พงษ์พันธุ์ ชุ่มใจ แปลและเรียบเรียง

กษัตริย์คเยนทรา (ที่มา : AFP/Devendra M. Singh)

ประชาไท 8 พ.ค. 50 - กษัตริย์เนปาลผู้อื้อฉาว ‘คเยนทรา’ (King Gyanendra) ผู้ต้องเผชิญกับอนาคตที่ไม่แน่นอนจากการที่อดีตกบฏลัทธิเหมาเรียกร้องให้ยกเลิกสถาบันกษัตริย์นั้น บัดนี้ล่าสุดเมื่อวันที่ 5 พ.ค. ที่ผ่านมา มีรายงานข่าวว่า พระองค์เป็นหนี้ค้างชำระค่าไฟฟ้า สำหรับพระราชวัง 4 แห่งและบ้านตากอากาศ โดยพระองค์ไม่ยอมจ่ายค่าไฟฟ้านับตั้งแต่ต้นปี 2548 ที่พระองค์ยึดอำนาจจากรัฐบาลและขึ้นสู่อำนาจแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์!

กษัตริย์ที่ค้างชำระค่าไฟ

 “เราได้ส่งใบแจ้งหนี้ไปยังสมาชิกของพระราชวงศ์แล้ว แต่ไม่มีใครรับผิดชอบ ทำให้พระองค์ (กษัตริย์คเยนทรา) ต้องจ่ายโดยลำพัง” หนังสือพิมพ์กาฐมาณฑุโพสต์อ้างจากคำพูดของเจ้าหน้าที่ของรัฐบาลที่ไม่เปิดเผยชื่อ

โดยกษัตริย์คเยนทราค้างชำระค่าไฟถึง 30.5 ล้านรูปี หรือ 462,000 ดอลลาร์ หรือคิดเป็นเงินไทยประมาณ 14.7 ล้านบาท

เฉพาะค่าไฟฟ้าของพระราชวังนารายันหิติ (Narayanhiti Royal Palace) แห่งเดียว เป็นเงินค้างชำระถึง 24.3 ล้านรูปี ทั้งนี้พระราชวังดังกล่าวเป็นสถานที่ทรงงานของพระองค์ในเมืองหลวง ซึ่งข้อมูลดังกล่าวไม่รวมถึงที่ประทับของพระองค์นอกกรุงกาฐมาณฑุ

ถ้ารวมค่าไฟฟ้าของพระบรมวงศานุวงศ์ของกษัตริย์คเยนทราเข้าไปด้วยล่ะก็ น่าจะมีบิลค้างชำระค่าไฟตั้งแต่เดือนมกราคมปีนี้ เป็นมูลค่ากว่า 33 ล้านรูปี เจ้าหน้าที่ของรัฐคนเดิมกล่าวผ่านหนังสือพิมพ์กาฐมาณฑุโพสต์ ซึ่ง เงิน 33 ล้านรูปีนั้นเท่ากับ 500,000 เหรียญสหรัฐ หรือ 16 ล้านบาทโดยประมาณ

กษัตริย์คเยนทราไม่ยอมชำระค่าไฟฟ้าตั้งแต่เขาทำรัฐประหารยึดพระราชอำนาจปกครองแบบสมบูรณาญาสิทธิราชย์ ในเดือนกุมภาพันธ์ ปี 2548 ซึ่งพระองค์อ้างว่าต้องทำเช่นนี้เพื่อปราบกบฏนิยมลัทธิเหมา

พระองค์ถูกบังคับให้ลงจากพระราชอำนาจจากพันธมิตรพรรคการเมืองและกลุ่มกบฏคอมมิวนิสต์นิยมลัทธิเหมา ซึ่งบัดนี้ทั้งสองกลุ่มได้ทำสัญญาสงบศึกและจัดตั้งรัฐบาลร่วมกันแล้ว

เจ้าหน้าที่ของรัฐบาลซึ่งไม่เปิดเผยชื่อ กล่าวว่า ผู้บริหารกิจการไฟฟ้าน่าจะตัดไฟกับพระราชวัง “ถ้าพิจารณาจากข้อมูลนี้”

นับตั้งแต่เขาลงจากพระราชอำนาจ กษัตริย์คเยนทราถูกลดทอนพระราชอำนาจลง รวมทั้งถูกเพิกถอนการเป็นประมุขของประเทศอันยากจนแห่งนี้ด้วย

ไม่เพียงเท่านั้น อนาคตของสถาบันกษัตริย์จะถูกตัดสินหลังจากมีการเลือกตั้งเพื่อร่างรัฐธรรมนูญใหม่ ซึ่งกำหนดเอาไว้ในเดือนมิถุนายนที่จะถึงนี้ แต่คาดว่าจะถูกเลื่อนออกไป

