|
ตักบาตรพระอุปคุตต์ ( พระที่เดินบิณฑบาตรตอนเที่ยงคืน ) 
ได้ข่าวมาว่าเมื่อคืนตอนเที่ยงคืนที่ จ.เชียงรายมีวัฒนธรรมอย่างหนึ่ง
คือ การตักบาตรพระอุปคุตต์ ( พระที่เดินบิณฑบาตรตอนเที่ยงคืน )
ชาวเชียงรายกว่าพันคนได้นำข้าวสาร อาหารแห้งมาทำบุญตักบาตรเที่ยงคืนกับพระภิกษุสงฆ์จากวัดต่างๆ ที่เดินทางออกมาบิณฑบาตร เนื่องจากวันดังกล่าวเป็นวันที่พระจันทร์เต็มดวงและเป็นวันพระ
ที่ชาวล้านนาถือว่าวันดังกล่าวจะเป็นวัน "เป็งปุด" วันสำคัญที่ชาวล้านนาจะออกมาทำบุญครั้งใหญ่
ด้วยการนำข้าวสาร อาหารแห้ง มาตักบาตรให้กับพระภิกษุสงฆ์ จากวัดต่างๆที่ออกมาบิณฑบาตร ประเพณีตักบาตรเที่ยงคืน หรือเป็งปุด เป็นประเพณีความเชื่อของประชาชนชาวพม่ามาตั้งแต่อดีต
แต่เนื่องจากทางภาคเหนือตอนบน หรือชาวอาณาจักรล้านนา
ที่มีอิทธิพลกับประเทศพม่านั้น ได้รับประเพณีดังกล่าวมา
จึงได้สืบทอดกันมาเป็นเวลานาน
ซึ่งถือว่าเป็นประเพณีเกี่ยวกับความเชื่อทางศาสนาอย่างหนึ่งของชาวเชียงราย
ถือว่าในทุกปีที่มีวันขึ้น 15 ค่ำ วันเพ็ญที่ตรงกับวันพุธในรอบปี
โดยไม่จำเพาะเจาะจงต้องอยู่ในเดือนใดบางปีอาจมีแค่ครั้งเดียว สองครั้ง
หรือบางปีก็ไม่มีเลยก็ได้ เป็นวันที่จะทำบุญตักบาตรเพื่อบูชาพระอุปคุต เมื่อฉันได้ตักบาตรพระอุปคุตต์
เมื่อหลายปีก่อนก็มีโอกาศได้ตักบาตรพระอุปคุตต์ เหมือนกัน
รู้สึกแปลกน่ะ ที่ไหว้พระตอนกลางคืนมืดๆ
มองหน้าพระไม่ค่อยจะเห็น
หลายไท่านคงเคยเห็นการตักบาทเทโว หรือภาพที่พระจะเดินมารับบิณฑบาตรเป็นแถวยาวเหยียด
อย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย แต่การตักบาตรพระอุคุตต์นี้
รับรองมองตามพระท่านแทบไม่ทัน เพราะพระท่านจะเดินไปคนละทิศละทาง
ตามแต่ละวัดจะเดินกัน
แต่ละวันจะเดินเข้าแถวมาประมาณ 5-20 องค์
บางวัดเกือบเดินตัดขบวนกัน
ตามตำนาน
พระอุปคุตต์ จากเรื่องเล่าที่เล่าสืบทอดต่อกันมาเชื่อกันว่า
วันนี้เป็นวันที่พระอุปคุตต์มีอิทธิฤทธิ์จะขึ้นมาจากทะเลโดยแปลงกาย
มาเป็นสามเณรน้อยออกมาโปรดสัตว์ ถ้าผู้ใดได้ใส่บาตรกับพระอุปคุตต์แล้ว
บุคคลนั้นจะเกิดร่ำรวยเป็นเศรษฐี บังเกิดแต่สิ่งที่เป็นสิริมงคลในชีวิตได้อานิสงส์แรง
ซึ่งชาวบ้านจะจัดเตรียมข้าวปลาอาหาร หรือข้าวสารอาหารแห้งไว้รอใส่บาตรเวลากลางคืน
พอใกล้จะถึงเที่ยงคืนก็จะพากันออกมายืนเรียงรายตามท้องถนนในหมู่บ้าน หรือในเมือง
พอหลังเที่ยงคืนผ่านไป (ย่างเข้าวันพุธ) พระจากหลายวัดในตัวเมืองและวัดตามท้องถิ่นก็จะออกมาบิณฑบาตกัน
ปัจจุบันเป็นการรู้กันเองโดยอัตโนมัติ
ตามความเป็นจริงแล้ววัฒนธรรมประเพณี
ที่มีการตักบาตรเที่ยงคืน ก็เป็นของประเทศพม่า
ไม่ใช่ของประเทศไทย ถ้าของประเทศไทย
โดยก่อนหน้านี้ทางมติคณะสงฆ์ จังหวัดเชียงราย
ก็ได้มีการสั่งห้ามแล้ว แต่เนื่องจากประเพณีดังกล่าว
เป็นประเพณีความเชื่อที่สืบทอดกันมานาน
การห้ามความเชื่อแรงศัทธา ถือได้ว่าเป็นเรื่องยาก
ดังนั้น หากไม่เชื่อก็อย่าไปลบหลู่
ตามความเป็นจริงแล้ววัฒนธรรมประเพณี
ที่มีการตักบาตรเที่ยงคืน ก็เป็นของประเทศพม่า
ไม่ใช่ของประเทศไทย ถ้าของประเทศไทย
โดยก่อนหน้านี้ทางมติคณะสงฆ์ จังหวัดเชียงราย
ก็ได้มีการสั่งห้ามแล้ว แต่เนื่องจากประเพณีดังกล่าว
เป็นประเพณีความเชื่อที่สืบทอดกันมานาน
การห้ามความเชื่อแรงศัทธา ถือได้ว่าเป็นเรื่องยาก
ดังนั้น หากไม่เชื่อก็อย่าไปลบหลู่
ความจริงวัฒนธรรม ตามความเชื่อของวิถีชีวิตของชาวบ้าน
ควรจะให้คงอยู่ตามแบบวิถีที่เป็นมา
ถึงแม้ว่าจะไม่ใช่ประเพณีของไทย
แต่สิ่งที่สืบทอดกันมา เป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่ไม่ควรมองข้าม ควรให้สังคมที่พวกเค้าอยู่ ตัดสินกันเองว่าจะให้คงอยู่หรือทิ้งให้ตายไป
ไม่ใช่มองจากสังคมภายนอก บอกว่าสิ่งนี้ไม่ใช่ประเพณีไทย
และสั่งให้ชาวบ้านทิ้งสิ่งที่ พวกเค้าสืบทอดกันมา
น่าเสียดายอย่างยิ่ง ถ้าคิดอย่างนั้น
|
พิมพ์หน้านี้
