ประเพณี

ประเพณีที่ปฏิบัติสืบทอดกันมาในแต่ละสังคมนั้นบางอย่างมีลักษณะเฉพาะในสังคมนั้นๆ บางอย่างก็มีลักษณะคล้ายคลึงกับที่ปฏิบัติกันในสังคมอื่น  การที่ประเพณีของแต่ละสังคมมีลักษณะคล้ายคลึงกันหรือต่างกันนั้นมาจากเหตุ 3 ประการคือ
     1. สภาพแวดล้อมทางภูมิศาสตร์ ได้แก่ ภูมิประเทศ ภูมิอากาศ ทรัพยากรธรรมชาติ
     2. สภาพแวดล้อมทางวัฒนธรรม ได้แก่ ชีวิตความเป็นอยู่ ภาษา ความเชื่อ
     3. สภาพแวดล้อมทางสังคม ได้แก่ การติต่อกันระหว่างสังคม การประสมกลมกลืนกับคนต่างเผ่า

ประเภทของประเพณี
       เสถียรโกเศศ แบ่งประเพณีออกเป็น 3 ประเภทใหญ่ๆ คือ
1. จารีตประเพณี Mores เป็นประเพณีเกี่ยวกับศีลธรรม เข้มงวดในเรื่องจารีต ประเพณี การทำผิดจารีตประเพณี สังคมจะลงโทษ หนักหรือเบาแล้วแต่ความผิดนั้น เช่น การไปข่มขืน ทำให้ผู้หญิงเสียพรหมจรรย์ อาจถูกรุมประชาทัณฑ์ได้  ที่เป็นเช่นนี้เพราะถือว่าสังคมส่วนรวมจะได้รับผลลัพธ์จากความผิดนั้นๆ  นอกจากนี้ชาวล้านนายังเชื่อว่าหากทำผิดจารีตประเพณีอาจก่อให้เกิดโรคภัยไข้เจ็บอีกด้วย
2. ขนบประเพณี Customs คือประเพณีที่วางแบบแผนสำหรับการปฏิบัติไว้ในสังคม มีข้อกำหนดชัดเจนหรือบางที อาจเป็นที่รู้กันเอง เช่น การรดน้ำสังข์ในพิธีแต่งงาน หรือมีแนวปฏิบัติโดยรวม เช่น ประเพณีเกี่ยวกับชีวิต (การเกิด การตาย)
3. ธรรมเนียมประเพณี Folkways ส่วนมากเกี่ยวกับวิธีที่จะปฏิบัติตน เช่น เรื่องของกิริยามารยาทในสังคม ว่านิยมให้คนในสังคมนั้นทำอย่างไร เช่น การกิน การแสดงความเคารพ การพูด เป็นต้น เป็นการกระทำตามๆกันไป