ช่วงปิดเทอมที่ผ่านมาผมมีโอกาสเดินทางกลับบ้านและท่องเที่ยวไปในที่ต่างๆตามใจปรารถนา มันเป็นการพักเพื่อสร้างแรงขับเคลื่อนในร่างกายเพื่อกลับมาทำงานต่อ และเตรียมตัวที่จะเผชิญหลากหลายเรื่องในชีวิติ

ผมเข้ามา blog oknation เมื่อไหร่รู้สึกสบายๆ ทุกครั้งเพราะอยากเขียน อยากเล่าอะไรก็ได้ ที่นิ้วมือสามารถที่จะพิมพ์ และบรรยายออกมาให้เป็นตัวอักษร ไม่ต้องเขียนแนววิชาการ ไม่ต้องคิดมาก แต่ต้องแฝงด้วยสาระหน่อย เพราะจะได้เป็นตัวจริงตามสโลแกนของ blog นะ

เข้าเรื่องเลยแล้วกัน ผมมีโอกาสไปเยี่ยมชนเผ่ากลุ่มหนึ่งซึ่งเขาเรียกตัวเองว่า กะย้าง (KAYAN) ซึ่งพวกเราๆรู้จักเขาในนาม กะเหรี่ยงคอยาว ซึ่งถือว่า เป็นกลุ่มหนึ่งของชนเผ่าปะหล่องหรือดาระอั้ง อพยพหลบภัยจากพม่าเข้ามาในประเทศไทย มาพำนักพักพิงอยู่ในบริเวณชายแดนไทยกับพม่า ในพื้นที่จังหวัดแม่ฮ่องสอน นานกว่า 30 ปี

หลายปีมานี้ทางจังหวัดแม่ฮ่องสอนได้อาศัยชนเผ่ากะย้างเป็นจุดขายของการท่องเที่ยว ซึ่งถูกเสียงวิพากษ์วิจารย์จากหลากหลายสำนักว่า เป็นการละเมิดสิทธิขั้นพื้นฐานของความเป็นมนุษย์ นอกจากนั้น กะย้าง ยังถูกนายทุนที่หัวใส (หรือหัวทำลายก็ไม่รู้นะครับ) นำพวกเขาออกนอกพื้นที่ ไปอยู่ตามสถานที่ท่องเที่ยวต่างๆ ใกลมาถึงภูเก็ตเลยครับ โดยจ้างให้กลุ่ม กะย้าง ทำงานอยู่ในบริเวณแหล่งท่องเที่ยวเหล่านั้นมิให้ออกไปที่ใดเด็ดขาด

กลุ่มกะย้าง ถึงแม้จะเข้ามาอาศัยอยู่ในเมืองไทยเป็นเวลานานแล้วก็ตาม แต่กลุ่มคนเหล่านี้ยังถือว่า เป็นผู้อพยพซึ่งไม่มีสิทธิใดๆ ทั้งสิ้น กลุ่มกะย้างเปรียบเหมือนผู้หลบหนีเข้าเมืองโดยผิดกฎหมาย โดยสถานะแบบนี้ ไม่มีสิทธิใดๆในการที่จะทำมาหากินในพื้นที่ประเทศไทยมากเท่าที่ควร มีทางเลือกอยู่เพียงสองอย่างเท่านั้น คือ การทำการเกษตรแบบพอกินหรือการหาของป่ามากินเท่านั้น และอีกประการคือการหากินโดยรักษาประเพณีคอยาวเอาไว้ขายให้นักท่องเที่ยวเข้ามาชม ซึ่งถือว่าเป็นตัวทำลายวัฒนธรรมดั้งเดิมของชนเผ่าอย่างมากมายมหาสาร

จากจุดนี้เองทำให้ผู้มีอำนาจในจังหวัดแม่ฮ่องสอนต้องมาช่วยกันคิดว่าจะทำอย่างไรดีในฐานะที่จังหวัดแห่งนี้มีประชากรชาย กะย้างมาอาศัยอยู่ค่อนข้างมาก ก็เลย ถือกำเนิด โครงการหมู่บ้านอนุรักษ์วิถีชนเผ่ากะเหรี่ยง (ปะต่อง) บ้านห้วยปูแกง ตำบลผาบ่อง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเพิ่มขวัญกำลังใจ และให้ชนเผ่ากะย้าง ได้รู้ถึงความมีน้ำใจและความห่วงใยของเจ้าหน้าที่ภาครัฐ รวมทั้งต้องการให้ชนเผ่ากะเหรี่ยงคอยาว หรือเผ่าปะต่อง อยู่ร่วมในหมู่บ้านเดียวกันอย่างมีระบบ และเป็นระเบียบ เพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัด สนับสนุนให้ประชาชนในพื้นที่มีรายได้เพิ่ม และผลักดันให้หมู่บ้านดังกล่าวเป็นแหล่งท่องเที่ยวที่สำคัญและน่าศึกษายิ่ง เนื่องจากเป็นหมู่บ้านกะเหรี่ยงคอยาวแห่งเดียวในประเทศ ที่จังหวัดแม่ฮ่องสอนจัดสรรพื้นที่อย่างสงบสุขและสวยงาม โดยนำผู้พักพิง จากบ้านห้วยเสือเฒ่า และบ้านในสอย ให้ย้ายมาอยู่กับชนเผ่าเดียวกัน ณ ที่แห่งนี้ ซึ่งอ่านจากวัตถุประสงค์ของโครงการยังคงยืนยันแนวคิดเดิม คือการท่องเที่ยว โดยมิได้มองถึงด้านสิทธิเท่าที่จะเป็น หวังว่าสักวันคงจะดีกว่านี้นะครับ

