อาทิตย์ที่ผ่านมามีบางวันฝนตกหนักมาก..
ได้ยินเสียง "หวีด หวีด.." ดังตอนกลางคืนทำให้รู้เลยว่าหน้าฝนปีนี้ มีสัตว์ชนิดหนึ่งมาเยือนในสวนที่บ้านผมแล้ว (ถ้านึกไม่ออกว่าเสียงร้องหวีดๆที่ว่ามันเป็นอย่างไร.. ลองกัดฟัน แล้วปล่อยลมผ่านร่องฟันออกมาจากปากที่หุบเกือบสนิทดูครับ แต่ละครั้งยาวประมาณ5-6วินาที คิดว่าเสียงที่ออกมาคงจะคล้ายบ้างไม่มากก็น้อย)
เจ้าสัตว์ชนิดนี้เป็นสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกที่พบง่ายทั่วทุกภาคของประเทศ แต่ละพื้นที่ก็มีสีสันและลวดลายแตกต่างกันด้วย บางคนอาจจะเคยสังเกตเห็นเจ้าพวกนี้รอบๆบ้านในกรุงเทพฯ แต่ถ้าไม่เคยเห็นก็ไม่ใช่เรื่องแปลกครับเพราะพวกมันตัวเล็กมากๆ (โตเต็มที่ยาวประมาณ 2 ซม.) แถมยังมีนิสัยออกหากินตอนกลางคืนเป็นหลักอีกด้วย

อย่างที่บอกไปว่าจากปลายปากจนถึงก้น มันยาวแค่ 2 ซม. รูปที่เห็นจึงต้องขอบอกว่าใหญ่กว่าตัวจริงของมันเสียอีกครับ ชื่อเรียกอย่างเป็นทางการของเจ้าตัวเล็กพวกนี้ก็คือ อึ่งหลังขีด (Inornate Froglet | Micryletta inornata) อยู่ในวงศ์ Microhylidae วงศ์เดียวกันกับอึ่งอ่างบ้านตัวอ้วนๆที่เราคุ้นเคยกันดี โดยส่วนมากอึ่งในวงศ์นี้จะมีหัวขนาดเล็กและค่อนข้างกลมมน ตาและปากมีขนาดเล็ก ลำตัวดูอวบอ้วนแลดูน่ารักที่สุดในบรรดาสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกทั้งหมดของเมืองไทย (ในความเห็นผม)
หลังจากคืนฝนตกหนักที่ได้ยินเสียงพวกมันดังตลอดทั้งคืน ตื่นเช้ามาก็เริ่มสำรวจแอ่งน้ำขังรอบๆบ้านก็พบกับภาพนี้ครับ

ไข่กันไว้เต็มไปทั่วทุกแอ่งน้ำและอ่างที่ไม่มีปลา

ไม่กี่วันลูกอ๊อดก็ออกมาแหวกว่ายกันเต็มไปหมด อ้วนกลมน่ารักน่าชังทีเดียวเชียว ว่าไหมล่ะครับ?

แต่ที่ผมคิดว่าน่าสนใจมากๆก็คือลวดลายของพวกมันแต่ละตัวครับ จากการเฝ้าสังเกตก็พบว่าในบ่อน้ำอันหนึ่งซึ่งเจ้าพวกนี้ไปไข่ไว้ ในตอนกลางวันพวกมันจะแนบตัวอยู่ตามขอบอ่างนี่เอง ลองมาดูสีสันของเจ้าอึ่งทั้ง6ตัวจากอ่างเดียวกันครับ

จะเห็นว่ามีตั้งแต่ตัวที่แทบไม่มีลวดลายกลางหลัง (ในรูปแรก) ไปจนถึงตัวที่มีลายเลอะๆหนาปึ้กทั่วไปหมดทั้งหลัง (รูปสุดท้าย) แถมยังมีสีสันต่างกันเล็กน้อยอีกด้วย อย่างที่ทราบกันว่าสัตว์ตัวผู้มักมีสีสันสดใสกว่าตัวเมีย ในสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบก ตัวผู้มักมีลำตัวที่เพรียวกว่าและมีขนาดเล็กกว่าตัวเมียด้วย (หลายคนคงเคยเห็นภาพคลาสสิก กบขี่กัน หรือคางคกขี่กัน ซึ่งตัวที่ขี่มีขนาดเล็กกว่าตัวที่มันขี่อยู่อย่างเห็นได้ชัดเสมอ) เจ้าอึ่งชนิดนี้ก็คงไม่ต่างกัน เพียงแต่ว่าตัวมันมีขนาดเล็กอยู่แล้ว การจำแนกเพศจากขนาดอย่างเดียวจึงไม่ใช่เรื่องง่าย ส่วนความผันแปรของลวดลายนี้อาจเกี่ยวหรือไม่เกี่ยวกับเพศผมเองก็ไม่ทราบแน่ชัด เป็นไปได้ไหมว่าจะเกี่ยวกับเรื่องของอายุด้วย?
อย่างไรก็ตาม ลองเปรียบเทียบแต่ละตัวดูจะเห็นว่าลวดลายมันต่างกันชัดเจน นั่งเปรียบเทียบลายบนหลังเจ้าพวกนี้ก็เพลินดีนะครับ ขอสรุป(เอาเอง)ว่าลวดลายบนหลังมันเป็นความแตกต่างเฉพาะตัวของอึ่งแต่ละตัว เช่นเดียวกันกับคนเราที่มีหน้าตาและลายนิ้วมือที่ไม่เหมือนใคร

ซึ่งข้อมูลนี้จะเป็นประโยชน์ในการศึกษาพวกมันต่อๆไป เมื่อเวลาผ่านไปแล้วเจออึ่งหลังขีดอีกก็จะสามารถถ่ายมาเปรียบเทียบได้ว่ามันเป็นตัวเดิมหรือเปล่า ในตอนนี้ผมได้เปรียบเทียบอึ่งในบ่อดังกล่าวทั้ง6ตัวเป็นเวลา1สัปดาห์แล้วปรากฏว่าพวกมันเป็น6ตัวเดียวกับที่ถ่ายรูปไว้ เพียงแต่ผลัดเปลี่ยนที่เกาะไปเรื่อยในแต่ละวัน น่าคิดเล่นๆว่าเมื่อถึงฤดูวางไข่ของพวกมันปีหน้า จะเป็นอึ่งบางตัวในกลุ่มนี้อยู่รอดต่อไปจนมาวางไข่ในบ่อเดิม(เพราะมันเห็นว่าลูกๆมันรอดเติบโตเป็นลูกอ๊อดและไม่มีปลามากินมัน)หรืออาจเป็นลูกหลานของพวกมันที่ยังเป็นลูกอ๊อดในวันนี้มาสืบทอดเผ่าพันธุ์ต่อไป ปีหน้าคงได้รู้กันครับถ้าหากผมไม่หลงลืมไปเสียก่อน

แถมครับ เหล่านี้คือสัตว์สะเทินน้ำสะเทินบกอื่นๆที่มักพบได้ในรอบๆบ้าน

เขียดบัว, เขียดจิก (Green-backed Frog | Rana erythraea)

กบหนอง, เขียดหลังขาว, เขียดอีโม่ (Rice-field Frog | Fejervarya limnocharis)