เราเห็นโรงเรียนสอนภาษาพิเศษอังกฤษผุดขึ้นมาเป็นดอกเห็ด, เห็นโรงงานานาชาติตั้งกันอย่างคึกคัก, เห็นเด็กไทยเดินตามแฟชั่นต่างประเทศกันอย่างเมามัน, ถามว่าเด็กไทยพูดภาษาอังกฤษได้ดีขึ้นกว่าเดิมหรือไม่?

ที่ต้องตั้งคำถามนี้อีกครั้งในช่วงนี้ก็เพราะเพื่อนบ้านเราอย่างเวียดนามและกัมพูชาและลาวกำลังมีความร้อนแรงเรื่องการเรียนภาษาอังกฤษโดยเฉพาะสำหรับเยาวชนของเขาเพื่อสร้างความสามารถในการแข่งขันของตน...เราเห็นการปรับตัวของเขาอย่างจริงจังและได้ผลทันตาเห็น

ใครไปฮานอยหรือโฮจิมินห์ซีตี้ของเวียนามในยามนี้จะเห็นความตื่นตัวเรื่องภาษาต่างประเทศของเขาอย่างชัดเจน...แต่ก่อนเป็นภาษาฝรั่งเศสและรัสเซีย แต่วันนี้คนรุ่นใหม่ของเวียดนามเน้นความคล่องทางภาษาอังกฤษและภาษาจีน

เพราะนี่คือสองภาษาสากลที่จะวัดความเก่งกาจสามารถของเขาในวันนี้และอนาคต...และผลที่ออกมานั้นปรากฏชัดแจ้งแล้ว

ระดับมาตรฐานภาษาอังกฤษของเด็กสิงคโปร์และมาเลเซียนั้นต้องยอมรับว่าอยู่เหนือคนไทยมานานแล้ว...แม้แต่เยาวชนพม่า, แม้ว่าจะถูกเผด็จการทหารปิดโอกาสการเรียนหนังสืออย่างเปิดกว้างมานาน, แต่เจอเด็กรุ่นใหม่จากย่างกุ้งแล้วจะรู้ว่าเขาสามารถสื่อสารภาษาอังกฤษได้คล่องแคล่วกว่าเด็กไทย

สาเหตุหนึ่งอาจจะเป็นเพราะการที่สองประเทศเพื่อนบ้านนี้เคยถูกอังกฤษปกครอง แต่นั่นก็เป็นข้ออ้างสำหรับคนไทยมานานหลายสิบปีแล้ว ไม่อาจจะใช้กับเด็กรุ่นใหม่ที่เกิดในช่วง ๑๕ ถึง ๒๐ ปีที่ผ่าน เพราะต้องถือว่าในระยะสองทศวรรษที่เพิ่งล่วงมานั้น, สถานการณ์ของไทยกับเพื่อนบ้านทั้งหมดในเรื่องภาษต่างประเทศต้องนับหนึ่งกันใหม่ได้

พูดอีกนัยหนึ่งก็คือไทยเราไม่สามารถจะอ้างเหตุผลด้านประวัติศาสตร์มาอธิบายได้ตลอดไปว่าเราแพ้เขาเพราะเขาเคยมีต่างชาติมาปกครอง เพราะถ้าเราอ้างความภาคภูมิของการที่ไม่เคยเป็นเมืองขึ้นใครเพื่อประกอบการชี้แจงว่าเราอ่อนภาษาต่างประเทศด้วยเหตุนี้, ก็เท่ากับเรายอมรับว่าเราจะต้องแพ้เขาไปตลอดกาล...และเด็กไทยจะต้องเป็นประชาชนชั้นสองในเวทีสากลตลอดไปอย่างนั้นหรือ?

ผมจึงขอสำรวจสถานการณ์ล่าสุดของการเรียนการสอนภาษาอังกฤษให้กับเด็กไทยด้วยการเชิญผู้ใกล้ชิดกับวงการนี้มาร่วมวงสนทนาในรายการ “ชีพจรโลกกับสุทธิชัย หยุ่น” เพื่อช่วยกันวิเคราะห์และวิพากษ์รูปแบบและเนื้อหาตลอดจนปัญหาของการเรียนและการสอนภาษาอังกฤษให้กับเด็กไทย

ผมเชิญ ครูเคท, คุณจ๊อบและChris Wright ซึ่งยังทำหน้าที่สอนภาษาอังกฤษให้กับเด็กไทยอยู่ทุกวันและค่อนข้างจะกล้าบอกกล่าวเล่าความรู้สึกจริง ๆ ต่อปัญหาของการเรียนภาษาต่างประเทศของเด็กไทยให้คนไทยได้ฟังกันอย่างตรงไปตรงมา

กระซิบให้ได้ทราบกันล่วงหน้าเลยว่า, ครูคนดังทั้งสามท่านนี้ตอบคำถามและแลกเปลี่ยนกันเองในหัวข้อนี้อย่างถึงพริกถึงขิง และถ้าคุณเป็นเด็กที่กำลังเรียนภาษาอังกฤษอยู่หรือเป็นผู้ปกครองเด็กที่กำลังสงสัยว่าทำไมเรียนกันมาหลายปีดีดักแล้วเด็กของคุณยังเหนียมอาย, ไม่กล้าพูดภาษาต่างประเทศกับคนต่างด้าว, หรือถ้าคุณอยู่ในแวดวงการศึกษาที่กำลังมีคำถามเรื่องมาตรฐานของเด็กไทยในเรื่องนี้, ต้องฟังความเห็นของทั้งสามท่านในรายการนี้...แล้วจะรู้ว่าหากเราจะมุ่งหน้าสร้างชาติสร้างบ้านเมืองกันอย่างจริงจังแล้วไซร้, เรื่องการเรียนภาษาต่างด้าวยังเป็นเรื่องที่ต้องทำการบ้านกันอีกมากมายเหลือเกิน

คืนนี้ ๔ ทุ่ม, อย่าลืมติดตามรายการ “ชีพจรโลกกับสุทธิชัย หยุ่น” ทางช่อง ๙ อสมท. แล้วช่วยกันแสดงความเห็นเข้ามาที่คอลัมน์นี้หรือที่ blog ส่วนตัวของผมที่ www.oknation.net/blog/black ได้ตลอด ๒๔ ชั่วโมงครับ