เรื่องอย่างนี้ไม่เกิดบ่อยนัก แต่พอเกิด, มันสะท้อนถึงความอึดอัดของนักรบในสนามต่อนายพลที่วางแผนและกำหนดยุทธิการโดยไม่มองปัจจัยทุกด้านอย่างรอบด้าน

พันโทพอล ยิงลิง (Lt Col Paul Yingling) เป็นรองผู้บังคับการของกองทัพทหารม้ายานเกราะที่ ๓, ผู้เคยรบในสมรภูมิอิรักมา ๒ ครั้ง, ก่อนหน้านี้ที่บอสเนีย และเข้าร่วมใน “ปฏิบัติการพายุทะเลทราย” มาก่อนแล้ว

ความอึดอัดคับข้องใจต่อการสู้รบของทหารมะกันในอิรักทำให้เขาเขียนบทความดุดันและผ่าแสกหน้าของทหารระดับนายพลที่รับผิดชอบการวิเคราะห์, วางแผนและปฏิบัติการตีพิมพ์ในนิตยสารของกองทัพที่เรียกว่า Armed Forces Journal เองพร้อมกับกำกับไว้ตอนท้ายของบทความว่า

“ความเห็นในบทความนี้เป็นของผู้เขียนเอง และไม่จำเป็นจะต้องสะท้อนถึงความเห็นของกองทัพบกหรือกระทรวงกลาโหม”

ที่ต้องห้อยท้ายบทความไว้อย่างนั้นเพราะพาดหัวของบทความระบุไว้อย่างไม่เกรงใจเจ้านายว่า “A failure in generalship” หรือ “ความล้มเหลวของนายพล”

นายพันยิงลิงไม่พูดพล่ามทำเพลง...เริ่มต้นบทความด้วยการประกาศความเชื่อของเขาเลยว่าอเมริกากำลังจะแพ้สงครามในอิรักและอาจจะนำไปสู่การกระจายตัวของสงครามในภูมิภาคซึ่งจะสร้างความเสียหายได้มากขึ้นกว่าที่เห็นอยู่นี้อีก

นี่จะเป็นความพ่ายแพ้ของอเมริกาต่อการก่อการร้ายครั้งที่สองในชั่วหนึ่งอายุคน...ปี ๑๙๗๕ คือสงครามเวียดนาม, และ ๒๐๐๗ ปีนี้กำลังจะได้เห็นความหายนะในอิรักเช่นเดียวกัน

ความล้มเหลวนี้มิใช่มาจากความล้มเหลวของคนใดคนหนึ่ง,หากแต่เป็นวิกฤตของทั้งสถาบัน และสถาบันที่ว่านี้คือเหล่าบรรดานายพลของกองทัพทั้งหมด

พันโทยิงลิงชี้นิ้วไปที่ทหารระดับนายพลของสหรัฐฯทั้งสถาบันและระบุความผิดว่า

“นายพลของสหรัฐฯได้ประสบกับความล้มเหลวในการตระเตรียมกองกำลังทหารของเราในการทำสงคราม และล้มเหลวในการให้คำแนะนำผู้มีอำนาจทางด้านพลเรือนในการใช้กำลังทหารเพื่อให้บรรลุเป้าหมายของนโยบาย...”

นายทหารระดับพันโทคนนี้บอกไว้จะแจ้งตั้งแต่แรกเริ่มเลยว่าเขาต้องการบอกกล่าวกับคนอเมริกันทั้งประเทศสามประการหลัก

๑. นายพลทั้งหลายมีความรับผิดชอบในอันที่จะทำหน้าที่ต่อสังคมด้วยการวิเคราะห์และประเมินความเป็นไปได้ทางยุทธศาสตร์ต่อผู้วางนโยบายระดับชาติ
๒. นายพลของอเมริกันที่มีหน้าที่ทำการศึกในเวียดนามและอิรักต่างก็ล้มเหลวในการทำหน้าที่นั้น
๓. การจะแก้ “วิกฤตแห่งนายพล” ของสหรัฐฯนั้นจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องให้รัฐสภาหรือคองเกรส (ฝ่ายนิติบัญญัติที่ประชาชนเลือกมา) จะต้องยื่นมือเข้ามาจัดการแก้ไข

