เข็มกลัด

เลือกชนิดที่มีล็อกอย่างดี เป็นเข็มกลัดสำหรับกลัดผ้าอ้อมโดยเฉพาะ ขนาดโตพอควรถ้าใช้เข็มกลัดซ่อนปลายชนิดที่มีขายเป็นพวงๆ จะไม่ปลอดภัย เพราะขาดเล็กจะหลุดได้ง่ายปลายเข็มจะตำพุงลูกค่ะ

ลูกยางดูดน้ำมูก

มีขายตามร้านขายของใช้เด็กและร้านขายยา ส่วนปลายเรียวมน ถ้าลูกมีน้ำมูก จมูกคัดเล็กน้อย ไม่จำเป็นต้องใช้ลูกยางดูด ถ้ามีน้ำมูกมากเด็กจะหายใจไม่สะดวก จะไม่ยอมนอนและโยเยเป็นที่สุด แพทย์อาจแนะนำให้ใช้ลูกยางดูดน้ำมูกออก เมื่อใช้เสร็จต้องทำความสะอาดบีบไล่ส่วนในลูกยางให้แห้งสะอาดดี

ปรอทวัดอุณหภูมิทางปาก

ปรอทมีขายตามร้านขายของใช้เด็กและร้านขายยา แต่คุณแม่ไม่ควรวัดทางปากเพราะเด็กจะกัดแตกได้ ควรวัดทางรักแร้ ถ้าเด็กโตพูดกันรู้เรื่องก็อมไว้ใต้ลิ้นในปากได้

ปรอทวัดทางทวารหนัก

ส่วนปลายจะมีตุ้ม ไม่เป็นแท่งๆเวลาวัดต้องจุ่มวาสลินก่อนจึงจะสอดได้ง่าย ถ้าเด็กดิ้นอาจทำได้ยาก ส่วนใหญ่แพทย์หรือพยาบาลจะใช้วีนี้ ถ้าคุณแม่ต้องวัดเองที่บ้านจะค่อนข้างลำบาก

สำลี

สำลี ควรมี 2 แบบ
1. สำลีสะอาดปั้นเป็นก้อนกลมๆ ใส่ตลับเอาไว้ชุบน้ำเช็ดบริเวณทวารหนักหลังจากลูกอุจจาระและปัสสาวะ เพราะสำลีแบบนี้มีความอุ่นนุ่ม ไม่ระคายผิวเด็กซึ่งเป็นผิวที่บอบบางต้องการการทะนุถนอม
2. สำลีพันปลายไม้สำหรับเช็ดใบหูหรือจุ่มยาเช็ด ในจมูกเวลาเด็กมีน้ำมูกและคัดจมูกสำลีชนิดนี้ต้องสะอาดและฆ่าเชื้อแล้ว

ยาวิตามินชนิดหยด

แพทย์จะเป็นผู้แนะนำการใช้วิตามินแก่คุณพ่อคุณแม่

สบู่

ใช้สบู่อ่อนของเด็ก ซึ่งมีทั้งชนิดก้อนและสบู่เหลว

ผ้าอ้อมเด็ก

คุณแม่เย็บเองก็ได้ ซื้อผ้าฝ้ายขาวหรือผ้าลินินนุ่มๆมาตัดเป็นรูปสี่เหลี่ยม ถ้าไม่เข้าใจก็ซื้อผ้าอ้อมของเด็กโตมาสักครึ่งโหล แล้วคุณมาเย็บเองโดยเอาผ้าอ้อมที่ซื้อมาเป็นแบบ จะทุ่นเงินได้มาก ใช้ได้จนอายุ 2 ขวบ คุณแม่ที่ทำงานนอกบ้านอาจจะตัดสินใจซื้อสำหรับเด็กเล็ก 1 โหล เด็กโต 1 โหล หรืออาจใช้ผ้าอ้อมสำเร็จรูปก็สะดวกดี แต่ควรใช้เมื่อจำเป็นเท่านั้น เช่น ลูกตื่นบ่อยๆนุ่งผ้าอ้อมสำเร็จรูปแล้วนอนได้นานหรือเวลาพาลูกออกนอกบ้าน แต่ก็ควรเปลี่ยนบ่อยๆเช่นกัน โดยเฉพาะในฤดูร้อน เพื่อไม่ให้ก้นเด็กอบอับเกินไป และการใช้ผ้าอ้อมสำเร็จรูปตลอดเวลา อาจทำให้คุณไม่ทันได้สังเกตปัสสาวะของลูกว่าใสหรือขุ่นอย่างไร หากมีความผิดปกติอาจจะแก้ไขไม่ทันการ

