ซับไพร์ม ( Subprime  loans )  หมายถึง  สินเชื่อที่ปล่อยกู้ให้ลูกหนี้ที่มีความน่าเชื่อถือต่ำ  โดยใช้อสังหาริมทรัพย์เป็นหลักทรัพย์ค้ำประกัน  แต่เนื่องจากประวัติการเงินที่ไม่ดี  มีโอกาสผิดนัดชำระหนี้สูงกว่าคนทั่วไป  ทำให้ต้องเสียดอกเบี้ยสูงกว่าอัตรามาตรฐานสำหรับผู้ซื้อบ้านที่เรียกว่า prime rate (คล้าย MLR บ้านเรา)  จึงถูกเรียกว่าพวก subprime คือเครดิตต่ำกว่าระดับที่จะได้ดอกเบี้ย prime rate นั่นเอง  อย่างไรก็ตาม  ดอกเบี้ยของกลุ่มซับไพร์มก็ยังต่ำกว่าดอกเบี้ยบัตรเครดิตอยู่มาก  เพราะเป็นการกู้ยืมที่มีหลักทรัพย์ค้ำประกันนั่นเอง
          ปกติ  ธนาคารจะไม่ปล่อยสินเชื่อให้กลุ่มซับไพร์ม  แต่ในภาวะธุรกิจอสังหาริมทรัพย์เฟื่องฟู  ราคาบ้านเพิ่มขึ้นทุกปีๆละ  10-15 %  ใครๆก็อยากมีส่วนแบ่งในเค๊กก้อนนี้  เพราะคิดว่าไม่มีความเสี่ยง  เนื่องจาก  หากลูกหนี้เบี้ยวหนี้  ก็สามารถยึดบ้านขายทอดตลาดได้ราคาดี  โดยธนาคารมักจะไม่ขาดทุน  เพราะราคาบ้านสูงขึ้นทุกปี
           ธนาคารใหญ่ๆจึงตั้งสถาบันการเงินย่อยเป็นบริษัทลูกขึ้นมา  เพื่อปล่อยกู้ลูกค้ากลุ่มนี้โดยเฉพาะ  โดยคิดอัตราดอกเบี้ยที่สูงกว่าเพื่อชดเชยความเสี่ยงที่อาจจะเกิดขึ้น
           แต่ในความรู้สึกลึกๆแล้ว  ธนาคารใหญ่ๆก็ตระหนักดีว่า  สินเชื่อซับไพร์มมีความเสี่ยง  จึงหาทางป้องกันไว้  โดยการโอนความเสี่ยงส่วนหนึ่งไปให้คนอื่นแทน  วิธีการคือ  นำหลักทรัพย์ค้ำประกันพวกบ้าน  ที่ดิน  มาจัดรวมกับหุ้นกู้และสินเชื่ออื่นๆ  รวมกันเป็นกองๆคล้ายกองทุนรวมแล้วตั้งราคาขายออกไป  พร้อมกับตั้งชื่อหลักทรัพย์ที่คิดค้นขึ้นมาใหม่นี้ว่า Collateralized Debt Obligation (CDO) 
          หลักการของมันก็คล้ายๆกับกองทุนอสังหาริมทรัพย์  ที่บริษัทอสังหาริมทรัพย์ บางแห่งมีอาคารใหญ่ๆไว้ให้คนเช่า  แต่ต่อมาเกิดไม่อยากเสียเวลามาเก็บค่าเช่าทีละเดือนๆ  และไม่อยากมารับความเสี่ยงว่า  อนาคตจะมีคนมาเช่าหรือไม่  อัตราเข้าพักมากน้อยขนาดไหน  จึงให้บริษัทหลักทรัพย์จัดการกองทุน(บลจ.)มาตีราคาตึกแล้วขายออก  โดยบลจ.ต้องไปหาคนมาซื้อ  ด้วยการตั้งกองทุนรวมระดมเงินทุนจากรายย่อย   โดยสัญญาว่าจะนำค่าเช่าที่เก็บได้มาจ่ายเป็นเงินปันผล  ซึ่งมักจะตกประมาณ 7-8 % สูงกว่าดอกเบี้ยเงินฝากธนาคาร  อาจจะมีการรับประกันเงินปันผลใน 2-3 ปีแรก แต่ไม่มีการรับประกันในระยะยาว 