พันโทยิงลิงบอกว่าในสงครามเวียดนามนั้น, นายพลมะกันไม่ยอมตระเตรียมทหารหน่วยรบให้ทำสงครามนอกรูปแบบทั้ง ๆ ที่มีหลักฐานและข้อมูลชัดเจนในขณะนั้นว่าฝ่ายตรงกันข้ามใช้วิธีรูปแบบกองโจรเพื่อสร้างความได้เปรียบในสนามรบ...ด้วยเหตุนี้ทหารมะกันกว่า ๕๘,๐๐๐ ชีวิตจึงต้องถูกสังเวยเพาะการขนาดการวางแผนและกำหนดกลยุทธการสู้รบให้สอดคล้องกับสถานการณ์บนภาคพื้นดินอย่างเป็นรูปธรรม

ความผิดทำนองเดียวกันนี้กำลังจะเกิดขึ้นซ้ำในอิรัก...นั่นคือการทุ่มเททุกอย่างไปสู่การทำสงครามแบบไฮเทคทั้ง ๆ ที่อีกฝ่ายหนึ่งหันไปใช้วิธีการรบนอกรูปแบบ เสมือนหนึ่งว่าฝ่ายต่อต้านมะกันในอิรักได้เรียนรู้วิธีการกองโจรจากเวียดนาม แต่ทหารมะกันเองไม่เคยเรียนรู้ความผิดพลาดของตัวเองเลย

พันโทยิงลิงยืนยันว่ากองทัพสหรัฐฯหลงทางมาตลอด...งบประมาณส่วนใหญ่เอาไปใช้พัฒนาและซื้อเครื่องบินรบและปืนใหญ่ล่าสุด ขณะที่ศัตรูคือกองโจรในเทือกเขาที่อัฟกานิสถานและอิรัก

พันโทคนนี้บอกว่าความผิดพลาดแรกเริ่มคือการประเมินกำลังทหารที่ต้องใช้ในสมรภูมิอิรักที่ต่ำเกินไป...การประเมินภายในของหน่วยวิเคราะห์บอกว่าควรจะต้องมีทหารไม่น้อยกว่า ๓๘๐,๐๐๐ คน (และหากใช้ประสบการณ์ในบอสเนียและโคโซโวเป็นเกณฑ์, อาจจะต้องสูงถึง ๔๗๐,๐๐๐ คน ) แต่เอาเข้าจริง ๆ, ทหารที่ส่งเข้าไปมีไม่ถึง ๒๐๐,๐๐๐ คน

ในสายตาของนักรบในสนามอย่างพันโทยิงลิง, นายพลทั้งหลายประเมินภาระที่หนักหน่วงหลังจากโค่นซัดดัม ฮุนเซ็นต่ำเกินไป

“แทนที่จะตระเตรียมให้ฝ่ายทหารรับภาระหน้าที่ในการสร้างเสถียรภาพในอิรักหลังสงคราม แต่กลายเป็นไปว่ากระทรวงต่างประเทศถูกกำหนดให้ต้องเข้ามาเล่นบทนั้นทั้ง ๆ ที่ไม่มีสมรรถภาพเพียงพอเพื่อการนี้...ทั้งนี้เพราะกองทัพไม่เคยอธิบายให้ประธานาธิบดีได้เข้าใจถึงความหนักหนาสากรรจ์ของการท้าทายในอิรักหลังสงคราม....”

“นายพลอันพึงปรารถนา” ในสายตาของพันโทคนนี้เป็นอย่างไร? พรุ่งนี้ว่าต่อครับ