Label: Blood & Fire
Release: 1977

หากให้ยกตัวอย่างศิลปินแนวเพลง reggae มาสัก 2-3 ชื่อ ชื่อแรก(และอาจเป็นชื่อเดียว)ที่เชื่อว่าต้องผุดขึ้นมาในหัวของใครๆหลายคนแน่นอนว่าต้องเป็น Bob Marley อย่างปฏิเสธไม่ได้ เพราะเขาเปรียบเสมือน icon ของดนตรีแนวนี้ไปเสียแล้ว เมื่อพูดถึง reggae เรามักนึกถึงแถบสีแดง-เหลือง-เขียว ใบกัญชา ผมทรง dreadlock และ Bob Marley นั่นเอง เรียกได้ว่าดนตรีแนวนี้กลายเป็น sub-culture ที่คุ้นเคยกันดีทั่วโลกในปัจจุบัน ซึ่งจะว่าไปก็เริ่มไปให้ความสำคัญกับเรื่องลุคภายนอก(อย่างทรงผม การแต่งตัว รวมไปถึงเรื่องของการใช้ยาเสพย์ติด)เหนือแนวคิด(ในเรื่องการเรียกร้องสันติและเสรีภาพ)มากขึ้นทุกที เช่นเดียวกับวิวัฒนการของวัฒนธรรม punk และ hip-hop อันหลังนี่หนักมาก เพราะปัจจุบัน hip-hop กระแสหลักกลายเป็นมีแต่เพลงเอาไว้คั่วสาวของเหล่า pimp และ gangster ไปเสียแล้ว

ขอเล่าเพียงคร่าวๆว่า reggae ถือกำเนิดและเป็นดนตรีกระแสหลักในประเทศจาไมก้าช่วงยุค 70's เป็นแนวเพลงที่ต่อยอดมาจาก ska และ rocksteady ในยุค 50's-60's เนื้อหาของเพลงแนวนี้มักเชื่อมโยงไปถึงการเคลื่อนไหวทางสังคมของกลุ่มคนผิวดำในประเทศจาไมก้าที่ออกมาเรียกร้องความเท่าเทียมจากการตกเป็นเบี้ยล่างของสังคมในช่วงต้นยุค 30's ที่เรียกว่า Rastafari movement

เกริ่นมาซะยืดยาว ยังไม่ได้พูดถึงอัลบั้มที่ผมหยิบมาแนะนำในคราวนี้เลยครับ นั่นก็คือ Heart of the Congos ของวง The Congos ซึ่งเป็นที่เป็นที่ยอมรับในหมู่คอ reggae อยู่แล้วว่าเป็นหนึ่งในอัลบั้ม reggae ที่เยี่ยมยอดที่สุด เป็นอัลบั้มแรกของคู่ดูโอ Cedric Myton และ Roy "Ashanti" Johnson ที่ได้โปรดิวเซอร์มือดีแห่งวงการเพลง reggae อย่าง Lee "Scratch" Perry ซึ่งการันตีความเทพด้วยอัลบั้ม Super Ape ของ The Upsetters วงที่เขาเป็นหนึ่งในสมาชิกที่วางจำหน่าย1ปีก่อนหน้า Heart of the Congos

หลังจากความสำเร็จในระดับกลางๆเมื่ออัลบั้มออกวางขาย ทั้งสองก็ตัดสินใจแยกกันทำเพลง โดยที่ Cedric Myton ยังคงใช้ชื่อ The Congos ร่วมกับคู่หูใหม่และออกอัลบั้มตามมาอีกจำนวนหนึ่ง ส่วน Roy Johnson กลายมาเป็นที่รู้จักในชื่อ Congo Ashanti Roy และยังคงคร่ำหวอดอยู่ในวงการดนตรี ทว่าหันไปสู่เส้นทางของดนตรี dub และ funk ซึ่งมีความเป็น experimental มากกว่า

