อตีตํ นานฺวาคเมยฺย  ไม่ควรหวนละห้อยหาสิ่งที่เป็นอดีต

นปฺปฏิกงฺเข อนาคตํ  ไม่เพ้อฝันถึงอนาคต

ยทตีตมฺ ป หีนนฺตํ  สิ่งใดเป็นอนาคต

อปฺปตฺตญฺ จ อนาคตํ  สิ่งนั้นยังมาไม่ถึง

ปจฺจุปปนฺนญฺ จ โย ธมฺมํ  ส่วนผู้ใดเห็นประจักษ์ สิ่งที่เป็นปัจจุบัน

ตตฺถ ตตฺถ วิปสฺสติ  อันเป็นของแน่นอน ไม่คลอนแคลน

อสํหิรํ อสงฺกปฺปํ  ขอให้ผู้นั้นครั้นเข้าใจชัดแล้ว พึงขวนขวาย

ตํ วิทฺธา มนุพฺรูหาย  ปฏิบัติให้ลุล่วงไปในที่นั้นๆ

มนุษย์ (มนุสฺส)

๑. มโน อุสฺสนฺนํ เอเตสนุติ - มนุสสา

ชื่อว่า มนุสสะ เพราะมีใจรุ่งเรือง และกล้าแข็ง

๒. การณา การณํ มนติ ชานาตีติ - มนุสฺโส

ชื่อว่า มนุสสะ เพราะเข้าใจในสิ่งเป็นเหตุอันสมควร และไม่สมควร

๓. อตฺกานตฺกํ มนติ ชานาตีติ - มนุสฺโส

ชื่อว่า มนุสสะ เพราะเข้าใจในสิ่งที่มีประโยชน์ และไม่มีประโยชน์

๔. กุสลา กุสลํ มนติ ชานาตีติ - มนุสโส

ชื่อว่า มนุสสะ เพราะเข้าใจในสิ่งที่เป็นกุศล และอกุศล

๕. มนุโน อปฺจฺจาติ - มนุสฺสา

ชื่อว่า มนุสสะ เพราะเป็นลูกของพระเจ้ามนุ.

คุณ (คุโณ) - ความดี,ยิ่ง,ชั้น,เครื่องผูก,กอง,ธรรมอันคนสั่งสม.

คุณธรรม - ธรรมที่เป็นคุณ,ความดีงาม,สภาพที่เกื้อกูล,ธรรมอันยิ่ง.