ถ้าเปรียบชีวิตเป็นหนังสือหนึ่งเล่ม ก็คงเปรียบได้กับนวนิยายเรื่องยาว ที่มีจุดจบของชีวิตเป็นบทสรุปส่งท้าย..

ระหว่างทางของชีวิต จะพานพบกับเรื่องราวใดบ้าง..อยู่ที่เราเป็นผู้ลิขิต หรือมีผู้ใดลิขิตมาให้พานพบ พบแล้วจะเป็นเช่นใด..

สุขก็คงไม่เท่าไหร่ แต่ถ้าทุกข์ละ..

ทุกข์น้อยก็คงทนไหว ทุกข์มากละ..จะเป็นเช่นไร

หลายครั้ง หลายหนพบว่า ใครบางคนทนทุกข์ไม่ไหว หาทางตัดช่องน้อยแต่พอตัว ตัดแต่ตัวไม่ตัดเปล่า บางคนอาจตัดทั้งครอบครัว จนกลายเป็นโศกนาฎกรรม ที่บทสรุปส่งท้ายด้วยน้ำตาของคนรอบข้าง..

พระพุทธองค์ตรัสว่า "ให้มองเห็นเหตุแห่งทุกข์"

แต่..มีสักกี่คนเล่าที่มองเห็นเหตุแห่งทุกข์นั้น แล้วพยายามแก้เหตุแห่งทุกข์นั้น

ใครบางคนอาจจะพูดได้ถ้าชีวิตไม่เคยพานพบเหตุแห่งทุกข์..

ใครบางคนอาจจะพูดได้..แต่จะทำได้หรือไม่

เหตุแห่งชีวิต อาจเกิดจากเหตุหลายประการ..

แต่..ประการสำคัญที่สุดแห่งชีวิต นั่นก็คือจิต

จิตที่ทำให้เกิดเหตุปรุงแต่ง..

แต่งทุกข์ที่มีน้อยนิด ให้เป็นทุกข์ใหญ่โต

มีใครบางละที่จะเรียนรู้เหตุ เพื่อให้เห็นถึงทุกข์..

แล้วจับตัวทุกข์ให้มันอยู่ทุกขณะจิต..

เมื่อรู้ซึ้งถึงมันแล้ว..

กล้าพอหรือไม่ ที่จะจับเจ้าตัวทุกข์นั้นวางมันลงข้าง ๆ ตัวให้มันติดตามเป็นเงา..

แล้ววันหนึ่งเงาแห่งทุกข์นั้น มันจะค่อย ๆ จางหายไป

ตราบใดก็ตามที่ชีวิตยังคงอยู่..

ตราบนั้นนวนิยายเรื่องยาว คงดำเนินต่อไป