พระเสด็จสู่สวรรคาลัย.........พระเมรุมาศ ตอนที่๑ สมเด็จพระพี่นางฯ พร้อมสมเด็จพระราชินี ตามเสด็จพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ณ ปราสาทพระเทพบิดร เพื่อถวายบังคมอดีตพระมหากษัตริย์ ภาพขวา สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี จาก สมุดภาพ ไทยใหม่

พระเมรุมาศ พระเมรุ ตอน พระเมรุมาศในพระราชพิธี พระบรมศพรัชกาลที่ ๘ พระเมรุมาศ ... พระเมรุมาศใช้ในพระราชพิธีพระบรมศพสำหรับ “การตาย” ที่ใช้ราชาศัพท์ว่า “สวรรคต” เช่น พระมหากษัตริย์, พระอัครมเหสี พระบรมราชินี พระราชชนนี พระบวรราชเจ้า (อุปราชวังหน้า) พระบรมโอรสาธิราช เป็นต้น ภายในจะมีพระเมรุทอง ทั่วไปนิยมเป็นกุฎาคารหรือเรือนยอด พระเมรุทองใช้ในงานพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเป็นครั้งสุดท้ายตามโบราณราชประเพณี  พระเมรุ .... พระเมรุใช้สำหรับราชวงศ์ที่ทรงฐานานุศักดิ์เมื่อตายใช้ราชาศัพท์ว่า ทิวงคต หรือ สิ้นพระชนม์ ในพระเมรุไม่มีพระเมรุทอง พระเมรุพิมาน .... เป็นสมมุตินาม คือ อาคารถาวรที่ใดที่หนึ่ง ซึ่งตั้งพระบรมศพ หรือพระศพ ครั้นเวลาถวายพระเพลิงอัญเชิญพระบรมศพหรือพระศพจากพระเมรุพิมานไปถวายพระเพลิงที่พระเมรุ(ขนาดน้อย)อีกแห่งใกล้ๆ กันหรือไม่ไกลกันมาก พระเมรุบรรพต ..... พระเมรุซึ่งสร้างบนภูเขาสมมุติ เมรุทิศ .... คือเมรุประจำ 4 ทิศ หรือ 8 ทิศ หรืออาจลดลงสุดแต่เหตุการณ์ เมรุประตู .... คือเมรุที่ทำเป็นประตูเข้าออก เมรุแทรก .... คือเมรุซึ่งแทรกกลางระหว่างเมรุทิศทั้ง 4 หรือ จะแทรกตรงไหนก็ได้สุดแต่ความเหมาะสม เมรุพระบุพโพ .... คือเมรุขนาดน้อย สำหรับถวายพระเพลิงพระบุพโพ (น้ำเหลือง) ส่วนใหญ่จะทำที่วัดมหาธาตุ พระเมรุมาศของสมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า เป็นคนละองค์กับพระเมรุมาศของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดล (ในคราวหน้าจะกล่าวถึง พระเมรุมาศของสมเด็จพระศรีสวรินทิรา บรมราชเทวี พระพันวัสสาอัยยิกาเจ้า)  โดยพระเมรุมาศของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวอานันทมหิดลนั้นเมื่อเสร็จการถวายพระเพลิงแล้ว ก็ได้ใช้ถวายพระเพลิงพระศพเจ้านายต่อมาอีกเพียง 4 พระองค์ โดยได้เรียกว่า "พระเมรุ" ซึ่งเจ้านายทั้ง 4 พระองค์นั้นได้แก่ 1. จอมพล สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระนครสวรรค์วรพินิต 2. พลเอก สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้ากรมพระยานริศรานุวัดติวงศ์ เมื่อวันที่ ๑๑ เม.ย. ๒๔๙๓  3. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าพวงสร้อยสะอางค์  4. พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าประภาพรรณพิไลย  โดยทั้งสองพระศพหลังนี้ถวายพระเพลิงเมื่อวันที่ ๒๓ เม.ย. ๒๔๙๓

พระเมรุมาศ พระเมรุ และเมรุ สมัยกรุงรัตนโกสินทร์ ตอน พระเมรุมาศ ในพระราชพิธี พระบรมศพรัชกาลที่ ๘  http://topicstock.pantip.com/library/topicstock/2006/11/K4862392/K4862392.html