“ชวน” ที่พูดถึงนี้ ไม่ใช่ชวน หลีกภัย

          หากแต่เป็น “ชวน” ชายหนุ่มสติเฟื่องประจำหมู่บ้าน

          คนที่นี่ ไม่ว่าเด็ก หรือผู้ใหญ่ หญิง หรือชาย ต่างรู้จัก “ชวน” เป็นอย่างดี

          “ชวน” เป็นบุคคลสาธารณะ  เพราะ “ชวน” อยู่ได้ทุกหนทุกแห่ง กินได้ทุกหนทุกแห่ง และนอนได้ทุกหนทุกแห่ง

          แม้จะหิว ชวนก็ไม่เคยลักเคยขโมยใครกิน  อย่างเก่งก็แค่หยิบของเซ่นทีมีคนนำไปวางไว้  ซึ่งหากผีปู่ย่าตายายรับรู้ในความหิวของชวนเวลานั้น ท่านก็คงไม่ว่าอะไร บางทีท่านอาจจะแอบดีใจก็ได้ ที่สงเคราะห์คนตกยากสติเฟื่องผู้นี้.....

          ช่วงเช้าหลังจากนั่งพัก ได้มีโอกาสนั่งคุยกับ “ชวน”

          ประโยคแรกที่ถามคือ ทำไมไม่ไปกินข้าวกับเขา ?

          ชวนบอกว่า ไม่หิว

          เมื่อเช้ากินเข้าหรือยัง คำตอบที่ออกมาจากปาก “ชวน” คือ ยัง ! 

          เช้าก็ยังไม่ได้กิน นี่เขาทานข้าวเที่ยงกันแล้ว ชวนยังบอกว่า ยังไม่หิว หน้าตาเฉย

          ดูสาระรูป และฟังคำตอบของชวน แล้วรู้สึกกระอักกระอ่วนปั่นป่วนอยู่ภายในด้วยเวทนา

          “ชวน” ไม่หิวข้าว แต่ “ชวน” อยากสูบบุหรี่ เอาละซิ ! ทำงัยดี ?  เราไม่มีบุหรี่ด้วยซิ เพราะไม่เคยสูบ

          “ชวน” ละจากผู้เขียนเดินตรงไปหาช่างที่นั่งอยู่ไม่ไกลนัก เพื่อขอบุหรี่ แต่ช่างก็ไม่มี

          แต่ “ชวน” ซะอย่าง ลองขอแล้ว ไม่มีใครสามารถปฏิเสธได้ ไม่ใช่กลัว หากแต่สงสาร  และเห็นใจ  ช่างจึงได้ให้เงินชวนไป ๖ บาท

          ได้เงินแล้ว ก็หายไปสักพักใหญ่ ก็กลับมาคืน พร้อมกับบุหรี่ในมือ

          มาถึงก็จัดการมวนบุหรี่เกือบเท่านิ้วโป้ง จากนั้นก็จุดไฟสูบด้วยท่าทางไม่ค่อยน่าดูนัก เพราะแกเล่นสูบไปด้วย ถ่มน้ำลายไปด้วย

          ผู้เขียนยังคงนั่งที่เดิม สายตายังคงจับจ้องอยู่ที่ “ชวน” ขณะเดียวกันก็พยายามพูดคุย

          เมื่อคืนนอนที่ไหน ? 

          “ข้าง ๆ คอกหมู”  ชวนตอบอย่างไม่อนาทร พร้อมกับหัวเราะหึ หึอยู่ในลำคอ

          จากการพูดคุยกับ “ชวน” ทำให้รู้ว่า ชวนเคยเป็นเด็กรถบริการหนังเร่ในกรุงเทพ ฯ อยู่พักหนึ่ง แต่ถูกทุบ ถูกตีบ่อย ๆ ทำให้สมองได้รับความกระทบกระเทือน กลายเป็นคนเสียสติดังที่เห็นในปัจจุบัน สังเกตดูแกพรรณนาตรอกซอกซอยแถวช่องนนทรีถูกหมด ผู้เขียนรู้จักแถวนั้น เพราะเคยไปสอนหนังสือที่โรงเรียนแถวนั้นเป็นเวลาหลายปี บางครั้งก็พักแวะไปพักกับเพื่อนบ่อย ๆ

          วันนี้ “ชวน” มีโอกาสเข้าวัด มาในสภาพที่ผมกระเซิง บ่งบอกว่าไม่เคยถูกยาสระผมมาเป็นเวลาแรมปี เสื้อผ้า กางเกง รวมทั้งรองเท้า ล้วนบ่งบอกเอกลักษณ์ของคนชื่อ “ชวน” ซึ่งในชีวิตนี้ คงหาใครเลียนแบบได้ยาก

          “ชวน” มาวัดทำไม ? คงไม่ได้มาทำบุญนะ

          ถูกแล้ว ชวนมาทำบุญ มาพร้อมกับคนอื่น ๆ ที่ได้ยินเสียงประชาสัมพันธ์จากผู้เขียนเมื่อช่วงเช้าให้มาร่วมกันเทปูนในวัด  เป็นการขอแรงชาวบ้าน ใครว่าง ใครมีเวลา มีศรัทธาก็จะออกมาร่วมกันทุกครั้ง ซึ่งแต่ละครั้งทุกคนก็เต็มใจ มีความสุข และสนุกสนานกับการช่วยงาน

