“แล้วถ้าบริษัทผมต้องลดทุนจะต้องทำอย่างไรบ้าง”
.
.
.
      ไม่ให้เสียเวลาเรามาดูกันต่อเลย สำหรับประเด็นเรื่องของการลดทุนนั้นตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ได้ระบุไว้อย่างไรบ้าง.........

มาตรา 1224 บริษัทจำกัดจะลดทุนของบริษัทลงด้วยลดมูลค่าแต่ละหุ้นให้ต่ำลง หรือลดจำนวนหุ้นให้น้อยลงโดยมติพิเศษของประชุมผู้ถือหุ้นก็ได้

มาตรา 1225 อันทุนของบริษัทนั้นจะลดลงไปให้ถึงต่ำกว่าจำนวนหนึ่งในสี่ของทุนทั้งหมดหาได้ไม่

มาตรา 1226 เมื่อบริษัทประสงค์จะลดทุน ต้องโฆษณาความประสงค์นั้นในหนังสือพิมพ์แห่งท้องที่เจ็ดครั้งเป็นอย่างน้อย และต้องมีหนังสือบอกกล่าวไปยังบรรดาผู้ซึ่งบริษัทรู้ว่าเป็นเจ้าหนี้ของบริษัท บอกให้ทราบรายการซึ่งประสงค์จะลดทุนลงและขอให้เจ้าหนี้ผู้มีข้อคัดค้านอย่างหนึ่งอย่างใดในการลดทุนนั้นส่งคำคัดค้านไปภายในสามเดือนนับแต่วันที่บอกกล่าวนั้น
      ถ้าไม่มีใครคัดค้านภายในกำหนดเวลาสามเดือน ก็ให้พึงถือว่าไม่มีคัดค้าน
      ถ้าหากมีเจ้าหนี้คัดค้าน บริษัทจะจัดการลดทุนลงไม่ได้ จนกว่าจะได้ใช้หนี้หรือให้ประกันเพื่อหนี้รายนั้น

มาตรา 1227 ถ้ามีเจ้าหนี้คนหนึ่งคนใดละเลยเสียมิได้คัดค้านในการที่บริษัทจะลดทุนลง เพราะเหตุว่าตนไม่ทราบความและเหตุที่ไม่ทราบนั้นมิได้เป็นเพราะความผิดของเจ้าหนี้คนนั้นแต่อย่างใดไซร้ ท่านว่าผู้ถือหุ้นทั้งหลายบรรดาที่ได้รับเงินคืนไปตามส่วนที่ลดหุ้นลงนั้น ยังคงจะต้องรับผิดต่อเจ้าหนี้เช่นนั้นเพียงจำนวนที่ได้รับทุนคืนไปชั่วเวลาสองปีนับแต่วันที่ได้จดทะเบียนการลดทุนนั้น