ถังใส่ผ้าอ้อม

ควรซื้อขนาดใหญ่พอสมควร ใช้ชนิดเป็นพลาสติกมีฝาปิด อาจมีถุงพลาสติกบุข้างในคุณแม่อาจซื้อไว้ใช้ 2 ถัง ถังหนึ่งสำหรับใส่ผ้าอ้อมเปียกปัสสาวะ อีกถังใส่น้ำผสมน้ำยาซักผ้าเด็กอ่อน แช่ผ้าอ้อมที่เปื้อนอุจจาระ
โดยปกติหลังเด็กอึแล้ว ให้เทอึลงในโถส้วม เอาน้ำราดให้ผ้าสะอาด ถ้าไม่ว่างก็ใส่ผ้าอ้อมลงในถังน้ำยาซักผ้า ถ้าว่างก็รีบซักเลย บ้านเรามีแดดจัดทั้งวัน ตากแดดพอแห้งดี รีดซ้ำอีกบ่อยหน่อย อย่าหมักหมมไว้หลายๆผืน เพราะชำระล้างให้สะอาดได้ยาก แม่ลูกอ่อนจะเหนื่อยมากช่วง 2 เดือนแรกเท่านั้น

ผ้ายางหรือผ้าสักหลาดกันน้ำ

ใช้ปูบนผ้าปูที่นอน ไม่ให้ปัสสาวะเปื้อนที่นอนมีหลายขนาดทั้งเล็กและใหญ่ บางชนิดเป็นพลาสติกทั้งสองด้านลื่นไหลง่าย บางชนิดที่เป็นสักหลาดอาจไม่กันน้ำ แต่เนื้อผ้าไม่อบ เด็กจะนอนสบาย ไม่ร้อน ควรมีไว้สัก 2 ผืนเผื่อซัก

ผ้าปูเตียง

ถ้าลูกน้อยยังนอนเตียงขนาดเล็ก ใช้ผ้าอ้อมผืนใหญ่ปูก็ได้ โดยปูทับบนผ้ายางหรือผ้าสักหลาด อาจใช้สองผืน ผืนแรกปูรองส่วนนอกและบริเวณใบหน้า ผืนล่างปูรองส่วนเอวและขา ผืนล่างอาจต้องเปลี่ยนบ่อยเพราะเด็กปัสสาวะบ่อยผ้าปูเตียงของเด็กโตต้องเย็บโดยเฉพาะใช้เป็นผ้าฝ้ายเนื้อแน่น มีไว้สัก 2 – 3 ผืนก็คงจะพอค่ะเลือกลายตุ๊กตาสวยๆ สวยกว่าซื้อสำเร็จรูปและราคาถูกกว่าม

ผ้าห่ม

มีขายในท้องตลาดทั่วไป เลือกขนาดให้เหมาะสม ใช้จนเด็กโตถึง 2 ปี เลือกผ้าที่ไม่มีขนฟูๆเพราะเด็กแพ้ง่าย จามเก่ง

เครื่องอุ่นนม

เป็นหม้อเล็กๆลักษณะคล้ายกระติกน้ำ เมื่อเสียบปลั๊กแล้วน้ำในหม้อจะอุ่นขึ้นทำให้ขวดนมที่ใส่ไว้อุ่นขึ้นมีประโยชน์ในรายที่กินนมขวด ซึ่งต้มนมฆ่าเชื้อโรคไว้ทีละหลายๆขวดใส่ตู้เย็นไว้ เวลาจะกินก็เอาออกมาทีละขวดอุ่นในหม้ออุ่นนมแล้วลองหยดลงบนหลังมือ ถ้าอุ่นกำลังดีก็ให้ลูกดูดได้
เด็กบางคนชอบนมเย็น พอออกจากตู้เย็นก็กินได้เลยไม่มีท้องอืดท้องเฟ้อ คุณแม่ก็โชคดีไปไม่ต้องเสียเวลาอุ่นนมถ้าลูกกินนมแม่ก็ตัดรายจ่ายค่านมและค่าอุปกรณ์อื่นๆไปได้

