จากข่าวการตรวจร่างกายที่โรงพยาบาลกรุงเทพ ของ ฯพณฯท่านนายกรัฐมนตรี หลายท่านคงสงสัยว่า เราใช้เทคโนโลยีใดในการตรวจ มาลองทำความเข้าใจกันดูนะครับ 

การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ ด้วยการใช้ภาพเสมือน (Virtual Colonoscopy)

มะเร็งลำไส้ใหญ่ เป็นมะเร็งที่พบบ่อยเป็นลำดับต้นๆของมนุษย์ การตรวจพบมะเร็งตั้งแต่ระยะเริ่มแรก จะทำให้การรักษาได้ผลดีและหายขาดได้ การตรวจหา กระเปาะ หรือติ่งเนื้อภายในลำไส้ใหญ่ และให้การรักษาด้วยการตัดออก สามารถลดการเกิดของมะเร็งในลำไส้ใหญ่ได้

แพทย์มักแนะนำการตรวจลำไส้ใหญ่ ในผู้ที่มีอายุ 50 ปีขึ้นไป โดยใช้การส่องกล้อง (คลิกที่นี่ เพื่อดูรายละเอียดของการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ด้วยวิธีปกติ) หรือการใช้สารรังสีสวนเข้าไปในลำไส้ใหญ่แล้วใช้การถ่ายเอ็กซเรย์ ซึ่งวิธีการดังกล่าว อาจทำให้เกิดอันตรายกับลำไส้ใหญ่ของผู้ป่วย รวมทั้งทำให้เกิดความเจ็บปวดจากการตรวจ ทำให้ผู้ป่วยส่วนหนึ่ง ละเลยการตรวจลำไส้ใหญ่ไปเนื่องจากกลัวความเจ็บปวด

ด้วยการพัฒนาด้านเทคโนโลยีของเอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูง ประกอบซฮฟแวร์คอมพิวเตอร์ จึงมีการตรวจชนิดใหม่ที่เรียกว่า การส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ ด้วยการใช้ภาพเสมือน (Virtual Colonoscopy) ซึ่งเป็นการใช้เอ็กซเรย์คอมพิวเตอร์ความเร็วสูง ตัดผ่านบริเวณช่องท้องของผู้ป่วย แล้วใช้ซอฟแวร์คอมพิวเตอร์ ในการสร้างภาพเสมือนจากภาพตัดขวางเหล่านั้น ทำให้เห็นรายละเอียดภายในของลำไส้ใหญ่ โดยไม่ต้องใช้กล้องสอดผ่านทวารหนัก เข้าไปยังลำไส้ใหญ่เพื่อดูพยาธิสภาพอีกต่อไป ความแม่นยำของการตรวจ จะขึ้นกับการเตรียมลำไส้ใหญ่ของผู้ป่วย โดยจะต้องมีการจำกัดอาหาร และจำเป็นต้องให้ยาเพื่อขับอุจจาระออกจากลำไส้ใหญ่ เพื่อให้ได้ภาพที่คมชัด และง่ายต่อการแปลผล

ด้วยเทคโนโลยีของซอฟแวร์คอมพิวเตอร์ นอกจากจะสร้างภาพเสมือนที่ใกล้เคียงกับของจริงแล้ว ยังมีความสามารถในการช่วยแพทย์ในการตรวจหา กระเปาะเนื้อ ภายในลำไส้ใหญ่ได้อีกด้วย เมื่อผสมผสานกับแพทย์ที่ได้รับการฝึกฝนมาโดยเฉพาะ ทำให้ความไวและความแม่นยำของการตรวจเท่ากับการส่องกล้องตรวจเลยทีเดียว

ภาพด้านซ้ายเป็นภาพที่เห็นด้วยการส่องกล้องปกติ เปรียบเทียบกับภาพทางด้านขวา
ซึ่งเป็นภาพจากการตรวจลำไส้ใหญ่ด้วยการใช้ภาพเสมือน (Virtual Colonoscopy)

นอกจากนี้ การตรวจด้วยการส่องกล้องตรวจลำไส้ใหญ่ ด้วยการใช้ภาพเสมือน (Virtual Colonoscopy) ใช้เวลาน้อยกว่า การตรวจด้วยการใช้กล้อง โดยกินเวลาประมาณ 10 กว่านาทีเท่านั้น

== คลิกดูภาพวิดีโอตัวอย่างที่ได้จากการตรวจได้ที่นี่เลยครับ ==

ข้อดี

• สามารถตรวจหา กระเปาะ ภายในลำไส้ใหญ่ได้อย่างแม่นยำ โดยเฉพาะที่มีขนาดมากกว่า 10 มิลลิเมตรขึ้นไป
• สามารถตรวจหา กระเปาะ ที่อาจซ่อนตัวอยู่ตามรอยพับของลำไส้ใหญ่ ซึ่งอาจผิดพลาดจากการส่องกล้องดูด้วยตา
• สามารถตรวจดูอวัยวะใกล้เคียงต่างๆในช่องท้อง เนื่องจากภาพตัดขวางที่นำมาใช้ทำภาพเสมือน จะตัดผ่านอวัยวะอื่นๆในช่องท้องด้วย จึงสามารถตรวจหาพยาธิสภาพของอวัยวะในช่องท้องไปได้พร้อมๆกัน เช่น ไต ตับ ตับอ่อน ม้าม เป็นต้น

ข้อจำกัด

• จำเป็นต้องเตรียมลำไส้ก่อนการตรวจ ประมาณ 1-2 วัน อย่างไรก็ตาม ได้มีการพัฒนาการใช้ซอฟแวร์ เพื่อขจัดอุจจาระที่ตกค้างในลำไส้ด้วยระบบดิจิตอล ทำให้ในอนาคต อาจใช้เวลาในการเตรียมลำไส้น้อยลง
• อาจมีการผิดพลาดในการตรวจ จากอุจจาระที่ตกค้าง
• หากพบ กระเปาะ ที่น่าสงสัย ผู้ป่วยจำเป็นต้องได้รับการส่องกล้องจริงๆ และตัดเนื้อไปตรวจ

ดังนั้น จะเห็นว่า วิธีนี้ จะมีประโยชน์อย่างยิ่งในการใช้ตรวจหาพยาธิสภาพได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น หรือตั้งแต่ระยะที่ยังไม่มีอาการ โดยผู้ป่วยไม่มีความเจ็บปวดใดๆ เลย สามารถทำในขณะที่ผู้ป่วยรู้สึกตัวตลอดเวลา ไม่จำเป็นต้องให้ยาใดๆ ใช้เวลาน้อยกว่าการส่องกล้องตรวจปกติ โดยมีความแม่นยำในการตรวจสูง

อย่างไรก็ตาม วิธีนี้ไม่สามารถมาทดแทนการตรวจด้วยการส่องกล้องจริงๆ ได้ 100% การจะใช้วิธีใด ขึ้นอยู่กับการพิจารณาของแพทย์ผู้ให้การรักษา เพื่อให้เหมาะสมกับผู้ป่วยเป็นรายๆ ไป

เทคโนโลยีในปัจจุบัน ทำให้การตรวจอวัยวะต่างๆ ไม่เป็นเรื่องน่ากลัวอีกต่อไป เห็นอย่างนี้แล้ว อย่าลืมพาคนใกล้ตัวของท่าน ไปรับการตรวจสุขภาพนะครับ