          “ชวน” นับเป็นหนึ่งในนั้น จะแปลกใจก็ตรงที่วันนี้เขามาเป็นครั้งแรก

          “ทำไมรู้ว่าเขาเทปูนวันนี้” ผู้เขียนถามหยั่งเชิงดู

          “ชวน” หัวเราะอีก พร้อมกับบอกว่า “ทำไมจะไม่รู้ หลวงตาประกาศเมื่อเช้า”

          “แล้วทำไมถึงมา” ผู้เขียนรุกต่อ

          “อยากได้บุญ” ชวนบอก พร้อมกับหัวเราะหึ หึ อันเป็นเอกลักษณ์ประจำตัวแก

          คำตอบของ “ชวน” ทำให้ผู้เขียน “อึ้ง” แต่ก็ยังยิงคำถามต่อ

          “เอาไปทำอะไรบุญ” ลองถามดูว่าแกจะตอบอย่างไร แต่แกไม่ตอบ ได้แต่หัวเราะอยู่ในลำคอ คงปล่อยให้เป็นปริศนาในใจของผู้เขียนต่อไป

          ช่วงหนึ่งของการทำงาน

          ชวน เป็นฝ่ายถามผู้เขียนบ้าง !

          หลวงตา ๆ  เวลาเขาไปเผาศพ เขาเรียกว่าอะไรนะ ?

          ผู้เขียน “งง” กับคำถาม พยายามพูดหลายคำเผื่อจะตรงกับคำที่แกถามบ้าง แต่ก็ก็บอกว่า ไม่ใช่ ๆ อยู่ร่ำไป

          “เรียกฌาปนกิจ”, ไม่ใช่

          “เรียกจัญเรอญ (ภาษาเขมร)”, ไม่ใช่

          “เรียก...”, ไม่ใช่ !  ชวนยังคงยืนยัน

          “อนิจจา วะตะ สังขารา...”  ผู้เขียนเปลี่ยนคำตอบใหม่ แต่ชวนก็ยังบอกว่า นั่นมันคำบังสุกุลตาย, ไม่ใช่ !

          อะจิรัง วะตะ ยัง กาโย...”  ผู้เขียนลองตอบใหม่อีกครั้ง, คำพูดชวน ทำให้ผู้เขียนอึ้ง เพราะแกตอบทันควันว่า ไม่ใช่ นั่นมันบังสุกุลเป็น !

          “ชวน” ยังรู้อีก ! 

          เอาละสิ ! แล้วมันอะไร ? ประสาทชักเริ่มถามหาอีกคนแล้ว นึกไม่ออก จึงนิ่ง ไม่ยอมตอบ

          แต่ ชวนก็ยังไม่ยอมเปลี่ยนเรื่อง ยังยืนยันจะรู้คำ ๆ นี้ให้ได้...

          แกถามประโยคเดิม เชิงของร้องอีกครั้ง ว่าช่วยบอกแกหน่อย..

          “ชวน” พยายามอธิบายไปอธิบายมา เพื่อคั้นเอาคำตอบ ทำให้ผู้เขียนนึกถึงคำหนึ่ง เป็นคำที่ใช้ภาวนาเวลาขึ้นไปเผาศพ เป็นคาถาเก่าของคนโบราณเขาบอกต่อ ๆ กันมาว่า จุติ จุตัง อะระหัง จุติ จึงได้เอ่ยคำนี้ขึ้น

          เท่านั้นแหละ ชวนถึงกับแสดงอาการดีใจออกหน้า พร้อมกับบอกว่า ใช่แล้ว ผมนึกตั้งนาน...

          “ใช่แล้ว ! หลวงตาก็นึกตั้งนาน”, อันนี้ผู้เขียนนึกในใจ...

          เฮ้อ ! โล่งอก

          ระหว่างทำงาน ผู้เขียนได้พยายามสังเกต “ชวน” บ่อย ๆ  พฤติกรรมและการกระทำของเขาเวลาทำงาน ไม่มีเหมือนคนเสียสติเลย

          เขาทำงานได้อย่างดี

          เห็นเศษไม้ เศษดินอยู่ในครุปูน หรือที่คนอื่น ๆ เทลงในแบบ แกจะรีบเอาออกทันทีโดยไม่ต้องบอก

          คนสติดี ๆ บางคนยังไม่ทำด้วยซ้ำ !

          วันนี้เขียนถึงเรื่อง “ชวน” เพื่อต้องการสะท้อนให้เห็นอีกมุมหนึ่งของชีวิต ที่หลายคนบอกว่าแกบ้า แต่วันนี้ชวนไม่มีท่าทีของคนบ้าเลย

          ขณะเขียนเรื่องนี้ เวลา ๒  ทุ่มกว่า ใจนึกถึง “ชวน”

          เขาได้กินข้าวหรือยังหนอ ? ขอบุญกุศลที่เขาทำวันนี้ จงช่วยคุ้มครองเขาด้วย...

ภาพ : ชวน