ฟังธรรมเทศนา ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม

.

๔. อธิษฐาน งดเว้นอบายมุขต่างๆ

สำหรับที่วัดราชบพิธสถิตมหาสีมารามมีการทำบุญที่น่าสนใจในวันเข้าพรรษา อย่างหนึ่งก็คือ ตักบาตรดอกไม้ ซึ่งมีประวัติความเป็นมาที่น่าสนใจมาก

.

ตักบาตรดอกไม้ ณ วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม

.

พระเจ้าพิมพิสาร ทรงโปรดปรานดอกมะลิมาก วันๆหนึ่งจะต้องได้รับถวายดอกมะลิสดจากนาย มาลาการ วันละ ๘ กำมือ อยู่มาวันหนึ่งในขณะที่นาย มาลาการ กำลังเก็บดอกมะลิอยู่ก็เห็นพระพุทธเจ้า ก็เลยนำดอกมะลิที่เก็บได้ไปถวายโดยมิได้กลัวเกรงอายา แต่การนำดอกไม้ถวายบูชาแด่พระศาสดาให้เป็นประโยชน์ เมื่อพระเจ้าพิมพิสารทรงทราบก็มิได้ลงอายาแต่ก็ปูนบำเหน็จให้แก่นาย มาลาการ ชาวพุทธจึงสืบเนื่องประเพณีการนำดอกมะลิถวายแทนการตักบาตร สืบเนื่องกันต่อมา

.

ปกติเคยได้ยินกันมาว่าพิธีตักบาตรดอกไม้มีที่กับวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร พี่น้องประชาชนชาวพระพุทธบาทและใกล้เคียง จะถือเอาวันเข้าพรรษาของทุกปี (ตรงกับแรม ๑ ค่ำ เดือน ๘) เป็น “วันตักบาตรดอกไม้” และตั้งแต่ปี ๒๕๔๔ เป็นต้นมา จังหวัดสระบุรี ได้เพิ่มจำนวนวันตักบาตรดอกไม้ จาก ๑ วัน เป็น ๓ วัน

.

.

ชาวอำเภอพระพุทธบาทได้ยึดถือประเพณีตักบาตรดอกไม้เป็นประเพณีสำคัญ ปฏิบัติสืบต่อกันมา เป็นประจำทุกปี และกำหนดเอาวันเข้าพรรษา คือวันแรม ๑ ค่ำ เดือน ๘ ของทุกปี เป็นวันประเพณีตักบาตรดอกไม้ ในวันนั้น เมื่อพระภิกษุสงฆ์รับบิณฑบาตดอกไม้จากพุทธศาสนิกชน แล้วนำออกมาสักการะพระเจดีย์ที่บรรจุพระเขี้ยวแก้ว ขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้วนำไปสักการะบูชาพระเจดีย์มหาธาตุองค์ใหญ่ที่บรรจุพระบรมพระสารีริกธาตุ และเข้าโบสถ์ประกอบพิธีสวดอธิษฐานเข้าพรรษา ประเพณีตักบาตรดอกไม้เป็นประเพณีสำคัญที่อยู่คู่กับวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร มาช้านาน

ซึ่งในประเพณีการตักบาตรดอกไม้นั้นจะมีพิธีตักบาตรดอกไม้วันละ ๒ รอบ คือ รอบเช้าเวลา ๐๘.๐๐ น. รอบบ่าย เวลา ๑๕.๐๐ น. ในวันแรกของการจัดงาน เป็นพิธีบวงสรวงดวงพระวิญญาณ สมเด็จพระเจ้าทรงธรรม และสิ่งศักดิ์สิทธิ์ที่มีอยู่ในอาณาบริเวณพระพุทธบาท

ภาคค่ำขบวนพยุหยาตราสมเด็จพระเจ้าทรงธรรม ขบวนรถบุปผชาติ การแสดงศิลปะพื้นบ้าน วัฒนธรรม และขบวนต่างๆ จะเริ่มเคลื่อนออกจากหน้าสำนักงานเทศบาลตำบลพระพุทธบาท ไปตามถนนพหลโยธินและเลี้ยวเข้าบริเวณวัดพระพุทธบาทราชวรมหาวิหาร โดยจะมีพิธีเปิดงานพิธีตักบาตรดอกไม้ในภาคกลางคืนดอกไม้ที่ใช้ตักบาตรแด่พระภิกษุสงฆ์นั้นจะต้องเป็น “ดอกเข้าพรรษา” เท่านั้น

