ผมนั่งอ่านหนังสือชื่อ “อวสานไอทีวี” ของคุณเทพชัย หย่องที่เพิ่งเปิดตัวในงาน “สัปดาห์หนังสือแห่งชาติ” เมื่อวานนี้อีกรอบหนึ่งแล้วก็บอกตัวเองว่าใครก็ตามที่ต้องการจะเห็นการฟื้นคืนของ “ทีวีเสรี” อย่างแท้จริง, ต้องอ่านหนังสือเล่มนี้

และแม้จะเคยอ่าน “บทสุดท้าย...ทีวีเสรี” ที่เทพชัยเขียนเมื่อปี ๒๕๔๔ หลังจากถูกบีบให้ออกจากไอทีวีได้ไม่กี่เดือนก่อนหน้านั้น, ก็ต้องอ่านเล่มใหม่ที่มีบทเพิ่มเติมที่เท้าความมาถึงการปิดตัวของไอทีวีเมื่อเที่ยงคืนของวันที่ ๗ มีนาคมปีนี้ (หรือเมื่อ ๒๗ วันก่อนนี้เอง)

เพราะหนังสือเล่มนี้เป็นการบอกเล่าเบื้องลึก, เบื้องหลัง, และเบื้องหน้าของตำนานของการต่อสู้เพื่อรักษาไอทีวีเพื่อคงความเป็น “ทีวีเสรี” จากสายตาของคนข่าวที่ชกอยู่วงในจริง ๆ...สู้กันด้วยจริยธรรม, ด้วยความสำนึก, และด้วยความรับผิดชอบเพื่อ “ฟ้องสังคม” ว่าสมบัติของชาติในรูปของคลื่นความถี่ UHF เพื่อตอบแทนดวงวิญญาณของผู้เสียชีวิตและบาดเจ็บจากเหตุการณ์ “พฤษภาคมทมิฬ” กำลังถูกเอาไปสังเวยอิทธิพลการเมืองและการเงินของผู้มีอำนาจอย่างไร

หนังสือเล่มนี้บอกถึงการก่อเกิด “การทำข่าวให้แตกต่าง” ของไอทีวีตั้งแต่ฝึกนักข่าว, ผู้ประกาศข่าวและการรายงานข่าวทางจอโทรทัศน์ที่เป็นอิสระและได้มาตรฐานวิชาชีพสากลทุกขั้นตอน

เริ่มด้วยปรัชญาของการทำข่าวทีวีที่แตกต่างว่า

“ภารกิจพื้นฐานของสื่อโดยเฉพาะโทรทัศน์ก็คือการรายงานข่าวด้วยความรวดเร็วและรอบด้าน แต่ในฐานะที่เป็นทีวีเสรี, เรายังมีหน้าที่ต้องปฏิบัติหน้าที่อย่างเป็นกลางและเป็นธรรม...ไอทีวีจะต้องรักษาความเป็นเสรีในการทำหน้าที่สื่อ และในขณะเดียวกันต้องมีความกล้าหาญในการต่อสู้กับความไม่ถูกต้องและความไม่เป็นธรรม...ไอทีวีต้องเป็นสื่อที่คนในสังคมพึ่งพิงได้...ปรัชญาการทำงานเช่นนี้แหละที่อยู่เบื้องหลังการทำข่าวทั้งหลายที่ทำให้ไอทีวีกลายเป็นสถานีข่าวที่ได้รับการยอมรับจากสังคมอย่างรวดเร็ว....”

นั่นคือตอนหนึ่งของหนังสือเล่มนี้ที่เขียนไว้ก่อนหน้าการถกเถียงอย่างกว้างขวางในวันนี้ว่าด้วย
“ทีวีเสรี” และ “ทีวีสาธารณะ”

และเมื่อชินคอร์ปเข้ามาซื้อหุ้นส่วนใหญ่ของไอทีวี, สิ่งที่เกิดขึ้นจากวิญญาณสำนึกของคนข่าวก็คือการประกาศความไม่ยอมรับแทนประชาชนคนดู

บทที่ ๑๙ ภายใต้หัวข้อ “จุดเริ่มต้นของอวสานไอทีวี” เขียนอย่างนี้

“ผมหวังว่าทุกคนคงเข้าใจถึงผลกระทบที่จะตามมา ทันทีที่แฟกซ์ใบแรกของพวกคุณออกจากเครื่อง พวกคุณหยุดไม่ได้แล้ว...” ผมเตือนทุกคนในห้องประชุม

บ่ายวันอาทิตย์ที่ ๒๑ พฤษภาคม ๒๕๔๓ “คณะทำงาน” ของฝ่ายข่าวซึ่งประกอบด้วยตัวแทนจากแผนกต่าง ๆ ขอประชุมร่วมกับผมหลังจากได้ร่างแถลงการณ์คัดค้านการที่บริษัทชินคอร์ปจะเข้าเป็นผู้ถือหุ้นใหญ่ในไอทีวี...”

ขอให้สังเกตว่าคนข่าวเห็นอาการล่มสลายของไอทีวีเมื่อชินคอร์ปของทักษิณ ชินวัตรเข้ามาตั้งแต่วันแรกแล้ว

วันนี้, หลังจากผ่านพ้นวิกฤตแห่งไอทีวีมามากมายจนกลายเป็นประเด็นใหญ่ของสังคมไทย, คุณเทพชัยสรุปไว้ในหนังสือว่า

“ไอทีวีในฐานะเป็นมรดกของพฤษภาคมทมิฬไม่มีอีกแล้ว แต่ผมเชื่อว่าจิตวิญญาณทีวีเสรียังไม่ได้หายไปไหน เพียงแต่กำลังรอวันที่จะฟื้นอีกครั้งเท่านั้น...”

ถ้าคุณต้องการให้เมืองไทยมีทีวีเสรี, ทีวีสาธารณะ, ทีวีที่เป็นของชาวบ้านจริง ๆ, คุณต้องรีบหาอ่าน “อวสานไอทีวี” โดยพลัน

(เข้ามาแลกเปลี่ยนความคิดเห็นเรื่องไอทีวีได้ที่ blog ส่วนตัวของผมที่ www.oknation.net/blog/black ตลอด ๒๔ ชั่วโมง)