ถ้าหนังสือเกี่ยวกับการตีความคำสอนของ “ขงจื้อ” กลายเป็น bestseller อันดับต้น ๆ ของจีน, ก็ย่อมจะแปลว่าการรุกคืบของทุนนิยมในจีนยังไม่ถึงกับกวาดล้างความถูกต้องชอบธรรมของจริยธรรมโบราณของจีนเสียเลยทีเดียว

ใครไปร้านหนังสือเมืองจีนทุกวันนี้จะเห็นหนังสือและดีวีดีของอาจารย์สาวแห่งมหาวิทยาลัยปักกิ่งที่ชื่อ “หยีตาน” (Yu Dan) ขึ้นเป็นหนังสือและดีวีดีที่ขายดีมาก

นักวิเคราะห์ตีความว่าเพราะคนจีนเริ่มเห็นอันตรายอันเกิดจากการเฟื่องฟูของเศรษฐกิจแบบตลาดที่ทำให้ผู้คนเห็นแก่ตัวมากขึ้น, มือใครยาวสาวได้สาวเอา, และหลงลืมคุณค่าแห่งความรู้สึกดี ๆ พื้นฐานของบรรพบุรุษ จึงจำเป็นต้องกลับไปหวนหาค่านิยมที่ทรงคุณค่าในอดีต

และไม่มีค่านิยมของจีนใดจะขลังและเป็นที่รู้จักดีเหมือนขงจื้ออีกแล้ว

ยอดขายหนังสือเรื่อง “บันทึกการอ่านคำสอนขงจื้อ” ของอาจารย์หยีตานขายไปแล้วไม่ต่ำกว่า ๓ ล้านเล่มภายใน ๔ เดือน, สร้างความประหลาดใจให้กับคนทั้งประเทศจีนเพราะไม่มีใครเคยคาดมาก่อนว่าคำสั่งสอนแบบพื้น ๆ เรื่องคุณธรรมและความขยันขันแข็ง, ความเอื้ออารีและความกตัญญูรู้คุณของขงจื้อจะกลายเป็นเรื่องฮือฮาในยุคสมัยที่คนจีนแข่งกันหาเงิน, เล่นหุ้นกันอย่างบ้าคลั่งและเล่นเกมอินเตอร์เน็ทอย่างเมามันเช่นนี้

อาจารย์สาวคนนี้เพิ่งจะโด่งดังก็เมื่อตุลาคมที่ผ่านมา เพราะเธอไปทำรายการพูดจาอธิบายเนื้อหาของคำสั่งสอนของขงจื้อทางสถานีโทรทัศน์ CCTV โดยใช้ภาษาง่าย ๆ, ท้าวความถึงการแลกเปลี่ยนความเห็นระหว่างอาจารย์ขงจื้อกับสาวกทั้งหลาย

เธอไม่เคยคิดว่าคนดูของประเทศจีนวันนี้จะสนใจถึงขั้นกลายเป็น “ แฟชั่น” ได้ปานนี้

เพราะต้องไม่ลืมว่าขงจื้อนั้นมีชีวิตในประเทศจีนระหว่าง ๕๕๑ ถึง ๔๗๙ ปีก่อนคริสตศักราชหรือกว่า ๒๕๕๐ ปีมาแล้ว

และต้องไม่ลืมด้วยว่าช่วงที่เหมาเจ๋อตุงปกครองจีนนั้น, แกประณามขงจื้อว่าคร่ำครึล้าสมัย...ต้องเอาลัทธิมาร์กส์และเลนินจึงจะเหมาะสมกับจีน

แต่คนจีนไม่น้อยวันนี้บอกว่าเอาเข้าจริง ๆ, มาร์กส์และเลนินนั้นก็ไม่ได้ใสสะอาดบริสุทธิ์ ล้วนแล้วแต่มีกลิ่นอายของความเห็นแก่ตัวและบ้าอำนาจกันทั้งนั้น

สู้แนวทางขงจื้อไม่ได้ที่ตอกย้ำวิถีชีวิตเรียบง่ายและหลีกเลี่ยงการเอารัดเอาเปรียบในสังคม

พออาจารย์ Yu Dan เอาเนื้อหาที่พูดทางรายการทีวีไปเขียนไปหนังสือขายเท่านั้นแหละ, ผู้คนก็แห่กันมาซื้อหนังสือไปอ่านและเอาดีวีดีไปดูที่บ้าน, ไม่ใช่เฉพาะพ่อแม่เท่านั้น, แต่ลูกหลานรุ่นใหม่ก็ดูเหมือนจะได้ฟังได้อ่านเป็นครั้งแรกด้วยความทึ่งและประทับใจ

อะไรเป็นสาเหตุของการกลับมานิยมขงจื้อในจีน?

พอจะอธิบายได้ว่าเป็นเพราะการโหยหาความสงบทางจิตท่ามกลางการแก่งแย่งกันทางวัตถุ
ในภาวะที่สังคมกำลังขาดตัวอย่างของความดีและคุณธรรม

แน่นอนว่าการที่อาจารย์สาวคนนี้สร้างความเกรียวกราวในแวดวงหนังสือครั้งนี้ได้ก็เป็นเพราะความสามารถส่วนตัวของเธอในการเอาคำสั่งสอนที่ฟังง่ายและกระทบวิถีชีวิตประจำวันของคนจีนวันนี้มาประยุกต์เข้ากับสภาพความเป็นจริงของสังคมคนจีนวันนี้ด้วย 
จะว่าไปแล้ว, คนจีนจำนวนไม่น้อยวันนี้เมื่อเริ่มเห็นการเลือนรางของแนวคิดคอมมิวนิสม์, ก็เริ่มจะหันกลับมาศึกษาและทบทวนความเชื่อทางศาสนาอีกครั้งหนึ่ง

จึงไม่ต้องแปลกใจที่คนจีนกลับมาให้ความสนใจกับเรื่องราวของศาสนาพุทธ, คริสต์หรืออิสลามอย่างคึกคักอีกครั้งหนึ่ง

การที่อาจารย์สาวคนนี้สามารถเรียกความนิยมของคนจีนได้อย่างเกรียวกราวจึงเป็นปรากฎการณ์ที่สะท้อนถึงสภาพจิตใจที่แสวงหาความสมดุลของสังคมที่กำลังวิ่งตามกระแสเศรษฐกิจและโลกาภิวัตน์อย่างยิ่ง

คอมมิวนิสน์, เงินตรา, และคุณธรรมกำลังต่อสู้กันอย่างดุเดือดในสังคมจีนวันนี้