ผมขอเชียร์ให้ท่านทั้งหลายสมัครเป็นสมาชิกของ “เครือข่ายคนไทยไร้พุง” เพราะผมว่ามันเท่และทันสมัยอย่างยิ่ง

ใครอยากรู้ว่าเครือข่ายนี้มีที่มาที่ไปอย่างไร, ก็ขอ “คู่มือปฏิบัติการฝ่าวิกฤต พิชิตอ้วน พิชิตพุง 80/90 รหัสลับอันตราย” ได้จากราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทยที่อาคารเฉลิมพระบารมี ๕๐ ปีชั้น ๗ เลขที่ ๒ ซอยศูนย์วิจัย, ถนนเพชรบุรีตัดใหม่ได้

เปล่า, ผมไม่ได้เกี่ยวข้องหรือรู้จักกับท่านผู้ที่ทำโครงการเรื่องนี้หรอกครับ เพียงแต่เห็นพ้องว่าเรื่อง “ลงพุง” นั้นนอกจากจะไม่สวยไม่หล่อแล้วก็ยังมีอันตรายกว่าที่ท่านเข้าใจมาตลอด

องค์การอนามัยโลกบอกว่าภาวะอ้วนเป็นสาเหตุแห่งการสูญเสียทางเศรษฐกิจที่สำคัญ คิดเป็นสัดส่วนถึงร้อยละ ๒ ถึง ๖ ของงบประมาณด้านสุขภาพของประเทศทีเดียวแหละ

ไอ้ที่เคยเชื่อกันว่าคนที่จะมีโชคและร่ำรวยนั้นต้อง “ไว้พุง” อย่างที่คนจีนโบราณเชื่อนั้นต้องถือว่าเป็นเรื่องล้าสมัยคร่ำครึและสวนทางกับความเป็นจริงของวิทยาศาสตร์ว่าด้วยสุขภาพอย่างแท้

เมืองไทยกำลังมีคน “ลงพุง” กันมากขึ้นอย่างน่ากลัวเพราะการสำรวจเมื่อปี ๒๕๔๓ บอกเราว่าคนไทยที่มีอายุมากกว่า ๓๕ ปีนั้นมีเส้นรอบพุงเกินเกณฑ์ที่กำหนดไว้ (ผู้หญิง ๘๐ เซนติเมตรขึ้นไปและผู้ชาย ๙๐ เซนติเมตรขึ้นไป) มากถึง ๙.๓ ล้านคน

ในจำนวนนี้เป็นโรคอ้วนลงพุงถึง ๖ ล้านคน

และนั่นเป็นการสำรวจเมื่อ ๗ ปีก่อนนะครับ

การตั้ง “เครือข่ายคนไทยไร้พุง” ที่ว่านี้เป็นการทำงานร่วมกันของหลายฝ่าย โดยมีกระทรวงสาธารณสุขเป็นแกนและมี สสส. (สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ) กับสมาคมโภชนาการแห่งประเทศไทยเป็นฝ่ายหนุน, รวมไปถึงราชวิทยาลัยอายุรแพทย์แห่งประเทศไทยและสมาคมวิทยาศาสตร์การกีฬาแห่งประเทศไทย

ผมว่าการรณรงค์ต้องเริ่มต้นด้วยการสร้างค่านิยมให้ถูกเสียก่อน... เยาวชนของเราต้องไม่เข้าใจผิดคิดว่าเด็ก “จ้ำม้ำ” คือเด็กน่ารักที่ทุกคนต้องเอาแบบอย่าง แต่ก็ต้องอธิบายถึงอันตรายของแฟชั่นใหม่ที่ให้เด็ก (โดยเฉพาะเด็กผู้หญิง) ต้องมีหุ่นเพรียวลม, ผมแห้งแรงน้อย, ที่เรียกว่า “หุ่นนางแบบ” จนเด็กจำนวนไม่น้อยเกิดอาการโรคไม่ยอมกินข้าวปลาอาหารอย่างปกติเพราะกลัวจะไม่สวย

“ความพอดี” ของสุขภาพนั้นคือการเดินสายกลาง และต้องเข้าใจอันตรายของ “โรคอ้วน” ที่เรียกว่า obesity...พูดง่าย ๆ คือความอ้วนนั้นหากเกินจุดของความพอดีจะไม่ใช่เป็นเพียงเรื่องแปลกน่าอัศจรรย์เท่านั้น, แต่ยังเป็นโรคภัยไข้เจ็บที่อันตรายด้วย