          ปัญหาคือ  ราคาตึกที่ตั้งเหมาะสมแค่ไหน  เพราะส่วนใหญ่ราคาที่ตั้งมักจะสูงเกินจริง  เจ้าของตึกจะวาดภาพให้สวยหรูว่า  อาคารอยู่ในทำเลที่ดีเยี่ยม  มีคนเช่าเกือบเต็มตลอดเวลา  ค่าเช่าก็เพิ่มขึ้นทุกปี  กระแสเงินสดที่เข้ามาสูงมากทำให้สามารถนำมาจ่ายเงินปันผลได้ไม่ต่ำกว่า  7-8 %ทุกปี  แต่ในความเป็นจริง  อนาคตเป็นอย่างไรไม่มีใครรู้  หากเศรษฐกิจประเทศไทยเข้าสู่วัฎจักรขาลง  คนเช่าก็อาจลดลงไม่ถึงครึ่ง  ค่าเช่าไม่ต้องพูดถึงว่า  จะขึ้นไปได้ถึงไหน  ดีไม่ดีอาจต้องลดราคาค่าเช่าเพื่อแข่งกับอาคารข้างเคียงก็ได้
           เมื่อถึงเวลานั้น  เจ้าของตึกก็สบายไปแล้ว  ขายอาคารได้เงินสด รับรู้รายได้ไปเรียบร้อย  นำเงินไปลงทุนโครงการใหม่  เพื่อทำกำไรรอบใหม่  ปล่อยให้ผู้ถือหน่วยลงทุนรายย่อยรับความเสี่ยงไป
           CDO ก็มีลักษณะเดียวกัน  นำบัญชีลูกหนี้และหุ้นกู้มารวมกัน  แล้วสัญญาว่าดอกเบี้ยและค่างวดที่เก็บได้จะนำมาจ่ายเป็นเงินปันผล ประมาณ7-8 % โดยมีบริษัทจัดอันดับเครดิตที่น่าเชื่อถือ  ไม่ว่า Moody's  หรือ  S&P  มารับประกันว่า  หลักทรัพย์เหล่านี้มีเครดิตระดับน่าลงทุนทั้งสิ้น
           ขณะที่ประเทศที่มีพัฒนาการทางการเงิน การลงทุนที่ทันสมัย  เช่น  อังกฤษ   ฝรั่งเศสหรือแม้แต่ไทย  ล้วนแต่ไม่อยากตกกระแส  จึงเข้าไปร่วมลงทุนในนวัตกรรมทางการเงินตัวใหม่ที่ชื่อว่า CDO นี้  เพื่อหวังมีส่วนร่วมในความเฟื่องฟูของตลาดการเงินอเมริกา  โดยมีผลตอบแทนที่สูง   มีการรับรองจาก Moody's  และ S&P เป็นตัวจูงใจ  
           แต่การลงทุนอะไรที่ให้ผลตอบแทนมากๆ  ย่อมทำให้คนเกิดความโลภ  มีการเก็งกำไรเกิดขึ้น  คนที่ซื้อบ้านแล้วได้กำไร  ก็ซื้อเพิ่มอีก 1-2 หลัง เพื่อจะได้กำไรมากขึ้น    จนถึงจุดอิ่มตัว  บ้านสร้างมากเกินไป  มีแต่คนซื้อเก็งกำไร คนซื้อเพื่ออยู่จริงมีน้อย  ราคาบ้านเริ่มทรงตัวและลดต่ำลง  คนที่ไม่มีรายได้มากพอสำหรับค่าผ่อนบ้าน  ก็ต้องขายบ้านออกเพื่อไม่ให้ผิดนัดชำระ  และคนก็เริ่มขายบ้านมากขึ้นเรื่อยๆ
