โดยส่วนตัวแล้ว..ก็เป็นคนที่ช่างสังเกตอยู่พอสมควร

เคยสังเกตและตั้งข้อสงสัยอยู่เหมือนกันกับตัวเลข 13 หลัก ในบัตรประชาชนของตัวเอง เพราะเป็นที่ทราบกันดีว่า เลข 13 หลักที่ปรากฏในบัตรประชาชนของเราๆ ท่านๆ นั่น เป็นเลขประจำตัวที่จะติดตัวเราตั้งแต่เกิดจนกระทั่งเราตาย

เพราะฉะนั้น..มันต้องมีความสำคัญและมีความหมายอะไรมากกว่านั้นแน่นอน!!!

ยิ่งได้เข้ามาทำงานเกี่ยวกับสถานะบุคคล..ข้อสงสัยก็ยิ่งชัดเจน ข้อสมมติฐานที่เคยตั้งไว้ก็เริ่มส่อเค้าว่า..น่าจะมีความหมายมากกว่าตัวเลขธรรมดาจริงๆ

สรุปก็คือ..หากเราสังเกตตัวเลข 13 หลักในบัตรประชานชน ก็จะเห็นความแตกต่างที่ใช้ในการจัดสรรคนในสังคมออกเป็นประเภทต่างๆ โดย "ตัวเลขตัวแรก" ที่นำหน้าเลขอีก 12 ตัว เป็นตัวเลขที่ใช้ในการแบ่งประเภทของบุคคล ดังนี้

เลข 1: “คนที่เกิดและมีสัญชาติไทย” โดยการแจ้งเกิดภายในกำหนดระยะเวลา (15 วัน) และเริ่มใช้ เลข 1 เป็นหลักแรก สำหรับ บุคคลที่เกิดตั้งแต่วันที่ 16 ธันวาคม 2526

เลข 2: “คนที่เกิดและมีสัญชาติไทย” แต่แจ้งเกิดเกินกำหนดเวลาที่ กฎหมายกำหนด

เลข 3: “คนไทย และ คนต่างด้าว” ที่มีใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าวและมีชื่ออยู่ในทะเบียนบ้าน ก่อนวันที่ 31 พฤษภาคม 2527

เลข 4: “คนไทย และ คนต่างด้าว” ที่มีใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว และได้มีการย้ายเข้าในทะเบียนบ้าน ขณะที่ยังไม่มี "เลขประจำตัวประชาชน" (ระหว่าง 1 มกราคม - 31 พฤษภาคม 2527)

เลข 5: “คนไทย และ คนต่างด้าว” ที่มีใบสำคัญประจำตัวคนต่างด้าว "อยู่แล้ว" ได้รับอนุมัติให้ "เพิ่มชื่อ" และรายการบุคคลเข้าในทะเบียนบ้าน

เลข 6: “คนต่างด้าวที่เข้าเมืองไม่ชอบด้วยกฎหมาย” แต่มีมติคณะรัฐมนตรีให้เป็นบุคคลเข้าเมือง "โดยชอบด้วยกฎหมาย" และ "ได้สิทธิอาศัยอยู่ชั่วคราว" และคนต่างด้างที่เข้าเมืองโดยไม่ชอบด้วยกฎหมาย

เลข 7: “บุตรของคนต่างด้าวที่เข้าเมืองไม่ชอบด้วยกฎหมาย”  ซึ่งเกิดในประเทศไทย

เลข 8: คนต่างด้าวที่ได้รับอนุญาตให้มี "ถิ่นที่อยู่" ในประเทศไทย หรือ “คนต่างด้าวที่ได้รับสัญชาติไทยตามกฎหมาย” (คนต่างด้าวที่ได้รับการแปลงสัญชาติเป็นไทย นั่นเอง)

เลข 9: “ราชวงศ์ไทย 

เลข 0: “บุคคลที่ไม่มีสถานะทางทะเบียน” สำรวจตามระเบียบสำนักทะเบียนกลาง ว่าด้วยการสำรวจและจัดทำทะเบียนสำหรับบุคคลที่ไม่สถานะทางทะเบียน พ.ศ. 2548 (เรียกให้เข้าใจง่ายๆ คือ คนไร้รัฐ หรือ คนที่ไม่มีเอกสารอะไรเลย ภาษาอังกฤษมักจะใช้คำว่า “undocumented persons”)

เลข 00: “แรงงานต่างด้าวขึ้นทะเบียน” จากประเทศพม่า ลาว กัมพูชา (บัตรจะใช้ชื่อว่า “บัตรประจำตัวคนซึ่งไม่มีสัญชาติไทย” แล้วใต้เลขประจำตัวก็จะระบุประเทศต้นทางของแรงงาน เช่น พม่า ลาว หรือ กัมพูชา)

ซึ่งแต่ละกลุ่มประเภทก็ย่อมมีความแตกต่างกันในเรื่องของสิทธิและหน้าที่

ว่าแต่ว่า วันนี้..คุณสังเกตแล้วรึยังว่าบัตรประชาชนของคุณขึ้นต้นด้วยเลขอะไร??? 

ข้อมูลส่วนหนึ่งนำมาจาก

“คนต่างด้าวในประเทศไทยคือใครบ้าง? มีจำนวนเท่าไหร่? ระบบฐานข้อมูลแบบไหนคือคำตอบ?”

โดย รศ.ดร. กฤตยา อาชวนิจกุล และ คณะ