พระอภิธรรม ๗ คัมภีร์

พระอภิธรรมเปรียบเหมือนแก่นแท้ของพระพุทธศาสนา เพราะเกิดจากพระสัพพัญญุตญาณของพระพุทธองค์ การเข้าถึงพระอภิธรรมจึงเท่ากับเข้าถึงพระปัญญาธิคุณ ของพระพุทธองค์อย่างแท้จริง

การศึกษาพระอภิธรรม คือการศึกษาธรรมชาติการทำงานของกายและใจ ซึ่งเป็นธรรมชาติที่มีอยู่ในตัวเรา และสัตว์ทั้งหลาย เพื่อให้เกิดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับเรื่องของจิต(วิญญาณ) เรื่องเจตสิก***เรื่องอำนาจจิต เรื่องวิถีจิต เรื่องกรรม และการส่งผลของกรรม การเวียนว่ายตายเกิด เรื่องสัตว์ในภพภูมิต่างๆ และกลไกการทำงานของกิเลส ทำให้รู้ว่าชีวิตของเราในชาติปัจจุบันนี้มาจากใหน? มาได้อย่างไร? มีอะไรเป็นเหตุ เป็นปัจจัย เมื่อได้คำตอบชัดเจนดีแล้ว ก็จะได้รู้ว่าตายแล้วไปใหน? และไปได้อย่างไร? อะไรเป็นตัวเชื่อมโยงระหว่างชาตินี้กับชาติหน้า ทำให้หมดความสงสัยว่า ตายแล้วจะเกิดอีกหรือไม่?

นรก สวรรค์มีจริงใหม? ทำให้มีความรู้ในเรื่องกรรม และการส่งผลของกรรม(วิบาก) และจะเข้าใจคำสอนที่มีคุณค่าสูงสุดในพระพุทธศาสนาว่า...

กุศลขั้นการให้ทาน รักษาศีล และการเจริญสมาธิ ก็ยังมิใช่คำสอนที่มีค่าสูงสุดในพระพุทธศาสนา เพราะเป็นเหตุต้องให้เกิดมา เพื่อรับผลของบุญกุศลเหล่านั้นอีก ท่านเรียกว่า "วัฏฏกุศล" เพราะกุศลเหล่านี้ยังไม่ทำให้พ้นไปจากการเวียนว่ายตายเกิด ......

คำสอนที่มีค่าสูงสุดในพระพุทธศาสนา คือ การปฏิบัติ "วิปัสสนากรรมฐาน ตามแนวมหาสติปัฏฐาน ๔"เพื่อให้เห็นว่าทั้งนามธรรม(จิต เจตสิก)และรูปธรรม(รูป) มีสภาพที่ไม่เที่ยง ทนอยู่ในสภาพเดิมไม่ได้ ไม่ใช่ตัวตน บังคับบัญชาไม่ได้ มีการเกิด-ดับฯ ตลอดเวลา หาแก่นสาร หาตัวตน หาเจ้าของ ไม่ได้เลย เมื่อมีปัญญาเห็นแจ้งในสภาวะธรรม ตามความเป็นจริงได้เช่นนี้แล้ว ก็จะเป็นแนวทางนำไปสู่การประหาณกิเลส และเข้าถึงพระนิพพานได้ในที่สุด

ดังนั้นการศึกษาพระอภิธรรมจึงถือว่า เป็นการสั่งสมปัญญาบารมีที่ประเสริฐที่สุด ไม่มีวิทยาการใดๆในโลกที่ศึกษาแล้ว จะทำให้เกิดปัญญารู้แจ้งเห็นจริงตามคำสอน ได้เท่ากับศึกษาอภิธรรม และยังเป็นการช่วยการรักษาหลักพระธรรมคำสอนของพระพุทธองค์ ไว้ให้อนุชนรุ่นหลังได้ศึกษา เป็นการช่วยสืบต่ออายุพระพุทธศาสนาให้มั่นคงตลอดไปตราบเท่านาน.

ส่วนการสวดมนต์ถือเป็นสมาธิกุศล สมาธิยังเป็นเหตุใกล้ให้เกิดปัญญา(เป็นบาทฐานของปัญญา) สมาธิจะทำให้จิตของผู้สวด ตั้งมั่นมีพลัง สามารถคลายความเศร้าโศก กระวนกระวายใจ ตลอดจนความทุกข์กังวลต่างๆ ได้ด้วยการมีสมาธิ..

(***เจตสิก ธรรมที่ปรุงแต่งจิตให้มีลักษณะเป็นไปต่างๆมี ๕๒ อย่างเช่น ปีติ ศรัทธา โลภ โกรธ หลง ท้อแท้ หดหู่ ฟุ้งซ่าน ฯลฯ เป็นต้น ซึ่งเข้าไปอาศัยจิตเกิด เกิดขึ้นพร้อมจิต ดับพร้อมจิต รู้อารมณ์เดียวกับจิต มีทีอาศัยเดียวกันกับจิต)

(จากหนังสือพระอภิธรรม ๗ คัมภีร์)