อ่านคำให้สัมภาษณ์ของนักเรียน “ที่ ๑ ประเทศไทย” ปุรเชษฐ์ มนัสศิริเพ็ญจากโรงเรียนเตรียมอุดมศึกษาแล้วก็พอจะมีความหวังมากขึ้นอีกหน่อยว่าคนรุ่นใหม่มีความคิดความอ่านเกี่ยวกับประเทศชาติที่น่าชื่นชมไม่น้อย

เพราะปุเชษฐ์สอบติดคณะนิติศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัยด้วยคะแนนเป็นอันดับ ๑ ที่ ๙๓.๑๖ เปอร์เซ็นต์, และบอกว่า “ผมต้องการเข้ามาคลี่คลายปัญหาบ้านเมือง” จึงพอจะเบาใจได้ว่าอย่างน้อย “มันสมอง”ของชาติคนหนึ่งก็จะไม่ยอมก้มหัวให้กับความไม่ถูกต้อง

อย่างน้อย, คนเก่งกฎหมายที่จะออกมารับใช้ชาติก็คงจะไม่รับใช้กลุ่มผลประโยชน์เล็ก ๆ

และหากเขามีความเก่งกาจสามารถระดับนำของชาติและมีความมุ่งมั่นตั้งแต่แรกเริ่ม, เราก็น่าจะสบายใจว่านี่คงจะไม่ใช่ “เนติบริกร” สำหรับนักการเมืองหรือผู้มีอำนาจคนไหนในอนาคต

ประโยคเต็ม ๆ ของนักเรียนหัวดีคนนี้ที่บอกกับนักข่าวว่าด้วยความใฝ่ฝันและอนาคตของเขาก็คือ

“ผมต้องการเข้าไปมีส่วนร่วมในการพัฒนาประเทศชาติด้วยบทบาทนักนิติศาสตร์”

บทบาทของนักนิติศาสตร์ที่ว่านี้คือการทำให้ประเทศไทยเป็น “นิติรัฐ” และคำว่า rule of law จะมีความหมายอันสำคัญยิ่งสำหรับการสร้างพื้นฐานแห่งสังคมของความเป็นธรรมและใฝ่สันติในกาลข้างหน้า

เพราะบ่อยครั้ง, ประเทศไทยถูกปกครองด้วย rule by law มิใช่ rule of law จึงได้เกิด “ศรีธนญชัย” ขึ้นมาเต็มบ้านเต็มเมือง

และเพราะศรีธนญชัยกลายเป็นผู้มีอิทธิพลคับบ้านคับเมืองนี่แหละที่นำมาสู่วิกฤตแห่งศรัทธาของสังคม

เพราะคนเก่งกฎหมายกลับถูกผลประโยชน์การเมืองครอบงำ และนำเอาความเก่งกล้าสามารถของตนนั้นไปใช้ในทางที่ทำให้ประชาชนส่วนใหญ่กลายเป็นเหยื่อของอำนาจและเงิน, มิใช่ต่อสู้เพื่อความถูกต้องชอบธรรมและผู้ด้อยโอกาสในสังคม

ปุเชษฐ์บอกว่าต้องการเข้าไปมีส่วนในการ “คลี่คลายสถานการณ์บ้านเมืองอันวุ่นวาย” ซึ่งแปลว่านักเรียนคนนี้เห็นความโกลาหลของบ้านเมืองอยู่, และต้องการจะทำตัวเองให้เป็น “ฟันเฟืองชิ้นหนึ่งที่ทำให้สังคมขับเคลื่อนไปด้วยดี”

ความเป็น “ฟันเฟือง” ของสังคมย่อมหมายถึงการเป็นชิ้นส่วนที่เสริมให้เกิดการขับเคลื่อนที่ไหลลื่น, มิใช่เป็นตัวการที่ทำให้ป่วนหรือก่อให้เกิดสนิทเกรอะกรังในระบบ, หรือเป็นส่วนเกินเลยที่ทำให้ส่วนอื่น ๆ ต้องชะงัก

สังคมไทยไม่ได้ขาดคนเก่ง, แต่ขาดคนกล้าที่จะต่อสู้เพื่อความถูกต้อง

และเพราะระบบการศึกษาของเราทำให้ผู้คนยึดเอาการ “รู้รักษาตัวรอดเป็นยอดดี” จึงผลิตคนที่ไม่เดือดร้อนไม่ยี่หระเมื่อเห็นความไม่ชอบมาพากลในสังคม

เราจึงต้องการคนเรียนเก่งที่กล้าหาญทางจริยธรรม

สมองที่เลิศต้องสร้างจิตใจที่อาจหาญ...และในยามที่มองไปรอบด้านมีแต่การดิ้นรนต่อสู้เพื่อผลประโยชน์ทางการเมืองแห่งตน, ความมุ่งมั่นของเด็กสมองสดใสรุ่นใหม่ที่เพิ่งเข้ามหาวิทยาลัยปีนี้ก็พอจะทำให้ผมมีประกายแห่งความหวังต่ออนาคตของประเทศชาติขึ้นมาอีกหนึ่งขีด