|

ปรากฏการณ์ หนังสือทำมือ อาจจะไม่ใช่ปรากฏการณ์ใหม่สำหรับใครหลายคน แต่ใช่หรือไม่ว่า สิ่งที่เกิดขึ้นอาจจะเรียกได้ว่า ..ความไม่สยบยอมกับระบบทุน.. ผม..มีโอกาสไปงานหนังสือทำมือ หนังสั้น และดนตรีที่สวนสยาม(ทะเลกรุงเทพฯ) เมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา หนุ่มสาวแห่งยุคสมัยกลุ่มใหญ่กำลังต่อคิวเข้าร่วมกิจกรรม ที่มีทั้งดนตรี หนังสือทำมือ หนังสั้น ศิลปะบนกำแพง บอดี้เพ้นท์ ภาพเหมือนล้อ ภาพถ่ายโปสการ์ดทำมือ ..ที่ทั้งหมด..เรียกรวมกันว่า ..อินดี้.. ส่วนของความเข้าใจที่ผมมี..อาจจะเรียกว่า..คลาดเคลื่อนไปบ้างหากจะให้นิยามคำว่า อินดี้ ..หรือท่วงจังหวะดนตรีฮาร์ดคอร์ที่กลุ่มหนุ่มสาวแห่งยุคสมัยกำลังร่ายลีลาจังหวะเร้าใจ หนักหน่วง รุนแรง บนเวทีขนาดย่อม ๆ .. หลายเวทีมีบูธจัดแสดงหนังสั้นที่ผมต้องใช้เวลาทำความเข้าใจอยู่พักใหญ่ ๆ ในความเป็นศิลปะของมันและ..ลานหนังสือทำมือที่คนทำหนังสือ ได้มาชุมนุมแลกเปลี่ยนกันในท่วงทำนองของหนุ่มสาวแห่งยุคสมัย.. บางคนก้มหน้าก้มตา..เพ้นท์ร่างกาย ..เขียนภาพเหมือนล้อ หรือกำลังระบายสเปรย์ออกมาเป็นภาพงานศิลปะบนกำแพงขนาดใหญ่ .. และบางคนกำลังเล่าถึงเนื้องานในหนังสือทำมือที่ตนเอง ได้คิดค้นทั้งถ้อยคำและเนื้อหาออกมาอย่างบรรจง.. สิ่งที่ผมพยายามสรุปประการหนึ่ง คือว่า หนุ่มเหน้าสาวสวยเหล่านี้ได้รับอิทธิพลจากใคร.. หากความสนใจและความรู้ที่จำกัดจำเขี่ยในวันนี้อาจยังไม่อาจมองทะลุถึง .. ผมหมายความว่าหากให้คลุกคลีอีกระยะแนวอิทธิพลเหล่านี้ จะกระจ่างใจออกมาในครรลองสมองอย่างแน่แท้ทีเดียว.. หันประเด็นมาที่หนังสือทำมือ ..ที่ลงทุนเลือกซื้อติดไม้ติดมือหลังจากเดินวนเวียนหลายรอบ กลิ่นอายที่ได้ประจักษ์นั่น คือ วัฒนธรรม a day และปราบดา หยุ่น กำลังมาแรงแทรกแซงดวงความคิดของหนุ่มสาวแห่งยุคสมัย.. ทั้งรูปแบบ-เนื้อหาและวิธีการเขียน.. หนังสือชื่อ น้อยนิด..คิดในใจ little thinking เป็น ของหนุ่มน้อย ม.เกษตร คนหนึ่งที่ผมเข้าไปพูดคุยด้วยหน้าแรกของหนังสือ เขาถ่ายทอดออกมาว่า ..คนเรามักมองข้ามสิ่งสวยงามตามข้างทาง บางคนก็จะเหยียบมันเหมือนไม่มีค่าอะไร แต่หากมองนาน ๆ เราจะเห็นความงามของมัน เหมือนเรามองคนนั่นแหละ..หรือ อีกเล่มหนึ่งที่ให้ชื่อว่า จิตเภท .. นี่เป็นของหนุ่มใหญ่ กะคร่าว ๆ ราว 30 เห็นจะได้ หน้าแรกอีกเหมือนกันที่ เขาบอกว่า .. ถ้าความตาย คือ ทางออกของปัญหา ปัญญาจะมีค่าอันใด ผมเคยพยายามฆ่าตัวตายหลายครั้ง แต่ก็ยังไม่ตายสักที ทั้ง ๆ ที่ผมเบื่อโลกนี้เต็มทนแล้ว โลกที่ให้อะไรหลาย ๆ อย่างแก่ผมโดยเฉพาะ ความเจ็บปวด 