หากมาไล่เรียงกันถึงแนวเพลง roots reggae แล้ว ต้องถือว่า Heart of the Congos มีท่อนฮุคที่ติดหูง่าย ทุกเพลงมีความยอดเยี่ยมในตัวมันเองมากพอที่จะเป็นเพลงฮิตได้ ถือเป็นอัลบั้มที่ฟังง่ายและครื้นเครงที่สุดอัลบั้มหนึ่ง ต้องยกความดีความชอบให้กับโปรดิวเซอร์ Lee Perry ที่ใส่ effect ต่างๆให้กับทำนอง มีการใช้เสียงก้องและเสียงสะท้อนได้อย่างเหมาะสม ทำให้ดนตรีของอัลบั้มนี้ไม่ธรรมดาและมีความเป็น dub สูงมาก ไม่ใช่เป็นเพียงแค่เสียงเคาะจังหวะ โจ๊ะๆ ที่มีการเรียบเรียงเมโลดี้เบสและคีย์บอร์ดเพิ่มขึ้นมาเท่านั้น
ในส่วนของเนื้อเพลง ส่วนใหญ่มีความเกี่ยวข้องกับการเรียกร้องเสรีภาพทางสังคมที่ไม่หนักมาก พูดถึงเรื่องใกล้ตัวในชีวิตประจำวัน ไม่ได้ถึงกับพยายามที่นำเสนอและปลุกให้เกิดความคิดต่อต้านระบบเมื่อเทียบกับหลายๆอัลบั้มในแนวนี้

กาลเวลาพิสูจน์ให้เห็นว่ายังไงซะของดีก็ไม่มีวันถูกลืม ความเจ๋งของ Heart of the Congos เป็นที่โจษจันเพิ่มมากขึ้นจนกลายเป็นอัลบั้ม reggae ที่ถูกถามถึงมากที่สุดทั่วโลกอัลบั้มหนึ่ง ทำให้มีการออก reissue ซึ่งมีเพลงแถมและ remix version ของเพลงในอัลบั้มตามมาอยู่เรื่อยๆ แต่น่าเสียดายที่หลังจากอัลบั้มนี้ ก็ยังไม่มีผลงานชิ้นไหนที่ทั้งสองสมาชิกดั้งเดิมเข้าไปเกี่ยวข้องและได้รับคำชื่นชมในระดับใกล้เคียงกันอีกเลย

น่าสังเกตว่าเมืองไทยในช่วงหลังๆมีกลุ่มศิลปินใหม่ๆที่ออกมาประกาศตัวว่าเป็นวงที่ทำเพลงสไตล์ reggae และ ska เพิ่มมากขึ้นเรื่อยๆ แม้แต่ศิลปินที่คร่ำหวอดอยู่ในวงการมาร่วมสิบปีแล้วอย่าง วงทีโบน และ จ๊อบ-บรรจบ ก็เพิ่งจะมาโด่งดังเป็นที่รู้จักกันอย่างกว้างขวางจริงๆในช่วงหลังๆนี้เอง อาจพูดได้ว่าในบ้านเราไม่มีจุดพีคสำหรับดนตรีแนวนี้ แต่ reggae ก็ไม่มีวันหายลางเลือนไปจากวงการดนตรีเช่นกัน แม้ว่าศิลปินที่ออกมาประกาศตัวหลายๆวงผมฟังดูแล้วรู้สึกถึงความเป็น reggae อยู่แค่ราวๆ 5% ก็ตามที เรื่องการจัดแนวเพลงนี่มองบางมุมก็เป็นเรื่องส่วนบุคคลนะครับ ไม่มีใครผิดใครถูก เพราะดนตรีของแต่ละศิลปินก็มีการผสมผสานกันไปหลากหลายสไตล์

ขอฝากอัลบั้ม reggae เยี่ยมๆอัลบั้มนี้ไว้ให้กับผู้อ่านทุกท่านลองพิจารณาด้วยครับ แล้วจะรู้ว่าเพลงแนวนี้ยังมีอะไรดีๆอีกเยอะ ในอัลบั้มแนวนี้ทั้งหมดผมยกให้ Heart of the Congos เป็นอันดับ 1 นำหน้าอัลบั้มเจ๋งๆอย่าง Natty Dread ของ Bob Marley & the Wailers รวมทั้ง Marcus Garvey ของ Burning Spear และ Super Ape ที่ได้เอ่ยถึงไว้ด้วย อย่างไม่ต้องสงสัย