ทิวทัศน์และธรรมชาติแบบกลางป่า ณ สระราฮาล

.

.

เราไปหมายเลข10กันมาแล้ว วันนี้อัปสรา ๒นาง คืออัปสราwansukและอ้ปสราดิน จะพาเราไป

หมายเลข 7 และหมายเลข8 ตามมาค่ะ!!!!

บัตรผ่านประตูสู่เกาะแกร์

เกาะแกร์….ศิลปะที่สำแดงความยิ่งใหญ่..ขอชิญชมศิลปะต้นแบบของปราสาทวิหารที่กำลังจะเป็นประวัติศาสตร์แห่งความเศร้าระดับชาติอันยาวนานกว่า๔๖ปี

กลุ่มปราสาทเกาะแกร์ เป็นปราสาทช่วงสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่๔ อยู่ไกลจากเสียมเรียบที่เราพัก ประมาณ ๘๐กิโลเมตร

ปราสาทเนียงเขมา

กลุ่มปราสาทเกาะแกร์ เพิ่งเปิดให้เข้าชมได้ไม่นานมานี้เองเนื่องจากเดิม ระยะทางจากเสียมเรียบถึงที่นี่ ๑๕๐ กิโลเมตร ไม่สามารถไป กลับได้ในวันเดียวและที่สำคัญยังมีกับระเบิดอยู่มากที่ยังไม่ได้เก็บกู้ ปัจจุบันใช้ถนนตัดใหม่ ซึ่ง ตัดจากบันทายศรี ผ่านพนมกุเลนแล้วไปบึงมาลา-มุ่งสู่เกาะแกร์ ช่วยย่นระยะทางเหลือประมาณ ๘๐กิโลเมตร ส่วนกับระเบิดก็ทำการเก็บกู้โดย CMAC และ Halo Trust เป็นปราสาทที่อยู่ ในป่าและสร้างด้วยกาเน้นถึงความใหญ่ และมีปราสาทน้อย ใหญ่อยู่กว่า ๑๐๐ หลัง ซึ่งอีกไม่นานเกาะแกร์น่าจะเป็นอีกแห่งที่เป็นแหล่งท่องเที่ยวและแหล่งอารยธรรมอันยิ่งใหญ่ของเขมรโบราณให้มนุษยชาติได้ศึกษา

สิ่งสำคัญอย่างหนึ่งในการศึกษาเล่าปราสาททั้งหลายก็คือจารึก ซึ่งจะมีจารึกบันทึกเรื่องราวต่างๆในครั้งนั้น ยกตัวอย่างเช่น จารึกที่พบในปราสาทกระวาน กล่าวถึงการสร้างเมืองโฉกเกยร์ไว้ว่า ก่อร่างสร้างด้วยพระเจ้าชัยวรมันที่๔ เป็นพระนครที่มั่งคั่งเฟื่องฟูของจักรวรดิ (หลังจากพระเจ้ายโศวรมันที่๑ สวรรคต พระเจ้าชัยวรมันที่๔ ซึ่งเป็นพระเชษฐา แต่ต่างมารดา ก็ประกาศตนขึ้นเป็นกษัตริย์ในปีพ.ศ. ๑๔๗๑ ทรงย้ายไพร่พลและผู้คนออกจากยโศธรปุระไปสร้างเมืองหลวงใหม่ “เมืองโฉกเกยร์” หมายถึงเกาะแห่งความรุ่งโรจน์ ต่อมาเรียกในภาษาเขมรปัจจุบันว่า เกาะแกร์)

เกาะแกร์เป็นราชธานีอยู่ได้เพียง ๓ รัชสมัย รวมเวลา ๒๓ปีเท่านั้นเอง ซ่งพถึงรัชสมัยพระเจ้าราเชนทรวรมันที่๒ พระญาติของพระเจ้าชัยวรมันที่ ๔ ก็ย้ายเมืองหลวงกลับไปยโศธรปุระเช่นเดิม แม้เกาะแกร์เป็นเมืองหลวงม่นานแต่มีความรุ่งเรืองด้วนศิลปะ อันมีลักษณะเด่นคือ

๑. ความยิ่งใหญ่ในเรื่องของขนาด ซึ่งเหมือนกับะประกาศว่าศูนย์กลางเขมรคือที่นี่ ไม่ใช่เมืองพระนคร ดังจะเห็นได้จาก

ปราสาทธม (ธม แปลว่าใหญ่) เป็นปราสาททรงปิรามิดที่ใหญ่ที่สุดในเขมร(มีความสูงเป็นอันดับ๒รองจากปราสาทนครวัด) เราเดินสำรวจกันก็หวังเอาไว้ว่าเผื่อจะเจอวัตถุโบราณขนาดใหญ่ตกหล่นหลงอยู่ในปราสาทละแวกนี้ กล่าวกันว่าโบราณวัตถุทั้งหลายที่ตั้งอยู่ในพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติกรุงพนมเปญ ส่วนมากนำมาจากปราสาทละแวกเกาะแกร์นี้เอง

เรื่องราวของเกาะแกร์ดูเหมือนยังไม่มีรายละเอียดมาก เนื่องจากผู้คนเข้าไปสำรวจกันยังไม่มาก รอบๆก็มีแต่ป่าของเขตอุทยานแห่งชาติพนมกุเลน ตอนกลางของกลุ่มปราสาทมีบารายใหญ่ เรียกว่า ราฮาล

ภาพทิวทัศน์ของราฮาล

ตะลึงกับมหาศิวลึงค์

ด้วยอิทธิพลของไศวนิกาย ที่เกาะแกร์จึงสร้างปราสาทมากหลังและรูปเคารพก็คือศิวลึงค์ขนาดใหญ่ยักษ์วงรอบก็คงจะราวกว่า ๓เมตร สมกับจารึกบางหลักที่เรียกเกาะแกร์ว่า ลึงคปุระ หรือนครแห่งศิวลึงค์

ครุฑ

.