เครื่องสำอางสำหรับลูก

หมอขอเตือนว่าของใช้เด็กต้องแยกต่างหาก ถ้าผู้ใหญ่จะใช้ ควรซื้ออีกชุดหนึ่งอย่ามาใช้ปนกับเด็ก เพราะอาจจะนำเชื้อโรคบางอยางมาสู่ลูกได้

โลชั่นทาตัวเด็ก

อันทีจริงไม่จำเป็นต่อเด็กนัก แต่เป็นที่ชื่นใจมากของแม่เพราะหอมดี ถ้าเด็กผิวแตกก็ใช้ได้ค่ะ บางชนิดมียาฆ่าเชื้อโรคพวก Hexachlorophene ช่วยรักษาโรคผิวหนังเล็กน้อยได้ ในฤดูหนาวผิวแห้ง แก้มเด็กเล็กๆจะแห้งและแตกเป็นรอยแดง ควรงดทาโลชั่นซึ่งมีกลิ่นหอมและมีน้ำหอมประกอบด้วยแอลกอฮอล์ เวลาระเหยจะทำให้ผิวแห้งมากขึ้น ถ้าลูกไม่มีอาการก็ทาได้ค่ะ

น้ำมันทาตัวเด็ก

เป็นที่นิยมกันมาก โดยมากทำมาจาก mineral oil ซึ่งอาจทำให้เกิดผื่นแพ้ที่เป็นผื่นแดงได้ คุณแม่โปรดระวัง แต่มีประโยชน์ถ้าผิวแห้งมาก หรือใช้หลังฟอกสบู่อาบน้ำอุ่นในฤดูหนาวหรือนอนในห้องแอร์ ทาบริเวณผื่นแดงที่ก้นอันเกิดจากการแพ้ปัสสาวะได้ ถ้าคุณแม่สังเกตว่าลูกคุณทาแล้วดีกว่าไม่ทา ก็ทาได้

แป้งเด็ก

แป้งป้องกันการหลุดลอกแตกของผิวหนังได้ แต่ไม่จำเป็นสำหรับเด็ก คุณแม่ชอบทาเพราะลูกขาวน่ารัก คุณควรระมัดระวังเพราะแป้งประกอบไปด้วย Zinc Stearate จะระคายเคืองต่อระบบหายใจถ้าเด็กสูดเข้าไป ควรทาแต่เบาๆไม่ใช่ฟุ้งไปทั้งตัว เด็กจะสำลักฝุ่นแป้ง คุณต้องเทเบาๆบนมือของคุณ ถูเบาๆบนมือก่อนจึงค่อยทาบนตัวลูก อย่าโปะลงไปที่ตัวโดยตรง (หมอเห็นทำกันเสมอ) และยังเลอะเทอะห้อง ทำให้พื้นลื่นเป็นอันตราย

เสื้อผ้าที่ลูกต้องการ

เสื้อเด็ก มี 2 แบบ
- แบบสวมคลุมทางศีรษะคล้ายเสื้อยืด มักใช้ผ้าขาวนิ่มๆไม่มีกระดุมเลย เวลานอนจะไม่เจ็บ
- แบบสอดแขนด้านหน้า แล้วผูกปมด้านหลัง มักใช้ผ้าป่านปักข้างหน้ากระจุ๋มกระจิ๋มไม่ควรเย็บเชือกผูกปมใหญ่หรือแข็งจะทำให้เด็กเจ็บเวลานอนทับ นอนไม่สบาย
เสื้อเด็กมีหลายชนิด เสื้อผ้าสำหรับเด็กแรกเกิดไม่ควรซื้อเยอะ เพราะเด็กโตเร็วมากใน 3 เดือนแรก น้ำหนักเพิ่มขึ้นเดือนละ 1 กิโลกรัม หลัง 3 เดือนแรกเพิ่มเดือนละครึ่งกิโลกรัมใส่เพียง 2 – 3 ครั้งเสื้อก็คับแล้ว มักมีคนซื้อให้เป็นของขวัญ ผู้ซื้อควรจะซื้อให้ขนาดเด็กโตเลยค่ะซื้อขนาดเด็ก 1 ปีถึง 2 ปีจะได้ใส่นานกว่า ชุดสำหรับเด็กแรกเกิดมีเพียงโหลเดียวก็เพียงพอแล้ว