จากตัวกฎหมายข้างต้นสรุปได้อย่างนี้ครับ

      1. จะลดทุนได้ต้องได้รับมติพิเศษจากที่ประชุมผู้ถือหุ้นเท่านั้น
      2. การลดทุนนั้นจะลดจนเหลือต่ำกว่า 1 ใน 4 ของทุนเดิมไม่ได้ ดังนั้นหากมีทุน 1 ล้านบาท จะลดได้มากที่สุด 750,000 บาท และทุนจดทะเบียนคงเหลือที่ 250,000 บาท (1 ใน 4 ของทุนเดิม)
      3. ในการลดทุนสามารถทำได้ 2 แบบคือ ลดมูลค่าหุ้น กับลดจำนวนหุ้นลง เช่น เดิมมีทุน 1 ล้าน แบ่งเป็นหุ้น 200,000 หุ้น มูลค่าหุ้นละ 5 บาท ถ้าบริษัทจะลดทุนให้เหลือ 250,000 บาท สามารถทำได้โดยการลดมูลค่าหุ้นลงจาก 5 บาท เป็นหุ้นละ 1.25 บาท โดย 3.75 บาท ที่ลดลงนั้นจะต้องคืนให้กับผู้ถือหุ้นแต่ถ้าบริษัทมีขาดทุนสะสมอยู่ 400,000 บาท ผู้ถือหุ้นก็จะได้รับเงินคืนแค่เพียงคนละ 1.75 บาทต่อหุ้นเท่านั้น เป็นอันว่าขาดทุนไปคนละ 2 บาท พอดิบพอดี นี่คือการลดทุนแบบลดมูลค่าหุ้น ส่วนการลดทุนแบบลดจำนวนหุ้นลงนั้นมักจะทำในกรณีที่บริษัทมีผลขาดทุนและผู้ถือหุ้นใหญ่หรือกลุ่มผู้ถือหุ้นใหญ่ยินดีที่จะลดทุนของตนลงเพื่อล้างหนี้ของบริษัท โดยไม่กระทบกับผู้ถือหุ้นคนอื่น เช่น จากตัวอย่างเดิมบริษัทมีผลขาดทุนอยู่ 400,000 บาท ผู้ถือหุ้นใหญ่ยินดีที่จะลดทุนของตนลงเพื่อล้างขาดทุน หากเดิมถือหุ้นอยู่ 160,000 หุ้น โดยยอมตัดหุ้นของตนเองออก 80,000 หุ้น ผลก็คือ ขาดทุนสะสมของกิจการจะถูกล้างออกไป ผู้ถือหุ้นใหญ่จะเหลือหุ้น 80,000 หุ้น ทุนจดทะเบียนก็จะคงเหลือ 120,000 หุ้น หุ้นละ 5 บาท รวมคงเหลือทุนจดทะเบียน 600,000 บาท จาก 1 ล้านบาท เดิม นี่คือการลดทุนแบบลดจำนวนหุ้น
      4. และเมื่อได้รับมติจากที่ประชุมให้ลดทุนได้แล้ว ก็ต้องประกาศโฆษณาในหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นอย่างน้อย 7 ครั้ง และต้องมีหนังสือบอกกล่าวไปยังบรรดาผู้ซึ่งบริษัทรู้ว่าเป็นเจ้าหนี้ของบริษัท เพื่อให้เจ้าหนี้ทำคำคัดค้านภายใน 3 เดือน (ถ้ามี) นับจากวันที่ส่งคำบอกกล่าวไปยังเจ้าหนี้ โดยยึดจากตราประทับของไปรษณีย์เป็นสำคัญ

      ครับการลดทุนก็เป็นไปตามนี้นะครับ อ้อเกือบลืม.........หลังจากที่ได้รับมติพิเศษจากที่ประชุมแล้วต้องรีบไปจดแจ้งการเปลี่ยนแปลงภายใน 14 วัน นับจากวันที่ที่ได้ลงมติไว้นะครับ (เป็นไปตามมาตรา 1228 มติพิเศษซึ่งอนุญาตให้เพิ่มทุนหรือลดทุนนั้น บริษัทต้องจดทะเบียนภายในสิบสี่วันนับแต่วันที่ได้ลงมตินั้น) ไม่อย่างนั้นอาจมีความผิดตาม พระราชบัญญัติกำหนดความผิดฯ พ.ศ. 2499 ตามมาตรา 13 และ 25 คงจำกันได้นะครับว่าจะมีผลอย่างไร............

      สำหรับความรู้ในเบื้องต้นในการตั้งบริษัทซึ่งได้ผ่านสายตาทุกท่านไปแล้วถึง 18 ตอนนี้ผมคิดว่าน่าจะเป็นพื้นฐานให้กับทุกท่านได้ไม่มากก็น้อยนะครับ เรื่องต่อไปที่ผมจะหยิบยกมาพูดนั้นก็จะยังคงเป็นเรื่องเกี่ยวกับการบริหารธุรกิจให้เป็นไปตามที่กฎหมายกำหนดและเปิดช่องเอาไว้ให้ ส่วนจะเป็นเรื่องเกี่ยวกับอะไรนั้นคอยติดตามอ่านกันต่อไปนะครับ เอาละครับตอนนี้ขอจบแค่นี้ก่อนดีกว่า แล้วพบกันใหม่............

เชื่อเถอะ......คุ้ม