คำว่า "สัญชาติ"มีความสำคัญอย่างยิ่ง เพราะเป็นฐานแห่งสิทธิจำนวนมาก สำหรับคนในเมือง เกิดในโรงพยาบาล และพ่อแม่ได้รับการรับรองว่า มีสัญชาติของประเทศใดประเทศหนึ่ง  คำว่า "สัญชาติ" ก็เป็นของแถมมากับการเกิด  ยิ่งคนที่เกิดจากพ่อสัญชาติฟิลิปปินส์ แม่สัญชาติฝรั่งเศส และทั้งพ่อและแม่ได้รับอนุญาตให้อาศัยถาวรในประเทศไทยตามกฎหมายว่าด้วยคนเข้าเมือง สัญชาติที่ได้รับนั้นย่อมมีมากกว่าหนึ่ง อาจจะมีได้ถึงสองและสามสัญชาติ

            และน่าแปลกอีกว่า คนจำนวนไม่น้อยไปคิดว่า การมีหลายสัญชาติผิดกฎหมาย ซึ่งหากไปดูในกฎหมายสัญชาติ ก็จะไม่พบแนวคิดอย่างนั้นเลย ไม่ว่าจะเป็นกฎหมายในยุคจารีตประเพณีหรือในยุคที่เป็นกฎหมายลายลักษณ์อักษร

              เวลาที่อ่านประวัติศาสตร์กฎหมายสัญชาติแล้ว เราก็จะยิ่งแปลกใจที่บรรพบุรุษของเราคิดว่า การให้สัญชาติแก่ลูกคนต่างด้าวเป็นการสร้างความมั่นคงให้แก่ชาติ แต่ในทางกลับกัน รัฐบาลไทยในยุคหลังๆ กลับคิดไม่ออก คนเชื้อชาติไทยแท้ๆ ที่พ่อแม่ไม่มีความรู้ ไม่ได้แจ้งการเกิดในทะเบียนราษฎรให้ ก็ตกเป็น "คนไร้สัญชาติ" ไปก็มากมาย ความวุ่นวายของพม่าเป็นตัวอย่างที่ดีของการไม่ใช้สัญชาติเป็นตัวสร้างเอกภาพในบ้านเมือง วันนี้ ก็รบกันไม่เลิกรา

                 ที่น่าเห็นใจก็คือ ชาวเขาดั้งเดิมจำนวนมากที่โดยหลักกฎหมายแล้ว ก็ต้องยอมรับว่า มีสัญชาติไทยโดยการเกิด แต่ไม่บรรลุที่จะได้รับการบันทึกชื่อในทะเบียนราษฎรของรัฐไทย ในสถานะของ "คนสัญชาติไทย"

                 ยกตัวอย่าง ก็คือ นายจอบิ กะเหรี่ยงแห่งอำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรีบุรี   ซึ่งไม่ได้รับการแจ้งเกิดในขณะที่เกิด เราเรียกว่า "คนตกหล่นจากทะเบียนราษฎร" ศาลปกครองชี้ว่า นายอำเภอจะต้องรับคำร้องขอเพิ่มชื่อในทะเบียนราษฎรตั้งแต่เดือนธันวาคม พ.ศ.๒๕๔๙ และสอบข้อเท็จจริงให้ชัดลงเพื่อการจัดการต่อไปให้ถูกต้อง ซึ่งวิธีการจัดการประชากรในทะเบียนราษฎรของรัฐไทย ก็มิได้ยากลำบากแต่อย่างใด  มีกฎหมายไทยกำหนดชัดเจนในเรื่องนี้    เป็นที่ชัดเจนว่า นายจอบิเป็นคนสัญชาติไทยโดยการเกิด เป็นมาตั้งแต่ในปี พ.ศ.๑๕๑๒ ซึ่งเขาเกิดบนแผ่นดินไทย เพียงแต่พ่อแม่ไม่ทราบว่า ต้องไปแจ้งชื่อลูกในทะเบียนราษฎร เพราะปู่ย่าตายายก็ไม่เคยแจ้งการเกิดให้ตัวพ่อแม่เองต่ออำเภอ ต้องจินตนาการให้ได้ว่า ชาวเขาแก่งกระจานนั้น อยู่ไกลจากเมืองมาก ทั้งในอดีตและในวันนี้ การเข้าถึงหมู่บ้าน ก็ทำไม่ได้ง่ายนัก   ช่วยกันอธิบายให้จอบิและเหล่านักข่าวหน่อยซิคะว่า จอบิมีสัญชาติไทยมาตั้งแต่เกิด แต่สิ่งที่อำเภอแก่งกระจานทำในเดือนที่แล้ว ก็คือ การรับรองสิทธิในสัญชาติไทยของจอบิ ในทะเบียนราษฎร   และสิ่งที่อำเภอนี้จะต้องทำอีก ก็คือ เพิ่มชื่อของบุตรทั้ง ๔ คนในทะเบียนบ้านของจอบิ โดยกฎหมาย เป็นหน้าที่ที่จะต้องทำพร้อมๆ กับที่ทำให้จอบินะคะ แต่ก็ไม่ทราบว่า ขั้นตอนนี้ จะใช้เวลากี่ปี โชคดีที่มีคุณสุรชา บุญเปี่ยมแห่งช่อง ๙ ตามดูให้ ถ้าสื่อไม่ตามดู ก็คงจะอีกนาน

                 เป็นที่น่าเศร้า วันนี้ของประเทศไทย คนสัญชาติไทยอาจไม่ใช่คนไทย และคนไทยอาจมิใช่คนสัญชาติไทย เราควรคิดอย่างไรกันในเรื่องนี้คะ ??? ชวนคิดหน่อยเถอะค่ะ