คุณอยากรู้ไหมว่าคนไทยประมาณ ๒๐ ล้านคนที่ไม่ได้ไปใช้สิทธิ์ออกเสียงประชามติเมื่อวันที่ ๑๙ สิงหาคมที่ผ่านมานั้น, เขามองบ้านเมืองวันนี้อย่างไร?

ทำไมคนไทยจำนวนมากขนาดนั้นาจึงไม่ไปใช้สิทธิ์?

ถ้า ๒๐ ล้านคนไปกาบัตร “เห็นชอบ” หรือ “ไม่เห็นชอบ” ร่างรัฐธรรมนูญปี ๒๕๕๐ ฉบับนี้, ผลจะออกมาแตกต่างไปจากที่ออกมาหรือไม่?

ที่บอกว่ามีคนไทยถึง ๒๐ ล้านคน (จำนวนนี้มากกว่าประชากรสิงคโปร์ทั้งเกาะถึง ๕ เท่า) ไม่ไปใช้สิทธิ์ในการลงประชามตินั้น เพราะยอดผู้มีสิทธิ์มีทั้งหมด ๔๕ ล้านคน, แต่ผู้ไปเข้าคูหากาบัตรมีเพียงประมาณ ๒๕ ล้านคนหรือเท่ากับร้อยละ ๕๖ โดยประมาณเท่านั้น

ผู้ที่เห็นชอบกับร่างรัฐธรรมนูญอยู่ที่ ๑๔ ล้านคน, และที่ไม่เห็นด้วยใกล้ ๆ กับ ๑๑ ล้านคน...ดังนั้น, จึงน่าวิเคราะห์และศึกษาเป็นอย่างยิ่งว่าคนที่ไม่ไปใช้สิทธิ์ร้อยละ ๔๔ หรือเท่ากับประมาณ ๒๐ ล้านคนนั้น, เขามีเหตุผลอะไรที่ “นอนหลับทับสิทธิ์” อันสำคัญยิ่ง

ผมพบบางคนที่ไม่ไปใช้สิทธิ์ และเขาเหล่านั้นไม่ใช่คน “นอนหลับทับสิทธิ์” เลย หากแต่เพราะ “ตัดสินใจแล้ว” ที่จะแสดงออกถึงความ “ไม่พอใจ” กับบรรยากาศการเมืองด้วยการไม่ไปใช้สิทธิ์

คนบางคนในข่ายนี้บอกว่าคัดค้านทักษิณแต่ไม่เห็นด้วยกับการปฏิวัติเช่นกัน ดังนั้นจึง “ประท้วงเงียบ” เพราะบ้านเมืองไม่เปิดทางให้แสดงความเห็นเป็นอื่น จึงใช้วิธีที่ตอบสำนึกของตัวเองได้ด้วยการไม่ไปใช้สิทธิ์เสีย

คนเหล่านี้บอกว่าไม่ต้องการจะไป “ทำบัตรเสีย” เพราะนั่นเป็นการแสดงออกที่อาจจะก่อความสับสนระหว่างคนจงใจทำบัตรเสียกับคนทำเพราะไม่รู้กติกาเพียงพอ...คนสองประเภทนี้ไม่ควรจะถูกประเมินว่าเป็นพวกเดียวกัน

แต่ผมเชื่อว่าคนที่ไม่ไปใช้สิทธิ์วันนั้นอีกไม่น้อยไม่เห็นว่าตัวรัฐธรรมนูญเองจะมีผลจริงจังต่ออนาคตการเมืองของประเทศ เพราะคนเหล่านี้มองว่าการถกกันในหลาย ๆ ประเด็นระหว่างนักวิชาการทั้งค่าย “รับ” และ “ไม่รับ” นั้นไม่ใช่สาระสำคัญ เป็นแต่เพียงการ “ยืนกันอยู่คนละจุด” เท่านั้น ไม่ว่าฝ่ายไหนจะชนะจะแพ้ก็ไม่ได้ทำให้คุณภาพของการเมืองไทยดีขึ้นแต่อย่างไร

คนที่เชื่ออย่างนั้นไม่ได้เวทีให้พูดในสังคมไทย เพราะเสียงของฝ่ายรับกับไม่รับ...เสียงของฝ่าย คมช. กับ ฝ่าย “อำนาจเก่า” เท่านั้นที่ดังกึกก้องไปทั่วสังคมไทย แต่ทั้งสองฝ่ายไม่ควรจะมีสิทธิ์ผูกขาดการแสดงความคิดเห็นของตนเท่านั้น

เพราะคนที่ไม่ต้องการ “สังกัดค่าย” ในบรรยากาศของการ “เอาเป็นเอาตาย” กันระหว่างสองฝั่งนั้นเข้าไปยึดครองสังคมไทยในทุกส่วน ไม่เปิดโอกาสให้ “เสียงอื่น ๆ” ที่ไม่จำเป็นต้องเห็นพ้องกับทั้งสองขั้วนี้ได้แสดงความเห็นของตนเองเลยแม้แต่น้อย

เป็นไปได้ไหมว่าส่วนสำคัญของคนที่ตัดสินใจไม่ไปใช้สิทธิ์วันนั้นคือ “เสียงที่สาม” ที่ถูกบดบังไปจากสมการการเมืองที่น่าเสียดายอย่างยิ่ง

คิดดูให้ลึกก็ยิ่งจะเห็น “มิติ” สำคัญที่หายไป เพราะถ้าหากเพียงแค่ครึ่งเดียวของคนที่ไม่ไปใช้สิทธิ์วันนั้นคือคนที่ไม่ต้องการถูกต้อนเข้าคอกใดของสองฝั่งนี้, ก็หมายความว่าคนเหล่านี้มีเสียงรวมกันถึง ๑๐ ล้านเสียง

เป็น ๑๐ ล้านเสียงที่ไม่จำเป็นต้อง “เห็นชอบ” หรือ “ไม่เห็นชอบ” กับร่างรัฐธรรมนูญฉบับใหม่นี้ แต่เขามีความเห็น “เป็นอย่างอื่น” ที่สังคมไทยดูเหมือนจะปิดประตูไม่ยอมรับฟัง

หรือสังคมไทยมัวแต่หมกมุ่นอยู่กับการ “เผชิญหน้า” ของสองฝ่าย, จนลืมไปว่าบ้านเมืองไม่ได้มีแต่เพียงคนสองฝ่ายนี้เท่านั้น หากแต่ยังมี “สติ” และ “ปัญญา” อยู่ในประเทศชาติอีกมากมายหลายฝ่ายที่มองเห็นทางออกจาก “หลุมดำ” แห่งการเอาชนะคะคานกัน

ประเทศนี้จะหาทางออกได้อย่างลุ่มลึก, รอบด้านและยั่งยืนได้ก็ต่อเมื่อสามารถเปิดทางให้กับคน ๒๐ ล้านคนที่สละสิทธิ์วันลงประชามติได้แสดงออกอย่างชัดเจนด้วย

โดยไม่ต้องรอให้เพียงแค่เดินเข้าคูหาเพื่อกาบัตรเท่านั้น

เพราะคุณภาพการเมืองไทยวันนี้เสื่อมทรุดจนไม่อาจจะเสนอ “ทางเลือก” ใด ๆ ที่แก้ปัญหาบ้านเมืองได้อย่างจริงจังเลย

เขาจึงไม่เลือกเพราะทางที่ให้เลือกนั้นเลือกไม่ได้