วันก่อนเขียนถึงเรื่องแม่น้ำโขงที่จะแห้งขอดในหน้าแล้งนี้ และจะเกิดปัญหาทับถมหนักหน่วงขึ้น
เพราะจีนกำลังสร้างเขื่อนยักษ์แห่งที่ ๓ (จากทั้งหมดที่เตรียมจะสร้างอีก ๑๒ แห่ง) ทำให้มีข้อสงสัยว่าคณะกรรมการแม่โขงที่ทุกประเทศในแถบนี้เป็นกรรมการร่วมอยู่ด้วยนั้นสามารถจับประเด็นนี้ขึ้นมาถกกันอย่างเปิดเผยจริงใจได้แค่ไหน

เพราะเรื่องจีนทำอะไรทางต้นน้ำและส่งผลกระทบมาถึงตลอดทางที่ลงมาผ่านพม่า, เวียดนาม, ลาว, กัมพูชาและไทยนั้นไม่ใช่เรื่องใหม่ เคยมีการยกมาถกแถลงกันหลายรอบ และเราก็คิดว่าคงจะหาทางประนีประนอมเพื่อให้ต่างได้รับประโยชน์เต็มที่จากธรรมชาติที่ต้องแบ่งปันกันตามกติกาสากล

แต่ดูเหมือนว่าข่าวล่าสุดจากพื้นที่จะไม่น่าสบายใจนักเพราะเมื่อน้ำตื้นเขิน ระดับน้ำลึกไม่ถึง ๑ เมตร, การเดินเรือและการประมงก็จะได้รับผลกระทบ และถ้าหากไม่มีการพูดจากันให้รู้เรื่องในระดับการเมืองส่วนกลางแล้ว, ความเข้าใจผิดที่อาจจะเกิดขึ้นย่อมไม่เป็นผลดีต่อความสมานฉันท์ของประเทศในแถบนี้อย่างแน่นอน

แม่โขงถือว่าเป็นแม่น้ำยาวอันดับที่ ๑๓ ของโลก และหากนับจากจำนวนน้ำที่ปล่อยออกมาแล้ว, ก็เป็นอันดับที่ ๑๐ ของโลกทีเดียว

แม่น้ำโขงยาวทั้งหมด ๔,๐๒๓ กิโลเมตร มีต้นน้ำมาจากธิเบตและไหลผ่านมณฑลยูนนานของจีน, ผ่านพม่า, เข้าไทย, ต่อไปลาว, กัมพูชาและเวียดนาม

จีนเรียกแม่โขงว่า “เหมยกงเหอ” แต่ตลอดล้ำน้ำที่ไหลผ่านจีนนั้นจะเรียกขานกันด้วยชื่อ “หลานชางเจียง” (แปลว่า “แม่น้ำไหลแรง”) และในภาษาธิเบตเองนั้น ชาวบ้านเรียกแม่น้ำสายนี้ว่า “จ๋าชวี”

มีตัวเลขไม่เป็นทางการบอกว่าประชาชนไม่น้อยกว่า ๙๐ ล้านคนต้องอาศัยแม่น้ำโขงเพื่อปากท้องของตัวเอง และประวัติศาสตร์บอกเราว่าเพราะการเดินเรือในแม่น้ำโขงเป็นปัญหามาตลอดจึงทำให้แม่น้ำแห่งนี้เป็นแหล่งของปัญหาสำหรับประเทศต่าง ๆ ในแถบนี้แทนที่จะเป็นสายน้ำแห่งสมานฉันท์

ข่าวว่าเพราะจีนสร้างเขื่อนยักษ์หลายแห่งที่ต้นน้ำเพื่อป้องกันน้ำท่วมและบริหารน้ำให้เป็นประโยชน์ทางการเกษตรองตัวเองแต่มีผลทำให้ระดับน้ำในแม่โขงตื้นเขินจนไม่อาจจะเดินเรือได้ และทำให้ชาวบ้านทั้งสองฝั่งตลอดทางต้องเผชิญกับปัญหาการขาดแคลนน้ำในฤดูแล้งที่กำลังจะมานั้นไม่ควรจะปล่อยไว้โดยไม่รีบแก้ไขและเร่งประชุมกันทุกฝ่าย

ก่อนที่ความเข้าใจผิดระหว่างเพื่อนบ้านในแถบนี้จะบานปลายไปกว่านี้