พฤษภาประชาธรรม

พื้นที่บรรทัดนับจากนี้ คือการรำลึกถึงวีรชนคนเดือนพฤษภา ที่เสียชีวิตจากเหตุการณ์ในช่วงวันที่ 17 - 20 พฤษภาคม เมื่อ 16 ปีที่แล้ว
 
เขาเหล่านี้จากเราไป และคน(หาย)อีกหลายร้อยคนที่ยังไม่ได้กลับบ้าน   

หากย้อนรอยเรื่องดังกล่าว เหตุที่เกิดขึ้นเนื่องจาก การเข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีของพลเอกสุจินดา คราประยูร(ในปี 2535) ในรัฐบาลผสม ประกอบด้วย พรรคสามัคคีธรรม พรรคชาติไทย พรรคกิจสังคม พรรคประชากรไทย และพรรคราษฎร นับเป็นจุดเริ่มต้นของความไม่พอใจและการคัดค้านของประชาชน พรรคฝ่ายค้าน และกลุ่มองค์กรต่าง ๆ ทั่วประเทศ

โดยการคัดค้านยืนอยู่บนหลักการสำคัญ 2 ประการคือ
1. คัดค้านการสืบทอดอำนาจของเผด็จการ รสช.
2. คัดค้านรัฐธรรมนูญที่ไม่เป็นประชาธิปไตย
 
ชนวนแรกของการคัดค้าน คือ ร.ต.ฉลาด วรฉัตร อดีต ส.ส.เริ่มอดข้าวประท้วงให้นายกฯ ต้องมาจากการเลือกตั้งที่บริเวณหน้ารัฐสภา พร้อมป้ายสีดำข้อความว่า “ข้าขอพลีชีพเพื่อประชาธิปไตย นายกรัฐมนตรีต้องมาจากการเลือกตั้ง”

ต่อมา พล.ต.ศรีเมือง หัวหน้าพรรคพลังธรรมได้มีจดหมายเปิดผนึกถึง พล.อ.สุจินดา คัดค้านนายกฯ คนนอก และขอให้พล.อ.สุจินดา ถอนตัวจากตำแหน่งนายกฯ

หลังจากนั้น มีการคัดค้านนอกสภามากยิ่งขึ้น โดยที่บริเวณหน้ารัฐสภา มีการอภิปรายต่อต้าน พล.อ.สุจินดา และมีผู้ร่วมอดอาหารเพิ่มขึ้น ทั้งยังมีการแสดงคัดค้านจากประชาชนและองค์กรต่าง ๆ

4 พ.ค.2535  ซึ่งเป็นวันชุมนุมของประชาชนเพื่อคัดค้านนายกฯ คนกลาง ที่ท้องสนามหลวง มีประชาชนเข้าร่วมเกือบแสนคน โดยเรียกร้องให้พลเอกสุจินดา คราประยูร ลาออก และ พล.ต.จำลอง ขึ้นเวทีประกาศอดอาหารจนตาย หากพล.อ.สุจินดา ไม่ลาออก 

วันที่ 17 - 19 พ.ค.35 เหตุการณ์นองเลือดเกิดขึ้นเมื่อเจ้าหน้าที่ตำรวจและทหารได้ใช้กำลังเข้าสกัดกั้นการเดินขบวนประท้วงของประชาชนที่มี พล.ต.จำลอง ศรีเมือง ออกจากท้องสนามหลวงไปยังทำเนียบรัฐบาล แต่ถูกสกัดกั้นที่สะพานผ่านฟ้าฯ  โดยมีการใช้แก็สนำตาและยิงปืนเข้าใส่ผู้ชุมนุมจนมีผู้มีบาดเจ็บและเสียชีวิตจำนวนมาก พร้อมทั้ง พล.ต.จำลอง ถูกคุมขังตัวไว้

หลังจากนั้นวันที่ 20 พ.ค. เวลาห้าทุ่มครึ่ง ทีวีพูลได้ถ่ายทอดข่าวสำคัญคือ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงมีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ พล.อ.สุจินดา และ พล.ต.จำลอง เข้าเฝ้าใต้ฝ่าละอองธุลีพระบาท

พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ทรงเตือนสติและสั่งสอนบุคคลทั้งสอง ทรงชี้ให้เห็นถึงผลกระทบที่จะมีต่อประเทศชาติ ทั้งการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม ขอให้บุคคลทั้งสองเป็นตัวแทนฝ่ายต่าง ๆ หันหน้าเข้าหากันช่วยกันแก้ปัญหา ทำอย่างไรให้ประเทศชาติกลับคืนดีขึ้นมา

บ่ายวันที่ 24 พ.ค.35 พลเอกสุจินดา คราประยูร ประกาศลาออกจากตำแหน่งนายกรัฐมนตรีนี้เป็นอีกหน้าหนึ่งของประวัติศาสตร์ไทย ที่มีการแตกแยกทั้งความคิดและการต่อสู้เป้าหมายทางการเมืองของกลุ่มต่าง ๆ (16 ปีต่อมา ภาพเหล่านี้ดูเสมือนจะหวนกลับมาอีกครั้ง ?) โดยที่สังคมไทยแก้ปัญหาดังกล่าวด้วย “การใช้ความรุนแรง”    

เมื่อไหร่...สังคมไทยจะหลุดพ้นจากความขัดแย้งโดยไม่ใช้ความรุนแรง เป็นสิ่งที่น่าสนใจและน่าศึกษาเป็นอย่างยิ่ง

เพราะตราบใด ที่สังคมการเมืองไทยแก้ปัญหาโดยใช้ความรุนแรง แน่นอนว่า ย่อมมืดบอดปราศจากการใช้เหตุผล ปฏิเสธการใช้สันติวิธี การตกเป็นเหยื่อของความเครียดแค้น การใช้กำลัง-อาวุธเข้าประหัตประหารอีกฝ่ายหนึ่ง การใส่ร้ายป้ายสีฝ่ายตรงข้าม ฯลฯ

ข้าพเจ้าตระหนักว่า เราคงไม่สามารถหลีกเลี่ยงความขัดแย้ง แต่เราสามารถมีวิธีการในการจัดการกับความขัดแย้งได้อย่างสันติ

สังคมไทยก็เช่นเดียวกับสังคมมนุษย์อื่น ๆ  ที่มีด้านมืดและด้านสว่าง การมองสังคมไทย โดยเฉพาะในเรื่องปัญหาความรุนแรงอย่างพินิจรอบด้าน อาจเป็นก้าวแรก ๆ ของการค้นหา “ร่าง” ของสังคมไทย เพื่อทำความเข้าใจเหตุและรูปร่างลักษณะแห่งความรุนแรงอย่างละเอียดรอบคอบและเป็นจริงเท่าที่จะทำได้
ที่สุดอาจถึงขั้นหาวิธีการป้องกันมิให้ความทารุนร้ายกาจเช่นที่เคยเกิดขึ้นกลางเมืองกับลูกหลาน-พ้องเพื่อนในสังคมนี้เมื่อสิบหกที่แล้ว และสามสิบสองปีก่อน (ในเหตุการณ์ 6 ต.ค.19)  มีโอกาสเกิดขึ้นได้อีกเลย...

  กี่ศพกองทบแทบเท้า
  กี่น้ำตาพราวใบหน้า
  กี่ความทุกข์ท้นแววตา
  กี่วันเวลาจึงคืน
  กี่ม่ายร่ำไหโหยหวน
  กี่กำพร้าคร่ำครวญขมขื่น
  กี่ดอกไม้ที่เสียบปลายปืน
  กี่คนหยิบยื่นความตาย
 (นิรนาม)