ถุงมือถุงเท้า

เด็กไม่ชอบเพราะอึดอัด บางรายเย็บไม่เรียบร้อยมีด้ายรุงรังข้างในรัดนิ้วเด็กจนเขียวเกือบหลุดออกมา 1 ข้อ เพราะแม่ใส่ทั้งวันไม่เคยถอดถุงมือออกมาดู นี่เป็นเรื่องจริง หมอพบที่โรงพยาบาล คุณควรตรวจตราให้ละเอียดก่อนใส่ให้ลูกทุกครั้ง
เสื้อผ้าบางชุดใส่แล้วลูกสาวสวยราวเจ้าหญิงเทพนิยายสมใจคุณแม่ แต่ลูกอึดอัดและคันเป็นที่สุดเพราะลูกไม้รุงรัง อย่าใส่นานเด็กจะรำคาญค่ะ ใส่ถ่ายรูปเสร็จก็ถอด ให้เด็กได้ใส่ชุดสบายๆจะดีกว่า

หัวจุกนม

ควรเตรียมไว้เท่าจำนวนขวดหรือ 12 อัน ถ้ากินนมแม่ก็เตรียมไว้สัก 6 อัน หัวจุกนมทำด้วยวัสดุนิ่มและไม่เสยรูปโดยการต้มหรือนึ่ง แรกใช้หัวนมจะมีรูให้นมไหลกำลังดี เวลาคุณเทลงบนหลังมือนมจะหยดติ๋งๆแต่ถ้าเทแล้วไม่ไหลแสดงว่ามีนมผงอุดติดอยู่ที่หัวจุกนมหรือเทแล้วนมไหลโจ๊กแสดงว่ารูกว้างไป เวลาที่ลูกดูดนมจะทำให้กลืนไม่ทัน แล้วอาจสำลักนมที่ดูดได้ คุณควรเปลี่ยนหัวจุกนมเสียใหม่

ถ้าใช้จุกนมหัวแตก รูกว้างมาก หัวนมดำหรือนิ่มแล้ว คุณแม่ควรเปลี่ยนใหม่
ปัจจุปันมีหัวจุกนมจำหน่ายหลายขนาด มีรูที่หัวจุกนมแตกต่างกันตามอายุ เด็กเล็กมากก็ใช้ขนาดเล็ก และปลี่ยนขนาดเมื่อโตขึ้น

หม้อนึ่งขวดนม

มีขายที่แผนกของใช้เด็กตามห้างสรรพสินค้าทั่วไป ลักษณะเป็นหม้อสูง มีรูให้ไอน้ำระอุออกมาทางฝาปิด ภายในสามารถวางขวดนมได้ ใส่น้ำให้เต็มถึงระดับที่เขียนบอกเรียงขวดที่ล้างสะอาด หัวจุกนมคว่ำไว้ ไอน้ำพุ่งออกจากหม้อตามเวลาที่กำหนดไว้ (อ่านวิธีใช้ก่อน) เมื่อไฟดับแล้วรอให้หม้อเย็นลง นำขวดไปเก็บไว้ในตู้เย็นหรือที่แห้งสะอาด แล้วหยิบออกมาใช้ทีละขวดก็ได้

ที่จับขวดนม

มักจะเป็นชุดรวมอยู่ในหม้อนึ่งขวดนม ใช้จับขวดนมที่ต้มเสร็จใหม่ๆและถ้ากลัวมือไม่สะอาดพอก็ควรใช้ที่จับแทน

แปรงล้างขวด

จำเป็นมากค่ะ ต้องมี 2 อัน คือแปรงใหญ่และแปรงเล็ก แปรงเล็กใช้ล้างเข้าไปในหัวจุกนม เพราะคราบนมทำให้เชื้อโรคเจริญดี แปรงใหญ่ใช้ล้างในขวดนม

แหล่งที่มา คู่มือเลี้ยงลูก ศ.(เกียรติคุณ) พญ.ชนิกา ตู้จินดา
ข้อมูลจาก http://www.moongpattana.com/txdmomtips/preprae.html

คู่มือการพัฒนาไอคิว & อีคิวเด็กแรกเกิดถึงห้าปี สำหรับผู้ปกครองhttp://mhtech.dmh.moph.go.th/techno/191/191.pdf