด้วยคนนะคร๊าบบบบ
สังเกตุ contrast ระหว่างบ้านไม้ที่ถูกขนาบด้วยตึกคอนกรีตสมัยใหม่
และสุดท้ายจริงๆ ก่อนปิดบล๊อค เป็นภาพของตลาดเช้าของชุมชนบ้านด้านซ้ายที่ผมถ่ายภาพไว้เมื่อปีที่แล้ว และได้เขียนบล๊อคเอาไว้ด้วย ติดตามได้ที่ ก็.. ผมหลงเสน่ห์ผีตาโขนไปเสียแล้ววววววว http://www.oknation.net/blog/sunnyman/2007/06/27/entry-1
ภาพนี้เป็นภาพของอาคารที่ทำด้วยไม้สักทั้งหลัง ผมไม่ทราบว่าก่อสร้างมาตั้งแต่เมื่อไหร่ แต่ทุกครั้งที่ผมมาที่ด่านซ้าย ผมจะไปเดินเล่นที่นี่ ปีที่แล้ว มีการขึ้นป้ายประกาศจากเทศบาลว่าจะทำการรื้อถอนอาคารโบราณแห่งนี้ ดูได้ตามภาพเลยครับ ผมและคณะเสียดายมากกกที่จะต้องถูกรื้อถอนออกไป เพราะความผูกพันที่มีต่ออาคารแห่งนี้
และ
และ
และ
และนี่คือตลาดเช้าแห่งใหม่ของชุมชนบ้านด่านซ้ายครับ ไม่อยากบรรยาย ต่อเลยครับ ชมภาพเอาเองล่ะกัน
สัญลักษณ์นี้เป็นรูปพระธาตุศรีสองรัก พระธาตุสำคัญของอำเภอด่านซ้าย
ก็ขอจบบล๊อคแบบ เซ็งๆ เศร้าๆ ปนความอาลัย และขอลาจาก อาคารตลาดเช้า แบบดั้งเดิม ณ โอกาส นี้ สวัสดี. . . .
ขอขอบคุณ คณาจารย์ โรงเรียนชุมชนบ้านด่านซ้ายที่จัดกิจกรรมให้เด็กได้ทำกัน เวปเมืองโบราณ สำหรับข้อมูลของเจ้าพ่อกวน ขอบคุณมากกกกคร๊าบบบบบบบบบบบบบบบบ
ภาคผนวก ความเชื่อเรื่องผี เจ้าพ่อกวน และพระพุทธศาสนาในด่านซ้าย ในชุมชนพระธาตุศรีสองรัก หรือ ชุมชนชาวด่านซ้าย จังหวัดเลยนั้น เป็นชุมชนที่มีการผสมผสานความเชื่อระหว่างพุทธศาสนาและผีมาอย่างต่อเนื่องและยาวนาน โดยจะเห็นได้จากงานบุญหลวงของทุกๆปีจะมีเจ้าพ่อกวนผู้กำหนดและมีบทบาทสำคัญในการประกอบพิธีกรรม มีผู้สันนิฐานว่าเจ้าพ่อกวนนั้นอาจสืบเชื้อสายมาจากเจ้าเมืองเดิมก็เป็นได้ ซึ่งคำว่าเจ้าพ่อกวน หรือ เจ้ากวนนั้นแปลว่า ผู้เป็นใหญ่ เจ้าพ่อกวนถือเป็นร่างทรงของพระเสื้อเมือง เมื่อชาวเมืองเกิดทุกข์ร้อน หรือ จะจัดงานใหญ่จะต้องมีการประทับทรงเพื่อถามไถ่เสียก่อน การสืบทอดตำแหน่งเจ้าพ่อกวนนั้นส่วนมากจะสืบทอดกันโดยสายเลือดยึดถือเพศชายเป็นหลัก แต่ถ้าเจ้าพ่อกวนองค์ใดมีลูกชายหลายคนจะมีการประทับทรงว่าจะเลือกใคร หรือ เจ้าพ่อกวนองค์ใดไม่มีลูกชายก็จะต้องเลือกโดยการประทับทรงเช่นกัน ซึ่งส่วนใหญ่แล้วก็จะได้แก่ตระกูล หรือ เชื้อสายเจ้าพ่อกวนองค์เดิม เจ้าพ่อกวนนั้นจะแต่งตัวด้วยเสื้อผ้าสีขาวนุ่งโจงกระเบนคาดผ้าขาวที่ศรีษะ เจ้าพ่อกวนจะมีบริวารที่เรียกว่า แสน คอยติดตามรับใช้อีกทั้งยังมีเจ้าแม่นางเทียมคอยช่วยเหลือและเอาใจใส่อยู่เสมอ สำหรับนายถาวร เชื้อบุญมี เจ้าพ่อกวนคนปัจจุบัน มีพื้นเพเป็นคนด่านซ้าย เดิมประกอบอาชีพรับเหมาก่อสร้าง และเป็นผู้ใหญ่บ้านเดิ่น หลังปี 2531 เจ้าพ่อกวนแถว ผู้เป็นบิดาล้มป่วย จึงมอบหมายงานประกอบพิธีกรรมให้กับนายถาวร ผู้เป็นบุตรชายได้ศึกษาพิธีกรรมต่างๆ จากพ่อแสนด่านและคณะพ่อแสน และเป็นผู้ดูแลจัดเตรียมสิ่งของร่วมกับ เจ้าแม่นางเทียม คณะแสน นางแต่ง ในการประกอบพิธีกรรมประจำวัน เดือน และปี
|