คุณหมอท่านจะบอกว่าการจะวัดว่าเราอ้วนหรือไม่อ้วนนั้นคือการวัด “ดัชนีมวลกาย” หรือ body mass index ที่เรียกย่อว่า BMI เป็นหลัก นั่นคือเอาน้ำหนักที่เป็นกิโลกรัม, หารด้วยส่วนสูงที่เป็นเมตร, คูณส่วนสูงที่เป็นเมตร

หากผลที่ออกมาอยู่ระหว่าง ๒๓ ถึง ๒๔.๙ ก็ถือว่านักหนักเกิน ถ้าอยู่ระหว่าง ๒๕ ถึง ๓๔.๙ ก็เรียกว่า “อ้วน” และตั้งแต่ ๓๕ ขึ้นไป, เขาเรียกว่า “อ้วนรุนแรง”

คำว่า “อ้วนรุนแรง” นี้เป็นโรคแล้วนะครับ, แสดงว่าคนนั้นป่วยแล้ว, ไม่ปกติแล้ว, ไม่ถือว่าเป็นเรื่องน่ารักน่าเอ็นดูอีกต่อไป, เพราะจริง ๆ แล้วจะกลายเป็นคนน่าสงสารมากกว่าน่าเอ็นดู...โดยเฉพาะอย่างยิ่งถ้าหากเจ้าตัวเองยังไม่รู้ว่านั่นคือปัญหาที่จะต้องแก้

“อ้วนรุนแรง” นั้นแก้ไขได้เพราะมนุษย์นั้นไม่มีใครเกิดมาแล้วก็อ้วนรุนแรงเลย, ทุกอย่างอยู่ที่วิถีการดำรงชีวิตของตัวเองทั้งสิ้น

คุณหมอที่รณรงค์เรื่องนี้บอกว่ารอบพุงเรานั่นแหละเป็นตัววัดที่ดีที่สุดว่าเราควรจะต้องเริ่มจัดการกับความล้นเกินตรงนั้น

เพราะสถิติบอกว่ารอบพุงที่เพิ่มขึ้นทุก ๕ เซนติเมตรจะเสี่ยงต่อการเป็นโรคเบาหวาน ๓ ถึง ๕ เท่า

ดังนั้นถ้าเพื่อนคุณบอกคุณว่ายิ่งพุงใหญ่, ยิ่งตายเร็ว, ก็อย่าได้ไปโกรธเขา เพราะไม่รักกันจริง, จะไม่กล้าพูดอย่างนั้นให้ระคายเคืองความรู้สึกแน่นอน

เพราะอะไรหรือ? อธิบายตามหลักวิทยาศาสตร์ง่าย ๆ ว่ารอบพุงคุณยิ่งเพิ่มเท่าไหร่, ไขมันในร่างกายของคุณก็ยิ่งมากขึ้นแค่นั้น และมันก็แตกตัวเป็นกรดไขมันอันตรายเข้าสู่ตับ...ทำให้อินซูลินออกฤทธิ์ได้ไม่ดีเท่าที่ควร

โรคอ้วนยังนำไปสู่โรคสารพัดอื่น ๆอีกเช่นน้ำตาลในเลือดสูง, ความดันโลหิตสูง, โรคไขมันในเลือดสูง, โรคเบาหวาน, และโรคหลอดเลือดหัวใจเป็นต้น

ความจริง, การจะหลีกเลี่ยงโรคอ้วนนั้นทำง่ายนิดเดียว, นั่นคือการใช้ชีวิตอย่างชาวชีวจิตนี่แหละ..นั่นคือ “สามอา” หรืออาหาร, อาการ (ออกกำลังกาย) และอารมณ์ (ผมเขียนสูตร “ 3 อา” ของผมขึ้นมาเองนะครับ, อาจารย์สาทิสท่านจะเห็นด้วยหรือเปล่า, ไม่ทราบ)

ฉะนั้น, ที่ชักชวนให้ท่านเข้า “เครือข่ายคนไทยไร้พุง” นั้นไม่จำเป็นที่ท่านต้องเดินไปสมัครที่นั่นอย่างเป็นทางการหรอกครับ

เพียงแต่ทำตัวเป็นชาวชีวจิตที่ดี, น่ารัก, และเผยแพรข่าวสารความรู้ของอาหารการกิน, การออกกำลังกายและการทำอารมณ์ให้สุนทรี, เผื่อแผ่โอบอ้อมอารีให้กับคนอื่นและเลิกไว้พุงเสียตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป

ดูหนุ่มเท่ทันสมัยวัย ๘๐ ที่กระชุ่มกระชวยอย่างเจ้าสำนักที่ชื่อสาทิส อินทรกำแหงซิครับ, ดูมุมไหนก็หาพุงไม่เจอเลยแม้แต่น้อย (ฮา)