          ประกอบกับสินเชื่อบ้านในสหรัฐมักเป็นแบบดอกเบี้ยคงที่ใน  2-3 ปีแรก โดยผ่อนเฉพาะดอกเบี้ยไม่ต้องผ่อนเงินต้น   พอเลย  2-3 ปี  ก็ต้องเปลี่ยนเป็นผ่อนดอกเบี้ยลอยตัวพร้อมรวมเงินต้นเข้าไปด้วย  ทำให้ค่างวดที่ต้องส่งสูงขึ้น  ส่งผลให้มีการผิดนัดชำระมากขึ้น  มีการขายบ้านแบบยอมขาดทุนตามมา  เราจึงเห็นแนวโน้มราคาบ้านลดลงตั้งแต่ต้นปีที่ผ่านมาหลังจากขึ้นมาต่อเนื่อง  7-8 ปี
           เมื่อคนหยุดจ่ายค่างวดมันก็เหมือนหุ้นกู้ที่ผิดนัดชำระ   กระแสเงินไหลเข้าเพื่อนำมาจ่ายเงินปันผลให้ผู้ถือCDOลดลง  ทำให้มีการขายCDOออก   ยิ่งราคาอสังหาริมทรัพย์ในอเมริกาตกต่ำ  ราคาCDOที่มีสินเชื่อพวกนี้ผสมอยู่ก็ลดฮวบตาม  หรือแม้แต่ไม่มีการซื้อขาย จนไม่สามารถกำหนดราคาตลาด (mark to market) ได้
           ธนาคารหรือนักลงทุนสถาบันที่ไปลงทุนซื้อCDOไว้  ก็ต้องตั้งสำรองการด้วยค่าของหลักทรัพย์พวกนี้ไว้(คล้ายๆกับการแทงหนี้สูญ)  ขาดทุน  20%บ้าง  30%บ้าง  สถาบันการเงินในสหรัฐโดนเยอะหน่อย  เพราะบางทีก็ซื้อไปมากันเอง  ขณะที่ธนาคารในอังกฤษ  ฝรั่งเศส  ก็โดนรองๆลงมา  เพราะมีการเชื่อมโยงของการเงิน การลงทุนกับสหรัฐอย่างใกล้ชิด
           ส่วนธนาคารในไทยก็ไม่น้อยหน้า  เท่าที่ทราบก็มีธนาคารไทยธนาคาร    ธนาคารกรุงไทย  ธนาคารกรุงศรีอยุธยา และธนาคารกรุงเทพที่ไปลงทุน  แต่ในปริมาณที่ไม่มากนัก  (ไม่ถึง 1%ของสินทรัพย์)  ก็โดนธปท.สั่งให้ตั้งสำรองความเสียหายให้พอเพียง  และผู้บริหารธนาคารบางแห่งก็ออกมาให้สัมภาษณ์ว่า CDOที่ซื้อไว้  ไม่มีสินเชื่อกลุ่มซับไพร์ม  แต่เป็นกลุ่มหุ้นกู้และสินเชื่ออื่น  และธนาคารได้ตั้งสำรองไว้แล้ว 7-8% ของเงินลงทุน  โดยเทียบจากราคาตลาด  ซึ่งคิดว่าน่าจะเพียงพอ  ขณะที่บางธนาคารยอมรับว่า CDO ที่ลงทุนไป  ขาดทุน 70-80%แล้ว  ซึ่งนับว่ามากเอาการทีเดียว
          แต่เรื่องที่น่าติดตามก็คือ  ในกลางปีหน้า  ลูกหนี้กลุ่มซับไพร์มส่วนใหญ่จะครบกำหนดระยะเวลาชำระดอกเบี้ยคงที่   และต้องเปลี่ยนมาชำระดอกเบี้ยลอยตัวพร้อมเงินต้นแทน  ซึ่งเชื่อว่าจะทำให้ปัญหาปะทุจนถึงขีดสุด  ตลาดหุ้นนิวยอร์คจะถล่มทลาย  ส่งผลให้ตลาดหุ้นทั่วโลกร่วงตาม  รวมถึงตลาดหุ้นในไทยด้วย
           จึงพูดได้ว่าผลกระทบจริงจากการด้อยค่าของ CDO ไม่น่ากลัว  แต่ผลกระทบจากสภาวะจิตวิทยาหุ้นถล่มทั่วโลก  เรื่องนี้น่ากลัวกว่า  รอพิสูจน์ให้ประจักษ์ด้วยตาคุณเองครับ