หรือ...อีกเล่มที่ทำรูปเล่มออกมาคล้ายกับนิตยสาร มีชื่อเรียกว่า DIM do it my self อีกประโยคที่แขวนอยู่บนบรรทัดถัดมา และมีการจัดรูปเล่มที่เรียกว่า นอกกรอบสุดสุด.. ชนิดที่ผู้ใหญ่บางคนอาจจะดูแล้วเกิดอาการตาลาย..เพราะมีภาพเบลอ ๆ เต็มไปหมด ถึงขนาดเจ้าของนิตยาสารทำมือกลุ่มนี้ออกตัวกับผมว่า เป็นหนังสือที่ตั้งใจทำให้อ่านยากดูยาก ชนิดยากส์ส์ส์ส์ส์ส์ ที่สุดประมาณนั้นเลย มีความเป็นไปได้ว่า ปรากฏการณ์ อินดี้ ..เหล่านี้เป็นหนทางระบายความคิดอัดอั้นบางสิ่ง การแหกออกจากวงล้อมของขนบจารีตที่พวกเขาเองก็ไม่รู้ว่าใครเป็นผู้กำหนด .. ถูกระบายออกด้วยวิธีการของพวกเขาเอง..ส่วนหนังสืออีกเล่มหนึ่งมีชื่อว่า.. ส่อง..ฉาบด้วยหน้าปกสีน้ำเงินสดใส อันเป็นงานรวบรวมบทความของหนุ่มน้อยที่ใช้ชื่อว่า นักรบแดง มีบทหนึ่งชื่อว่า ..นอน(แลก)มา ตีแผ่เรื่องราวของนักศึกษาที่หารายได้พิเศษด้วยการ นอนกับคนแปลกหน้า..เรื่องนี้ออกจะหนักอยู่บ้างหากเขาขึ้นบทนำเรื่องว่า .. ขณะที่บางคนต้องจำยอมขายตัวเพื่อส่งเสียตัวเองเรียน บางคนกลับยินยอมที่จะใช้ร่างกายเข้าแลกทั้ง ๆ ที่มีเงินทอง มีโอกาสได้เรียน.. อีกทั้ง ลายเส้นของภาพประกอบในหนังสือหลายเล่ม ล้วนสะท้อนความตั้งใจจริงจังอะไรหลายอย่างเป็นการสร้างคุณค่าให้กับชีวิต สร้างกิจกรรมที่สามารถสะท้อนตัวตนของเขาเองออกมาให้โลกได้เห็น ครับ ..ถึงแม้ว่า การนำเสนอทั้งเชิงรูปแบบและเนื้อหา จะขาดลอยออกจากสภาพไร้ระเบียบของสังคมและขาดหายไปจากประชาชน ชุมชน การแย่งชิงทรัพยากร การล่มสลายของชนบทหรือการสะท้อนข้อมูล ข้อเท็จจริงในความ เหลื่อมล้ำของ ระบบการใช้อำนาจ .. หากความเพียรพยายามของพวกเขายังพอจะมองในแง่มุมเชิงบวกได้อย่างหนึ่งว่า . .เขากำลังสงสัยกับเรื่องราวของสังคม ไม่ง้อกลไกทุน (เมื่อไม่ตีพิมพ์ให้ก็ทำเองก็ได้) หากพยายามใช้มันเพื่อแสดงออกถึงพลังแห่งการแสวงหา สร้างความหมายใหม่ รูปแบบใหม่ (อาจจะเรียกว่า..หลุดโลก) พร้อมและไม่ยินยอมให้ใครมากำหนดให้เชื่อ ให้คิดไปบนแนวทางใดแนวทางหนึ่ง ......ผมเรียกอาการเหล่านั้นว่า วิญญาณขบถของยุคสมัย.. ซึ่งผมมีความเชื่อว่า ผู้ใหญ่หลายท่าน..กว่าจะมายืนได้ถึงจุดนี้ คงได้ผ่านร้อนผ่านหนาวของระบบคิดแหกรอบชนิดนี้มาแล้วแทบทั้งนั้น ใช่ไหมครับ.. คัดลอกมาจากบทบรรณาธิการ ThaiNGO.org- http://dj-indy.exteen.com/20050705/entry
|