บางปราสาทมีอโรคยศาลา

.

การประกอบฐานมีการจัดลำดับขั้นลาย

.

แนวโคปุระ 

.

มูรติทั้ง ๘ที่ปราสาทชลับ

.

ให้ชมศิวลึงค์ในปราสาทก่อนซึ่งถูกตัดองค์ศิวลึงค์ไปเหลือแต่ฐาน เอ็นทรีหน้าได้ชม ศิวลึงค์ยักษ์

.

ศิลปะเกาะแกร์เน้นความใหญ่ ทับหลัง กรอบประตูที่มีประตูหลอก๑ด้าน

คลิกชมคลิป หมู่ปราสาทกลางไพร เกาะแกร์ ที่มีแนวโน้วอยู่ในรายชื่อขอจดทะเบียนเป็นมรดกโลกของกัมพูชา

.

คลิกชมคลิป หมู่ปราสาทกลางไพร ศิลปะเกาะแกร์

ต้นแบบศิลปะที่ปราสาทพระวิหาร

ศิลปะสถาปัตยกรรมทรงจั่ว ปราสาทกระจับ

.

๒. ศิลปะทรงจั่ว ลักษณะสถาปัตยกรรมหน้าจั่วนี้ ได้ส่งผลถึงการสร้างจั่วอันสวยงามแห่งบันทายศรีและที่ปราสาทพระวิหาร(ซึ่งกลายเป็นความเศร้าระดับชาติอันยืดเยื้อมานานกว่า ๔๖ปี)

ที่นี่ยังไม่มีวิวัฒนาการของการก่อสร้างหลังคาหินแบบที่ปราสาทนครวัด ดังนั้นโครงหลังคาจึงเป็นโครงไม้ และในกาลต่อมาก็เกิดการถล่มและพังทลายเหลือแต่ตัวจั่วไว้ให้เราเห็น

.

พระยมเทพประจำทิศใต้ ทรงกระบือเป็นพาหนะ

ขออภัยที่ภาพไม่ชัด เพราะกล้องเสียค่ะ

จารึกที่ยังมีให้เห็น

.

.

สิ่งที่ข้าพเจ้าได้จากการสำรวจที่นี่คงเป็นเรื่องของสัจธรรมที่ว่าเมื่อคนเรามีอำนาจ มีไพร่พล มีพลเมืองมาก ก็มิหยุดยั้งที่จะแสดงศักดา เพื่อให้โลกรู้ ด้วยการสร้างสัญลักษณ์ ให้ดูยิ่งใหญ่แม้บางทีก็ดูเกินจริงและบางทีก็ไม่ได้ลงรายละเอียดที่เหมาะสม ทำให้มีหลักฐานของการเอาหินทั้งแท่ง ยกมาจากที่อื่นมาตั้งไว้เป็นเสา ยังไม่ได้เข้ากรอบประตูและโกลนลายเสียด้วยซ้ำ ทำให้ดูเหมือนสิ่งแปลกปลอม....

.

.

ข้าพเจ้าอยากให้ทุกๆโบราณสถานเป็นสมบัติที่มีคุณค่าของมนุษยชาติ ได้เรียนรู้ทั้งในแง่ของศิลปะ วัฒนธรรม คติความคิดจากประวัติศาสตร์ของแต่ละที่ แทนที่จะเป็นเพียงสมบัติเพื่อเรื่องของการท่องเที่ยวและมุ่งแต่หายรายได้และผลประโยชน์ มันคงยังไม่สายหากจะมองหาเส้นสมมุติ...แห่งการเป็นสมบัติของมนุษยชาติ มากกว่ามามองกันว่า เป็นสมบัติของชาติ หากมองเห็นเส้นสมมุตินี้ได้ คงไม่เกิดปัญหาเรื่องของการเอาสมบัติของมนุษยชาติ มาเป็นเครื่องต่อรองเพื่อผลประโยชน์ทางธุรกิจและที่น่าเศร้ายิ่งก็คือมันเป็นการตอกย้ำ บนความเศร้าแห่งการต่อสู้เรียกร้องและกลายเลยเถิดให้กลายเป็นเรื่องของชาตินิยมไป....เช่นนั้นแล้วมรดกโลกคืออะไร เอาเรื่องผลประโยชน์ออกไป ความผิดพลาดใครพลาดก็ต้องรับผิดชอบไป มองไปข้างหน้าว่าต่อแต่นี้จะทำอย่างไร อดีตเป็นบทเรียน แก้ไขไม่ได้ ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องหันหน้าเข้าหากันและคิดกันว่าจะทำกันอย่างไรดี เรื่องหินๆ ก็หนักอย่างนี้ล่ะค่ะ

คุณค่า แห่งประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ควรเป็นของมนุษยชาติมิใช่หรือและคงไม่แปลกใจที่ผลประโยชน์มาทับซ้อนคุณค่าทางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ เราจึงต้องมีหน้าที่กำจัดความผิดพลาดเหล่านี้ออกไป

Sua sa dea kamere

ชมลึงคปุระตอน๒ หรือนครแห่งศิวลึงค์ยักษ์ ในบทความต่อไปค่ะ