รถนำเที่ยวแบบรีโทรของเราพาเราสู่เมืองพระนคร เพื่อเข้าสำรวจ แต่เราก็ยังสนใจชุมชนระหว่างทาง และหมู่ปราสาท ที่ผ่านเรียงรายอยู่ สองข้างทางซ้าย ขวา เราผ่านแม่น้ำเสียมเรียบที่เป็นแม่น้ำที่ใช้ล่องหินตัดจากพนมกุเลนเพื่อสร้างปราสาทศาสนสถาน แต่ครั้งโบราณ ผ่านปราสาทกระวัน ปราสาทกระวานหรือ ดอกนมแมว เป็นปราสาทสร้างด้วยอิฐ ซึ่งสร้างเมื่อมีการย้ายเมืองเพื่อไปเกาะแกร์ จากเมืองยโศธรปุระ (ตรงนี้ถือเป็นการชโงกทัวร์)

แผนที่เส้นทางสำรวจ ภาพจากบล๊อกคุณศุภศรุต

บาราย (Baray) เป็นแหล่งเก็บน้ำที่ถูกสร้างขึ้นในรูปแบบของอาณาจักรขอมในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ บารายที่ใหญ่ที่สุด มีอยู่สองแห่งคือ บารายตะวันออก และ บารายตะวันตก ในเมืองพระนคร ประเทศกัมพูชา บารายมีลักษณะเป็นรูปสี่เหลี่ยมผืนผ้า นักประวัติศาสตร์ต่างสันนิษฐานต่าง ๆ เกี่ยวกับความหมายและการทำงานของบาราย บารายทางตะวันตกยังมีน้ำอยู่ ส่วนที่เราดำผุดดำว่าย(สมมุติ)บางท่านเชื่อว่า บารายเหล่านี้ถูกสร้างขึ้นมาโดยมีจุดประสงค์ทางมโนมัย ซึ่งแสดงความหมายถึงทะเลที่อยู่ล้อมรอบเขาพระสุเมรุ ท่านอื่น ๆ มีทฤษฎีเกี่ยวกับการใช้บารายเป็นแหล่งเก็บน้ำ สำหรับการชลประทานของไร่นาต่าง ๆ อาจจะเป็นไปได้ว่า บารายได้ถูกสร้างขึ้นมาด้วยทั้งสองเหตุผล

หมู่บ้านเปรี๊ยะดะ หรือ ประดะ ที่เราแวะมาสำรวจ ก็ถือว่าเป็นหมู่บ้านในบารายทางด้านทิศใต้ของเมือง ที่นี่ยังคงใช้ตะเกียง และเครื่องปั่นไฟ เนื่องจากยังไม่มีไฟฟ้าใช้

เรือนของชาวชุมชน จะทำถุนสูงเพื่อประโยชน์ใช้สอย อย่างนี้ล่ะค่ะ!!!!

ครอบครัวหนึ่ง จะมีลูกเล็กๆ อย่างน้อยก็ ๓ คน ไม่ทราบเพราะอะไร หากต้องการทราบ โปรดติดตามวิถีชีวิตของพวกเรา ๔วันในเขมร ตอนต่อไปค่ะ

เป็นหมู่บ้านที่พัฒนาเพื่อการท่องเที่ยว มีร้านขายของพื้นเมือง ขายน้ำตาลปี๊บ และเครื่องจักรสาน และไกด์มอมบอกว่าที่นี่ขายขนมจีนที่มีสีแปลกๆด้วย ดังจนมีรายการอาหารชื่อดังสายลูกชายท่านหม่อมถนัดศรี มาทำรายการชวนชิม

ร้านค้า ขายสินค้าของที่ระลึกและเครื่องจักรสาน

ต้นตาล เป็นต้นไม้ประำชาติเขมร เนื่องจากเจ้าศรีุวัฒน์รณรงค์ให้ปลูกต้นตาลกัน บ้านละต้น ๒ ต้น สำหรับการเคี่ยวน้ำตาลปึกของที่นี่นั้น ทำกันจนก่อให้เกิดรายได้แก่ชุมชนน่ายกย่อง ระบบการจัดการของที่นี่  ซึ่งทำให้นึกถึงโอทอบ OTOP บ้านเราดูเน้นกันคนละแบบ แต่ข้าพเจ้าว่า ที่นี่ยั่งยืนกว่า  หรือท่านคิดเห็นเช่นไร?

นี่ล่ะค่ะ เตาเคี่ยวน้ำตาลปี๊บ

สำหรับสนนราคาสำหรับคนไทย ๑๒ชิ้น ๑๐๐บาท แต่หากเป็นฝรั่งคงจะขาย ๒ชิ้น ๑ USD ซึ่งถือว่าไม่แพงสำหรับของ Exoticอย่างนี้ นอกจากนี้ชาวบ้านก็จะปลูกข้าว ดังจะเห็นนาข้าวเป็นระยๆ

บันตีกะเดย หรือ บันทายกุฎี ซึ่งพระเจ้าชัยวรมันที่๗ ซึ่งเป็นกษัตริย์องค์สุดท้ายของอาณาจักรขอม ที่มีการรับเอาศาสนาพุทธมหายานเข้ามา

และฝั่งตรงข้ามก็จะเป็นสระสรง สระน้ำขนาดใหญ่ ตามภาพ เป็นที่ที่พระมหากษัตริย์ใช้ประกอยพิธีทางน้ำ จะเห็นซากไกลๆ เป็นพลับพลา และศาลากลางน้ำ สำหรับพระมหากษัตริย์เพื่อประกอบพิธี

สวยและเวิ้งว้าง

พลับพลา และศาลากลางน้ำ จะเห็นเป็นเกาะเล็กในภาพ

โอ้ มีเชื้อพระวงศ์(ชาวบ้าน)จะลงเล่นน้ำด้วย

ถนนที่ผ่านสระสรงถือว่าเป็นบารายเก่า

ภูเขาพนมโบก จะมีปราสาทพนมโบก ซึ่งจะคล้ายๆพนมบาเค็งที่เราจะไปกันในภาคบ่ายวันนี้ การสร้างปราสาทบนภูเขานั้น ถือว่า เป็นสูงสุดของไศวนิกาย เลยทีเดียว

เดิมเส้นทางถนนที่ี่เป็นบารายเก่านี้ ไม่ดีและขรุขระมากยิ่งกว่าเส้นDisco Roadที่ปอยเปตและการเดินทางก็ลำบาก เนื่องจากเมื่อก่นอ ควบคุมโดยเขมรแดง

นับว่าเป็นการดำผุดดำว่ายในบารายสู่ปราสาทศักดิ์สิทธิ์ที่สนุกสนานมาก เพราะอย่างน้อย ก็ได้ช่วยกระจายรายได้ให้กับชาวบ้านที่นี่คนละนิด คนละหน่อยแล้วยังได้เก็บภาพ บ้านเรือน และชีวิตความเป็นอยู่ของชาวชุมชนแบบเข้าถึงเลยทีเดียว