ศูนย์แสดงศิลปวัฒนธรรมอาเซียน  เทศบาลเมืองเบตง  ได้ริเริ่มจัดตั้งขึ้น  ณ อาคารที่ว่าการอำเภอเบตงหลังเก่า  ซึ่งได้ก่อสร้างขึ้นในสมัยพระพิชิตบัญชา  เป็นนายอำเภอยะรม                  ในปี พ.ศ. 2473  และได้เปลี่ยนชื่อจากอำเภอยะรมเป็นอำเภอเบตงในขณะนั้น

             ภายหลังจากที่อำเภอเบตงได้ก่อสร้างอาคารที่ว่าการอำเภอหลังใหม่  ทำให้อาคารแห่งนี้ไม่ได้ใช้ประโยชน์  สภาพอาคารชำรุดทรุดโทรมอย่างรวดเร็ว  หากแต่ยังคงความเป็นเอกลักษณ์ที่โดดเด่นทางสถาปัตยกรรมที่สวยงาม  ควรคู่แก่การอนุรักษ์ไว้เป็นสมบัติของชุมชน ในท้องถิ่น  โดยเฉพาะอย่างยิ่งท่านอดีตนายอำเภอเบตงฯพณฯ บัญญัติ   จันทน์เสนะ  อดีตรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงมหาดไทย  และนายสมชาย  เสียงหลาย  รองปลัดกระทรวงวัฒนธรรม  ได้มีความปรารถนาและมุ่งหวังที่จะอนุรักษ์อาคารแห่งนี้ไว้เป็นประโยชน์ต่อชุมชนในท้องถิ่น

            ทางคณะผู้บริหารเทศบาล  และผู้ที่เกี่ยวข้องทุกฝ่าย  ได้ประสานการขอใช้อาคารแห่งนี้จนบรรลุผลสำเร็จ จึงได้จัดทำแผนงานโครงการปรับปรุงซ่อมแซมอาคารและภูมิทัศน์โดยรอบเพื่อให้สามารถใช้อาคารและพื้นที่บริเวณโดยรอบในการจัดตั้งศูนย์แสดงศิลปวัฒนธรรมอาเซียนณ  อำเภอเบตง

            ทั้งนี้เทศบาลเมืองเบตงได้ดำเนินงานทางวัฒนธรรมมาเป็นระยะเวลานาน ตั้งแต่ปี                  พ.ศ. 2539  ตามบทบาทหน้าที่ขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น  โดยมุ่งเน้นงานอนุรักษ์วัฒนธรรม  ฟื้นฟู  พัฒนา  ถ่ายทอด  และส่งเสริมกิจกรรมทางวัฒนธรรม  ตลอดจนงานแลกเปลี่ยนวัฒนธรรม  เพื่อเสริมสร้างความสัมพันธ์อันดีต่อกันในระดับท้องถิ่น  ระดับชาติ  และประเทศเพื่อนบ้าน  โดยเฉพาะอย่างยิ่งการจัดตั้งแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ในเขตเทศบาล  เพื่อจัดแสดงองค์ความรู้ต่าง ๆ  ในรูปแบบการจัดแสดงศิลปวัตถุ  โบราณวัตถุ  วิถีชีวิต  ภูมิปัญญาท้องถิ่น  สื่อส่งเสริมการเรียนรู้ทางวัฒนธรรม                ข้อมูลประวัติศาสตร์  เป็นต้น

                        ประกอบกับในปี พ.ศ. 2548 ภายหลังที่คณะสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยนานยาง  รัฐปินัง  ประเทศมาเลเซียได้เดินทางมาเยี่ยมชมเมืองเบตงโดยการนำของ  MR.SOW  MAK  LEONG  นายกสมาคมศิษย์เก่ามหาวิทยาลัยนานยาง  รัฐปินัง  ประเทศมาเลเซีย               ต่อมา DR.LEE  SUNG  TING ชาวมาเลเซีย ได้มีการประสานงานกับ MR. ANG  YANG  BUAY  นักอนุรักษ์  สะสม  ชาวสิงคโปร์  ซึ่งมีความปรารถนาที่จะมอบโบราณวัตถุ  ศิลปวัตถุประเภทต่างๆ  ให้กับเทศบาลเมืองเบตงและสภาวัฒนธรรมตำบลเบตงเป็นจำนวนมาก  ซึ่งประมาณค่ามิได้  เนื่องด้วยมีความศรัทธาเลื่อมใสพระราชกรณียกิจของพระราชวงศ์ไทยคือ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ  สยามบรมราชกุมารี  ด้านศิลปวัฒนธรรม  และมีความชื่นชมในแนวทางการพัฒนาเมืองเบตง  โดยยึดวัฒนธรรมและสิ่งแวดล้อมของเทศบาลเมืองเบตงมาโดยตลอด

                        เทศบาลเมืองเบตงได้ตระหนักและให้ความสำคัญในการดำเนินงานที่ผ่านมา  รวมถึงการได้รับมอบสิ่งของจากประเทศเพื่อนบ้านดังกล่าว  อันบ่งชี้ถึงความมีสัมพันธไมตรี  ความผสมผสานกลมกลืนทางศิลปวัฒนธรรมอันดีของชุมชน  ท้องถิ่น   ประเทศชาติ   และประเทศเพื่อนบ้านอย่างดียิ่ง              จึงได้จัดตั้งศูนย์แสดงศิลปวัฒนธรรมอาเซียนขึ้น  โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเทิดพระเกียรติ  เนื่องในวโรกาสมหามงคลเฉลิมพระชนมพรรษา  80 พรรษา   พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดชมหาราช ในปี พ.ศ. 2550 เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ทางประวัติศาสตร์  ทางศิลปวัฒนธรรม  ด้านการท่องเที่ยวของชุมชน  ท้องถิ่น  ประเทศชาติและเครือข่ายประเทศเพื่อนบ้าน  ตลอดจนส่งเสริมการเรียนรู้วิถีชีวิต  ภูมิปัญญาท้องถิ่น  อันจะก่อให้เกิดความภาคภูมิใจ  ความหวงแหน  การอนุรักษ์และสืบทอดบนพื้นฐานของการเคารพในคุณค่าของความแตกต่างทางด้านศาสนา  ศิลปวัฒนธรรม  ประเพณี  เชื้อชาติ   อันจะเป็นผลให้เกิดความมั่นคงและสันติสุขในชุมชน  ท้องถิ่นและประเทศชาติ

                        และผลจากการดำเนินงานที่ได้รับการความร่วมมือและการสนับสนุนจากทุกฝ่าย  ทำให้เทศบาลมีความพร้อมในการเปิดอาคารแห่งนี้เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญอีกแห่งหนึ่งของอำเภอเบตง  และนับเป็นความภาคภูมิใจของพี่น้องชาวอำเภอเบตงเป็นอย่างยิ่งที่ได้รับเกียรติจาก  ฯพณฯ  อนุสรณ์  วงศ์วรรณ  รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม  มาเป็นประธานพิธีเปิดอาคารศูนย์แสดงศิลปวัฒนธรรมอาเซียนมื่อวันที่  26  มีนาคม  พ.ศ. 2551  เพื่อนำมาปรับปรุงพัฒนาการดำเนินงานของศูนย์ฯ  ให้มีความสมบูรณ์  เกิดประโยชน์สูงสุดต่อพี่น้องประชาชนและท้องถิ่นสืบไป

คม เบตง