โดยความเห็นทางการเมืองของแต่ละกลุ่มในเนปาลก็แตกต่างกันออกไป โดยกลุ่มนิยมลัทธิเหมาต้องการยกเลิกสถาบันกษัตริย์ แต่นักการเมืองบางกลุ่มต้องการให้คงพระราชอำนาจของกษัตริย์ไว้แต่ในทางพิธีกรรม

อนาคตของกษัตริย์เนปาล และการต่อสู้ ‘ครั้งที่ 3’ เพื่อ ‘สาธารณรัฐ’ ของฝ่ายเหมาอิสต์

ประจันดา ปราศรัยเรียกร้องให้เนปาลเป็นสาธารณรัฐเมื่อวันแรงงานสากลที่ผ่านมา (ที่มา : AFP/Devendra M Singh)

เด็กชาวเนปาลและฝูงชนหลายพันคน กำลังฟังปราศรัยของประธานพรรคคอมมิวนิสต์เนปาล (เหมาอิสต์) ประจันดา (ที่มา : AFP/Devendra M Singh)

ล่าสุดเมื่อวันแรงงานสากล 1 พ.ค. ที่ผ่านมา ชายผู้มีชื่อจัดตั้งว่าสหาย “ประจันดา” (Prachanda) หรือแปลเป็นไทยว่า “นายโหด” (the fierce one) ประธานพรรคคอมมิวนิสต์เนปาล (เหมาอิสต์) หรืออดีตกบฏนิยมลัทธิเหมาที่ปัจจุบันได้เข้าร่วมกับรัฐบาลเฉพาะกาล ได้เรียกร้องให้ยกเลิกสถาบันกษัตริย์ทันที หลังจากที่เขาเคยกล่าวเช่นนี้มาแล้วใน “วันประชาธิปไตย” เมื่อวันที่ 24 เม.ย. ที่ผ่านมา ซึ่งเป็นวันครบรอบ 1 ปีการสละอำนาจของกษัตริย์คเยนทรา

โดยการปราศรัยครั้งล่าสุด เขาขู่ว่าเขาจะทำให้ประเทศเกิดความโกลาหล ด้วยการขับเคลื่อนมวลชนประท้วงทั่วประเทศ จนกว่ารัฐสภาจะขับไล่กษัตริย์คเยนทราและประกาศก่อตั้งสาธารณรัฐ

“เราจะจัดตั้งการเคลื่อนไหวรอบที่ 3 ทั่วประเทศในเดือนพฤษภาคมนี้ ถ้ารัฐบาลเฉพาะกาลยังประวิงเวลาการประกาศให้ประเทศเป็นสาธารณรัฐ” สหายประจันดากล่าวกับฝูงชนในวันแรงงาน ในกรุงกาฐมาณฑุ

โดยกลุ่มนิยมเหมาอิสต์และรัฐบาลลงนามในสัญญาสันติภาพซึ่งทำให้ยุติสงครามกลางเมืองที่ยาวนานนับทศวรรษ ซึ่งสงครามกลางเมืองดังกล่าวกลุ่มเหมาอิสต์เรียกว่า “การเคลื่อนไหวครั้งแรก” หรือ “สงครามประชาชน"

“การเคลื่อนไหวครั้งที่สอง” หมายถึง การชุมนุมอย่างนองเลือดบนท้องถนน เพื่อบีบให้กษัตริย์คเยนทราสละพระราชอำนาจแบบสมบูรณาญาสิทธิ์ ซึ่งเหตุการณ์นี้เกิดขึ้นก่อนการลงนามสันติภาพกับรัฐบาล

“เรากำลังเตรียมการประท้วงเพื่อกดดันให้บรรดาพรรคการเมืองและรัฐบาลรุดหน้าสู่การเป็น ‘สาธารณรัฐ’ ประจันดากล่าว

“เอกภาพของพรรคการเมือง 8 พรรค (หมายถึง 7 พรรคการเมืองในรัฐสภา และกลุ่มเหมาอิสต์) ขึ้นอยู่กับการเลือกตั้งในเดือนมิถุนายน แต่ถ้าไม่มีการเลือกตั้งเกิดขึ้น พื้นฐานแห่งเอกภาพของ 8 พรรคการเมืองนี้ จะถึงจุดแตกหัก” นายประจันดากล่าว

“เพื่อวางรากฐานใหม่ให้กับ 8 พรรคการเมือง การประกาศก่อตั้งสาธารณรัฐเป็นเพียงหนทางเดียวเท่านั้น” ผู้นำพรรคคอมมิวนิสต์เนปาล (เหมาอิสต์) กล่าวท่ามกลางเสียงสนับสนุนของฝูงชน

ประจันดากล่าวว่ากลุ่มนิยมเหมาอิสต์พร้อมแล้วที่จะรณรงค์สาธารณะ โดยวางแผนที่จะชุมนุมในเดือนนี้ ซึ่งคาดว่ากลุ่มเหมาอิสต์จะเริ่มต้นการ “ระดมมวลชน” ในวันที่ 8 พฤษภาคมนี้