ลองมาดูภาพที่ผมนำมาฝากนะครับ

การจะไปยังหมู่บ้านดังกล่าวต้องนั่งเรือข้ามแม่น้ำปายเข้าไปนะครับค่าบริการแบบกันเอง 40 บาทไปกลับครับ

ทางเข้าหมู่บ้านจะเป็นเช่นนี้ครับ เดินไปเรื่อยๆ ทักทายคนสองข้างทางไปเรื่อยๆ สุขอย่าบอกใครเลยครับ

คนที่เดินสวนทางกับเรา จะน่ารักแบบนี้ครับ "อย่าลืมทักทายกันนะคะเวลาเดินสวนกัน"

เดินสักพักจะพบหมู่บ้านครับ ในภาพจะเป็นศูนย์อำนวยการ มีพี่ๆ อส.จังหวัดแม่ฮ่องสอนประจำอยู่ คอยดูแลพื้นที่อยู่ครับ

สภาพในหมู่บ้านจะมีลักษณะแบบนี้ครับ บ้านจะกว้างกว่าที่เดิมที่เคยอาศัยอยู่ มีพื้นที่ปลูกผัก มีห้องน้ำ ถูกสุขลักษณะน่าดูครับ

สภาพชิวิตของกลุ่มกะย้าง จากการสอบถาม สบายกว่าเดิมมากครับ เพราะอยากจะทำอะไรก็ได้ อิสระมากขึ้นไม่ต้องทำตามใครเหมือนที่เก่า เพราะต้องฟังนายทุนอย่างเดียว คุยกันก็ไม่ได้ แต่ที่นี้สบายๆๆครับ

ใครอยากอาบน้ำก็อาบได้ (แต่หนูอายนะคะ)

แต่การอาบน้ำของกลุ่มกะย้างนี้ลำบากน่าดูเหมือนกันนะครับ ต้องร่วมด้วย ช่วยกันอาบครับ

ใครอยากให้นมลูกก็ให้ได้ตามสะดวก ไม่ต้องรอเวลาพักเหมือนครั้งอดีต

Seven ประจำหมู่บ้านครับ "ขนมจีบ ซาลาเปา เพิ่มใหมคะ จะได้แสตมป์สะสมเพิ่มด้วยนะคะ"

ระหว่างสองข้างทางจะมีร้านของที่ละลึกขายด้วยครับ ถ้าใครไปอย่าลืมอุดหนุนเขาด้วยนะครับ นี้ทำเองครับ

ส่วนอันนี้ รับเขามาขายจากในเมืองครับ กำไร นิ หน่อย

ขอเตือนนะครับ เวลาเดินระวังหน่อยนะครับ เพราะไม่งั้นอาจโดนนักซิ่งประจำหมู่บ้าน สั่งสอนได้นะครับ เดี๋ยวจะหาว่าไม่เตือน

นอกจากชาวกะย้างที่อยู่ในหมู่บ้าน ยังมีชาวไต ซึ่งเป็นชนเผ่าเดียวกับผมอาศัยอยู่ด้วย หนูสวยใหมค่ะ

ข้างหมู่บ้านมีทุ่งดอกบัวตองให้ชมด้วยนะ

นี้ก็สวย.........

เดินชม และคุยกับพี่น้องกลุ่มกะย้าง จนหิวข้าว ในหมู่บ้านมีร้านก๋วยเตี๋ยว คอยให้บริการยามที่หิวอยู่นะครับ รสชาติอร่อยหรือไม่นั้นดูจากภาพเอาเองครับ "ตะเกียบไม่ต้อง มือดีกว่า ทันใจกว่ากันเยอะเลย"

และก่อนออกจากหมู่บ้านช่วยกันบริจาค เพื่อช่วยกันอนุรักษ์และดูแลวิถีชนเผ่าของเขาด้วยนะครับ

ปล. ตอนนี้ทาง ชนเผ่ากะย้างเขาฝากผมมาขอความช่วยเหลือทุกท่าน ช่วยกันบริจาคผ้าห่มให้เขาหน่อยเพราะผ้าห่มไม่พอ อากาศหนาวมาก ใครสนใจที่จะบริจาคผ้าห่มติดต่อที่ โครงการหมู่บ้านอนุรักษ์วิถีชนเผ่ากะเหรี่ยง ( ปะต่อง ) บ้านห้วยปูแกง ตำบลผาบ่อง อำเภอเมืองแม่ฮ่องสอน Tel. :05361 2156 E-mail:maehongson@moi.go.th.