ภาพรามเกียรติ์ในพระระเบียง ซึ่งเป็นอาคารล้อมรอบเป็นอาณาเขตวัดพระศรีรัตนศาสดาราม รามเกียรติ์ เป็นเรื่องราวมีมากว่าพันปี มีการจารึกตามปราสาทต่าง ๆ เช่น พิมาย และ นครวัด ภาพแกะสลักบอกเรื่องราวชัดเจน เมื่อไทยนำมาปรับรูปแบบแต่งองค์ทรงเครื่องตัวละครได้อย่างมีศิลปะลงตัว มีทั้งการแสดงในรูปแบบโขน ละคร และขับกล่อมเรื่องราวกับดนตรีไทยก็เข้ากันได้อย่างกลมกลืน ตลอดจนงานศิลปะ ของสะสมระดับชาวบ้านเช่นรูปสะสมขนาดจิ๋วที่เรียกรูปยาซิกาแร๊ต ดังที่ข้าพเจ้านำเสนอ รามเกียรติ์เป็นวรรณคดีที่สำคัญของไทยที่มีการประพันธ์จากเรื่องราวของเดิมที่ไม่ใช่ของไทย แต่เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย เนื้อเรื่องและสำนวนกลอนในเรื่องรามเกียรติ์มีความไพเราะ มีคติสอนและแง่คิดในด้าน ต่าง ๆ อยู่เป็นอันมาก สอดแทรกเอาไว้ตลอดทั้งเรื่อง ตามหลักนิยมของอินเดียในเนื้อเรื่อง และหลักนิยมของไทยในสำนวนกลอน จิตรกรรมฝาผนังเรื่องรามเกียรติ์ ที่รอบพระระเบียงวัดพระศรีรัตนศาสดาราม ( วัดพระแก้ว) เขียนขึ้นมาตั้งแต่สมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธ ยอดฟ้าฯ จำนวน 178 ห้อง เขียนโดยจิตรกรที่มีฝีมือยอดเยี่ยมของไทย เป็นภาพวิจิตรงดงาม ทรงคุณค่าทางศิลปกรรมเป็นอย่างยิ่ง โดยมีการ ซ่อมแซมหลายครั้ง เมื่อปี พ.ศ. 2375, พ.ศ. 2425, พ.ศ. 2475 และครั้งล่าสุดเมื่อปี พ.ศ. 2525 ถ้าหากเทียบคติธรรมสำหรับบ้านเมืองปัจจุบัน เรื่องราวก็มิได้ ตกยุคหรือล้าสมัยแต่อย่างใดเลย การต่อสู้ห้ำหั่น ก็เพื่อไว้ซึ่งอำนาจและความโลภ โดย เริ่มจากราคะแห่งนางสมนักขา น้องสาวทศกัณฐ์ ที่เห็น พระรามเข้าก็เกิดหลงรัก สร้างอุบายต่างๆ จนเกิดเรื่องราว และตัวอย่างที่เป็นคุณงามความดีก็มีให้เห็นได้แก่ ตอน นางสีดาลุยไฟ เพื่อพิสูจน์ความบริสุทธิ์ นางสีดาจึงขอทำพิธีลุยไฟ ซึ่งนางสีดาสามารถลุยไฟได้อย่างปลอดภัย วรรณคดีไทยกับงานศิลปะระดับชาวบ้าน งานสะสมชุดรามเกียรติ์ ของข้าพเจ้ามีชุดรูปยาซิกาแร๊ตหลายแบบด้วยกัน ชุดรามเกียรติ์ (เดี่ยว) ชุดที่ ๑ บริษัท ยาสูบบริติช-อเมริกัน จำกัด ชุดละ ๕๐ ใบ พ.ศ. ๒๔๕๕ วรรณคดีไทยชุดรามเกียรติ์ (เดี่ยว) มี ๓ ชุดๆ ละ ๕๐ ใบ รวมทั้งหมด ๑๕๐ ใบ ไม่มีเลขกำกับ ชุดที่ ๑-๕๐ (มีตัวตลกคือ ด้านหลังพิมพ์กลับหัว) ๑.เทพนม ๒.มหาพรหม ๓.ท้าวชนก ๔.นารายณ์ทรงสังข์ ๕.นารายณ์แปลง ๖.พระอินทร์ ๗.ฤๅษี ๘.พระอวตาร ๙.พระพรต ๑๐.พระสัตรุ ๑๑.พระสัตรุ ๑๒.หัศเดชะ ๑๓.ชามภูวราช ๑๔.ศีรชมภูพาล ๑๕.พาลี ๑๖.สุครีพ ๑๗.หนุมานทรงเครื่อง ๑๘.หนุมานอาษา ๑๙.หนุมาน ๒๐.องคต ๒๑.นนทุกข์ ๒๒.ทศกัณฐ์ ๒๓.กุมภกรรฐ์ ๒๔.พิเภก ๒๕.พิเภก ๒๖.อิรทรชิต ๒๗.ทศคิริวัน ๒๘.แมงกรกัณฐ์ ๒๙.พระยาขร ๓๐.บันไลยกัลป์ ๓๑.สัทธาสุร ๓๒.สังขอสูร ๓๓.หิรัรตชกาสูร ๓๔.แสงอาทิตย์ ๓๕.พระยาม้ารีศ ๓๖.เวศสุกรรม ๓๗.วิรุณจำบัง ๓๘.สุขาจาร ๓๙.ทศพิน ๔๐.อากาศตะไลย ๔๑.พิราพ ๔๒.กากะนาสูร ๔๓.วายุภักตร ๔๔.รามสูร ๔๕.เมขลา ๔๖.นรสิงห์ ๔๗.เบญกาย ๔๘.เขี้ยวกาง ๔๙.พระสังข์ทอง ๕๐.เงาะ ชุดรามเกียรติ์ ( เดี่ยว) ชุดที่ ๒ บริษัท ยาสูบบริติช-อเมริกัน จำกัด ชุดละ ๕๐ ใบ พ.ศ. ๒๔๕๕ ชุดที่ ๒ ต่อจากชุดที่ ๑ ใบที่ ๕๑-๑๐๐ ไม่มีเลขกำกับ ( มีตัวตลกคือ ด้านหลังพิมพ์กลับหัว ) ๕๑.พระราหูอมจันทร์ ๕๒.ท้าวภุชง ๕๓.พระยาครุฑ ๕๔.เทพนิมิตร์ ๕๕.พระสยม ๕๖.พระราม ๕๗.พระลักษณ์ ๕๘.บุตร์ ๕๙.ลม ๖๐.ชทภูพาน ๖๑.หนุมานแผลงฤทธิ์ ๖๒.มัจฉานุ ๖๓.นิลราช ๖๔.นิลนนท์ ๖๕.นิลพัท ๖๖.เกสรมาลา ๖๗.วิสันตราวี ๖๘.สมยาวิคม่ก ๖๙.มะรุญทะเกษร ๗๐.กินนร ๗๑.นางระบำเอก ๗๒.นางมัจฉา ๗๓.นางพิรากวน ๗๔.นางสำมะนักเขา ๗๕.ผีเสื้อ ๗๖.พระยาทูต ๗๗.วิรุญหก ๗๘.ไมยราพ ๗๙.จักรวรรดิ์ ๘๐.ตรีปักกัน ๘๑.ตรีเศียร