วันก่อน, เขียนถึงสิงคโปร์กับเรื่องใช้เพื่อนบ้านเป็นทั้งที่ “ส่งออกการโกงกิน” และให้คนฉ้อฉลข้าง ๆ บ้านเอาเงินมา “พัก” ไว้ที่บ้านตัวเอง, ก็ต้องวิเคราะห์ถึงปัญหาของเกาะแห่งนี้กับเพื่อนบ้าน, ไม่ว่าจะเป็นซ้ายขวาหน้าหลัง...เพราะใครที่คบสิงคโปร์โดยไม่มีปัญหาเป็นประเทศที่โชคดีเหลือเชื่อ

กับอินโดนีเซีย, สิงคโปร์มีปัญหาล่าสุดว่าด้วยเรื่อง “ทราย” ไม่ต่างอะไรกับที่สิงคโปร์เคยมีปัญหาเรื่อง “น้ำ” กับมาเลเซีย และปัญหาเรื่อง “ดาวเทียม” กับไทย
(ครบถ้วนทั้งเรื่องในน้ำ, บนบกและอากาศจริง ๆ)

ส.ส. อินโดนีเซียคนหนึ่งบอกว่าเพื่อนร่วมชาติของเขามองสิงคโปร์ไปสองทาง...คือหนึ่ง, เป็นว่าเป็นตัวอย่างของการสร้างประเทศให้ร่ำรวย และสองคือการเป็นยักษ์ใหญ่ทางด้านเศรษฐกิจที่น่ารังเกียจ เพราะสิงคโปร์ถูกมองว่าพร้อมที่จะใช้อำนาจต่อรองทางเศรษฐกิจของตัวเองเพื่อ “บ่อนทำลาย” เพื่อนบ้านได้หน้าตาเฉย

นิวยอร์กไทมส์เพิ่งตีพิมพ์บทความวิเคราะห์ปัญหาของสิงคโปร์กับเพื่อนบ้านคล้ายๆ กับที่คนไทย, อินโดฯและมาเลเซียรู้สึก

บทความนั้นบอกว่าบางคนเปรียบสิงคโปร์เหมือนสวิสเซอร์แลนด์ในเวทีสากล แต่เพราะความคล่องแคล่วในการแก้ปัญหาของตัวเอง, จึงมีคนไม่น้อยที่มองว่าสิงคโปร์เหมือนอิสราเอลมากกว่าเพราะแม้ในบันทึกชีวิตของอดีตนายกฯลีกวนยูก็เขียนเอาไว้ว่า

“เป้าหมายของเราคือการก้าวกระโดดเหมือนกบไปข้างหน้าอย่างรวดเร็วและคล่องแคล่ว...เหมือนอย่างที่อิสราเอลเคยทำไว้เป็นตัวอย่าง”

เหตุหนึ่งที่ทำให้มีการเปรียบเทียบคนสิงคโปร์เป็น “ยิวแห่งเอเชีย” อาจจะเป็นเพราะนี่เป็นประเทศที่มีประชากรชาวจีนเป็นส่วนใหญ่แต่ตั้งอยู่ท่ามกลางประเทศรอบ ๆ ที่มีคนมาเลย์เป็นหลัก

นิวยอร์กไทมส์บอกว่าหลังจากได้รับเอกราชแล้ว, ลีกวนยูแอบไปขอให้อิสราเอลสมัยนั้นช่วยแนะนำระบบความมั่นคงของตัวเอง เพราะสิงคโปร์เป็นประเทศที่มีความหวาดผวาเรื่องการถูกฮุบและกลัวว่าตัวเองจะเป็นเหยื่อของการรุกรานเสมอมาแม้กระทั่งวันนี้

จึงไม่ใช่เรื่องแปลกที่บ่อยครั้งสิงคโปร์จะถูกมองว่าเป็น “ตัวประหลาด” ของภูมิภาคนี้เพราะทำตัวติดยึดกับกฎบังคับ, ไร้ความยืดหยุ่นในการเจรจาและถูกกล่าวหาว่าเป็นชาติที่ไม่เคยเอาใจคนอื่นมาใส่ใจตัวเองเลย...จึงถูกกล่าวหาเป็นเนืองนิจว่าเป็นชาติที่ไร้ความรู้สึกต่อความละเอียดอ่อนของเพื่อนบ้าน

ถ้าจำได้อดีตนายกฯมาเลเซียมหาธีร์ โมหะหมัดเคยให้สัมภาษณ์คุณเทพชัย หย่องในรายการ “ชีพจรโลก” อย่างไม่เกรงใจว่า

“สิงคโปร์ไม่แคร์ความเห็นหรือความรู้สึกของเพื่อนบ้าน...เพราะสิงคโปร์เชื่อว่าสิ่งที่สำคัญที่สุดคือสิ่งที่เป็นประโยชน์ของสิงคโปร์เองเท่านั้น...”

ไม่มีใครปะฉะดะกับลีกวนยูได้เท่ากับเพื่อนบ้านผู้ไม่เผาผีกันคนนี้แหละ

แต่นักการเมืองและข้าราชการของสิงคโปร์ดูเหมือนจะไม่สำเหนียกถึงปัญหาของตัวเองในเรื่องนี้ เพราะหากฟังหางเสียงของผู้นำในระดับต่าง ๆ ของประเทศนี้ในกรณีที่มีเรื่องระหองระแหงกับเพื่อนบ้านแล้วไซร้, ก็จะเห็นว่าไม่มีการยอมโอนอ่อนผ่อนตามความรู้สึกของประเทศใกล้บ้านเรือนเคียงเลยแม้แต่น้อย

บางทีเรายังได้ยินด้วยซ้ำว่านักการเมืองสิงคโปร์หลายคนอ้างว่าที่เพื่อนบ้านออกมาวิพากษ์เขานั้นก็เพราะพวกเขาต้องการจะใช้สิงคโปร์เป็น “แพะรับบาป” สำหรับปัญหาในประเทศของเพื่อนบ้านเหล่านั้น

ไม่ต้องแปลกใจว่าทำไมอินโดนีเซีย, มาเลเซียและไทยเริ่มจะเห็นเพื่อนบ้านอย่างสิงคโปร์เป็นประเทศยะโสโอหัง, คบเป็นเพื่อนแท้ไม่ได้

คราวหน้าต้องพิเคราะห์ว่าทำไมอินโดนีเซียกับสิงคโปร์จึงทะเลาะกันเรื่อง “ทราย” หลังจากที่มีปัญหาเรื่อง “น้ำ” กับมาเลเซีย

จะได้รู้ความตื้นลึกหนาบางของเพื่อนบ้านตัวเล็กแต่กร่างเหลือเกินประเทศนี้อย่างรอบด้านเสียที