"ปรับนาฬิกานะครับ เวลาที่ทิเบตเร็วกว่าเนปาล 2 ชั่วโมง"

     พี่คนนำคณะตะโกนบอกพวกเรา ตม.ของจีนนี่เขี้ยวจริงๆ ครับ ถ้าพี่ท่านไม่พอใจอะไรแกก็ไม่ให้ผ่านซะดื้อๆ เพราะงั้นเราจึงต้องมีไกด์คนจีนเป็นคนนำทาง

     "จิมมี่" เป็นคนทิเบต แต่พูดภาษาจีนได้ดี อังกฤษคล่องเป็นไฟ ใส่สูทผูกไทรอเราอยู่ก่อนแล้ว พอผ่านด่าน ตม.ก็ขนของขึ้นรถโตโยต้า แลนด์ครุยเซอร์ โดยว่าจ้างคนทิเบตช่วยแบกเป้ให้ หึหึ บางคนแก่หง่อมแต่ยังแข็งแรง เราซะอีกยังหนุ่มยังแน่นกลับต้องพึ่งพาแก

     เพราะอะไรหรือครับ ก็เพราะต้องสงวนแรงเอาไว้ ตอนนี้อากาศเริ่มบางเบาแล้ว แค่เดินขึ้นเขาจากด่าน ตม.มาที่รถก็เหนื่อยหอบเลยละครับ

     จากด่าน ตม.แล้วก็ขับรถไต่ความสูงไปเรื่อยๆ ไอ้ที่เห็นเมืองชางมูอยู่ลิบๆ เมื่อแรกคิดว่าใกล้ๆ เอาเข้าจริงเราต้องใช้เวลาเดินทางเกือบ 2 ชั่วโมง

     อาคารบ้านเรือนในเมืองชางมู

     ก่อนเข้าเมืองชางมูมีด่าน ตม.อีกแห่ง ที่นี่แหละเราถึงได้เห็นความเอาแต่ใจของเจ้าหน้าที่ ปกติก็แค่ให้นักท่องเที่ยวเดินลงมาตรวจพาสปอร์ต สอบถามอะไรคำสองคำ ไม่ต้องตรวจข้าวของที่ขนมาให้ยุ่งยาก เพราะตรวจมาแล้ว แต่บังเอิญเหลือเกินคณะผมมันก็หนุ่มๆ หน้าตากวนๆ เซอร์ๆ ไว้ผมยาวบ้าง เกล้าจุกบ้าง ไว้หนวด เครา กันตามเรื่องตามราว

     ทีนี้ ตม.เด็กหนุ่ม มันเด็กจริงๆ หน้าละอ่อนมาก เดินมาจ้องๆ มองๆ พี่คนนำทางนึกสนุกก็พูดขึ้นเป็นภาษาไทยลอยๆ กับพวกเรา "เอ่อ ไอ้นี่ มันมองหาอะไรของมันวะ" พูดแล้วก็ยิ้มๆ ได้เรื่องครับ เค้าสั่งให้ขนของลงจากรถทั้งหมด ส่วนใหญ่เป็นเป้ใส่ของพะรุงพะรัง จิมมี่ก็มาพูดมาขอร้องเพราะไม่อยากเสียเวลา เจ้าเด็กก็ไม่ยอม ส่ายหัวท่าเดียว สุดท้ายเลยขนลงมากองที่ ตม.

     เอ้าตรวจ ! อยากตรวจก็ขนลงมาให้ตรวจ

     แต่จนแล้วจนรอดเจ้า ตม.เด็กหนุ่มก็เดินเกร่ไปเกร่มา สุดท้ายพอตรวจเอกสารเรียบร้อย ก็บอกให้ขนของขึ้นรถได้ อ้าว แล้วให้ขนลงมาทำไม ?

     ที่ ตม.จะมีเด็กหนุ่มอยู่เด็กพวกนี้กุลีกุจอขนของขึ้นรถให้ สุดท้ายเราเลยต้องจ่ายเงินให้เป็นค่าตอบแทน ขึ้นรถเสร็จหันไปมอง ก็เห็นรอยยิ้มที่มุมปากของ ตม.หนุ่มคนนั้น เจ็บใจไหมละครับ

     พอถึงเมืองชางมูบ้านเรือนที่นี่ส่วนใหญ่เป็นปูน ให้สีสันฉูดฉาดเหมือนกับวัฒนธรรมของจีน ปลูกอยู่เชิงเขาทั้งสองฟาก ถนนที่นี่ไม่ใหญ่ แค่ขับรถสวนกันได้แค่นั้น เพราะต้องตัดผ่านไหล่เขาตลอดเส้นทาง คณะผมแวะกินข้าว เอ จะเรียกมื้อไหนดีละครับ เพราะออกจากเนปาลกินอาหารเช้าแล้ว ยังไม่กินอาหารกลางวัน มาถึงชางมูปรับเวลาเร็วกว่า 2 ชั่วโมง เบ็ดเสร็จตอนนั้นก็ปาเข้าไปเกือบ 5 โมงเย็นแล้ว (555)

     ร้านอาหารมื้อแรกในทิเบต

     อาหารการกินของที่นี่จืดชืดครับ ต้มจืดนี่จืดจริงๆ เหมือนกับต้มน้ำให้เดือดแล้วสับผักลงไปยกขึ้นเสิร์ฟเลย กินกับข้าวซึ่งหุงจนแฉะหรือไม่ก็หมั่นโถ กินได้คนละนิดละหน่อยก็กลับขึ้นรถ เพราะตอนแรกคิดจะค้างที่ชางมู แต่เห็นว่ายังพอมีเวลา อืม เพราะ 5 โมงแล้ว แต่แดดยังเปรี้ยงก็เลยคิดว่าไปพักเอาอีกเมืองดีกว่า

     ถนนตัดผ่านไหล่เขา

     หยุดเก็บภาพครั้งแรกบนเส้นทาง

     น้ำตกไกลลิบมีให้เห็นตลอดสาย จุดนี้เป็นป่าสุดท้ายที่จะมีให้เห็น จากนี้ไปจะมีก็แต่ภูเขาหิน

     สุดท้ายเราก็ออกเดินทางกันต่อ ... เคยเห็นโรงหนังและร้านเหล้าในทิเบตไหมครับ พรุ่งนี้จะมาเล่าให้ฟังต่อว่า ชีวิตยามราตรีของเมืองที่สูงสุดในโลกเป็นยังไง