วันนี้ หลบเรื่องเครียด ๆ ในบ้านไปสำรวจความร้อนแรงของเศรษฐกิจและการเมืองเซี่ยงไฮ้ เผื่อจะได้รู้ว่าหากขืนเรายังตีกันเละ ป่วนกันวุ่น อย่างที่เห็นกันอยู่นี้ อีกหน่อยเราก็จะกลายเป็นประเทศล้าหลังที่ผู้คนได้แต่สงสารสมเพชและ "ช่วยอะไรไม่ได้เพราะคนไทยเล่นงานกันเอง"

         หลบไปเซี่ยงไฮ้นะครับ ไม่ได้แวะไปปักกิ่ง อันเป็นที่อยู่ของคนไทยคนหนึ่งที่นั่งเขียนจดหมายถึงกรุงเทพฯ เพื่อยืนยันว่าตนยังมีตัวมีตนอยู่ในช่วงนี้แน่นอน

         ใครที่โยนระเบิดใส่ผู้คนที่ไม่รู้อีโหน่อีเหน่และที่จ้างผู้คนโทรขู่สถานที่ต่าง ๆ ในช่วงอาทิตย์ที่ผ่านมาตั้งแต่วันปีใหม่กรุณารับทราบว่าพาดหัวหนังสือพิมพ์ในต่างประเทศเขาทำให้ภาพลักษณ์ประเทศเราเสียหายมากมายเพียงใดแล้ว

         พาดหัวหนังสือพิมพ์มะกันฉบับหนึ่งที่วางขายต่างประเทศเมื่อเช้าวันเสาร์ตะโกนว่า "Thailand a country in commotion" แปลว่า "ประเทศไทยในภาวะปั่นป่วนวุ่นวาย" แถมด้วยพาดหัวย่อยว่า "Life after the coup : Bombs, rumours and conflicting demands" ซึ่งหมายความว่าหลังการปฏิวัติเมื่อวันที่ 19 กันยายน ชีวิตคนไทยก็เต็มไปด้วยระเบิด ข่าวลือ และเสียงเรียกร้องไปกันคนละทิศละทาง อันเป็นการตอกย้ำความขัดแย้งของคนไทยที่ตกลงแก้ไขด้วยวิธีการสันติและด้วยเหตุด้วยผลไม่ได้

             เห็นข่าวอย่างนี้ในสื่อต่างประเทศแล้วก็เหนื่อยแทนประเทศชาติและคนไทย เพราะเราต่างก็รู้ว่าความรุนแรงอันไร้เหตุไร้ผลที่ตูมตามอยู่ในบ้านเราทุกวันนี้ก็มีเหตุผลเพียงอย่างเดียว...นั่นคือการแก่งแย่งอำนาจทางการเมืองของคนไม่กี่กลุ่มโดยไม่สนใจไยดีว่าการใช้ความรุนแรงเข้าฟาดฟันกันนั้นมีผลกระทบต่อชีวิต ขวัญกำลังใจ และภาพลักษณ์ของประเทศร้ายแรงเพียงใด

             ผมไปเซี่ยงไฮ้ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ของเมืองท่าอันดับหนึ่งของจีนวันนี้ เพราะเลขานุการพรรคคอมมิวนิสต์สาขาเซี่ยงไฮ้ที่ชื่อ เฉินเหลียงหยู่ เพิ่งถูกปลดจากตำแหน่งพร้อมคนใกล้ชิดอีกหลายสิบคนในข้อหาคอร์รัปชันจากรัฐบาลกลางที่ปักกิ่ง

           ข้อหาฉ้อฉลในภาษาทางการครั้งนี้คือการที่ผู้มีอำนาจในเซี่ยงไฮ้แอบเอาเงินจากกองทุนสวัสดิการสังคมอันเป็นผลประโยชน์ของประชาชนไปให้โครงการอสังหาริมทรัพย์กู้เพื่อไปทำมาหากิน กำไรเข้ากระเป๋าคนมีเงินและอำนาจ...ถือเป็นการฉ้อราษฎร์บังหลวงที่โยงใยไปถึงคนมีอิทธิพลชั้นสูงสุดระดับประเทศเป็นครั้งแรกในหลายปีทีเดียว

           วงในการเมืองของจีนมองว่านี่ไม่ใช่เพียงสัญญาณชัดเจนว่า "ปักกิ่ง" ต้องการกำราบ "เซี่ยงไฮ้" เพื่อเตือนว่าอย่าได้ "กร่างเกินเหตุ" เพราะมีกระแสลึก ๆ มาเสมอว่าผู้นำทางการเมืองของเซี่ยงไฮ้ นั้น ความที่เคยสนิทชิดเชื้อกับอดีตประธานาธิบดี เจียงเจ๋อหมิน (ซึ่งเคยเป็นนายกเทศมนตรีของที่นี่ก่อนจะก้าวกระโดดไปเป็นใหญ่ระดับชาติที่ปักกิ่ง) มีท่าทีไม่ยอม "สยบ" ต่อระดับนำของปักกิ่งมาตลอด

           เมื่อได้จังหวะ ประกอบกับมีหลักฐานว่าด้วยเรื่องไม่ชอบมาพากลที่จะจัดการกับระดับนำของเซี่ยงไฮ้ ประธานาธิบดี หูจิ่นเทา กับนายกรัฐมนตรี เวินเจียเป่า ก็จัดการถอนรากถอนโคนฐานอำนาจเดิมของเซี่ยงไฮ้อย่างมิรีรอ

           แน่นอนว่าคนระดับเลขานุการหรือเบอร์สองของสาขาพรรคปักกิ่งเองก็เคยโดนโยกย้ายกะทันหันด้วยข้อหาทุจริตมาก่อนแล้ว จึงมิอาจจะมองว่าการ "กวาดล้าง" ผู้มีอิทธิพลที่ไม่ถูกไม่ต้องของเซี่ยงไฮ้เป็นเรื่องจงใจจะ "ชำระบัญชี" จากปักกิ่งแต่ประการใด

            กระนั้นก็ตาม เซี่ยงไฮ้วันนี้ลุยไปข้างหน้าอย่างคึกคัก ยิ่งจะเป็นเจ้าภาพจัดงาน World Expo ในปี ค.ศ.2010 (หลังจากปักกิ่งจัดโอลิมปิกในปีหน้านี้) เมืองท่าหัวมังกรแห่งแม่น้ำแยงซีเกียงที่มีประวัติศาสตร์อันโชกโชน และเต็มไปด้วยสีสันแห่งนี้ก็ยิ่งมีลีลาของผู้ที่พร้อมที่จะขี่คลื่นแห่งความมั่งคั่งใหม่ของจีนไปสู่ความเป็นเอกทางด้านธุรกิจ การเงิน และคมนาคม

           อัตราโตทางเศรษฐกิจของเซี่ยงไฮ้สูงสุดของจีนและอาจจะถือว่าสูงสุดของโลกก็ได้ เพราะตลอด 15 ปีที่ผ่านมาไม่เคยต่ำกว่าร้อยละ 15 ต่อปี และในบรรดาบริษัทยักษ์ ๆ ที่ติดอันดับ Fortune 500 นั้น ไม่น้อยกว่า 300 บริษัทได้แย่งกันมาตั้งสาขาของตนในเซี่ยงไฮ้แล้ว

          เซี่ยงไฮ้กับฮ่องกงกำลังยื้อแย่งตำแหน่ง "ศูนย์กลางทางการเงิน" ของเอเชีย ขณะที่สิงคโปร์ก็เหลือบมองเซี่ยงไฮ้ด้วยความอิจฉาปนความหวั่นไหว