ซึ่ง “ดอกเข้าพรรษา” นั้นเป็นดอกไม้ชนิดหนึ่ง ต้นคล้าย ๆ ต้นกระชาย หรือ ขมิ้น สูงประมาณ ๑ คืบเศษ มีดอกสีเหลือง สีขาวและสีน้ำเงินม่วง ต้นดอกไม้เข้าพรรษานี้จะ ขึ้นตามไหล่เขาโพธิ์ลังกา หรือเขาสุวรรณบรรพต เทือกเขาวง และเขาพุใกล้ ๆ กับรอยพระพุทธบาท และจะผลิดอกเฉพาะช่วงเข้าพรรษาเท่านั้น จนชาวบ้านเรียกชื่อให้เป็นที่เหมาะสมว่า “ต้นเข้าพรรษา"

.

.

โดยดอกเข้าพรรษาที่ชาวพุทธออกไปเก็บนั้น มี ๓ สี คือ ดอกสีเหลือง มี ๒ พันธุ์ คือ พันธุ์เหลืองพวง (หางกระรอก) และพันธุ์เหลืองมะละกอ (บานปลาย) ดอกสีขาว ซึ่งทั้ง ๒ สีนั้นดูจะหาง่ายไม่ลำบากยากเย็นนัก แต่การเก็บดอกไม้เข้าพรรษาซึ่งเป็นสีม่วงนั้น เขาถือกันว่าถ้าผู้ใดออกไปเก็บดอกเข้าพรรษาสีม่วงมาใส่บาตรได้ คนนั้นจะได้รับบุญกุศลมากมายกว่าการนำดอกไม้สีอื่น ๆ มาตักบาตร

.

.

คำถวายดอกไม้

"อิมานิ มยํ ภนฺเต วรปุปผานิ สงฺฆสฺส โอโณชยาม สาธุโน ภนฺเต สงโฆ อิมานิ วรปุปผานิ ปฏคฺ คณฺหาตุ อมฺหาถํ ทีฆรตฺตํ หิตายสุขาย"

"ข้าแต่พระผู้เป็นเจ้าผู้เจริญ ข้าพเจ้าทั้งหลายขอน้อมถวาย ซึ่งดอกไม้อันประเสริฐทั้งหลาย เหล่านี้ แด่พระสงฆ์ จงรับซึ่งดอกไม้อันประเสริฐทั้งหลายเหล่านี้

เพื่อประโยชน์เกื้อกูล และเพื่อความสุขแก่ ข้าพเจ้าทั้งหลาย สิ้นกาลนานเทอญ"

.

.

.

หลังจากที่พระภิกษุสงฆ์เดินรับบิณฑบาตจากพุทธศาสนิกชนแล้ว จะนำดอกไม้ไปสักการะ “รอยพระพุทธบาท” พระเจดีย์จุฬามณี อันเป็นพระเจดีย์ที่บรรจุพระเขี้ยวแก้วจำลองขององค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า แล้วนำไปสักการะพระเจดีย์มหาธาตุองค์ใหญ่ ซึ่งชาวพุทธถือว่าเป็นพระเจดีย์ที่บรรจุพระบรมสารีริกธาตุ

พระเจดีย์องค์นี้ ทรงเหมือนกับองค์พระธาตุพนม เป็นการคารวะต่อองค์พระสัมมาสัมพุทธเจ้า และระหว่างที่พระภิกษุเดินลงจากพระมณฑปทางบันไดนาคเจ็ดเศียรนั้น พุทธศาสนิกชนก็จะนำเอาน้ำสะอาดมาล้างเท้าพระภิกษุสงฆ์ ซึ่งถือว่าน้ำที่ได้ชำระล้างเท้าให้พระภิกษุสงฆ์นั้นเสมือนหนึ่งได้ชำระล้างบาปของตนด้วย

ประเพณีตักบาตรดอกไม้” นับเป็นประเพณีอันเก่าแก่ ที่ควรค่าแห่งการอนุรักษ์ยิ่งเพราะหนึ่งปีมีหนึ่งครั้ง และมิได้มีเพียงที่พระพุทธบาทราชวรมหาวิหารเท่านั้น สำหรับที่กรุงเทพฯ ชาวพุทธศาสนิกชน จะได้บุญวันเข้าพรรษา กับการถวายดอกเข้าพรรษาแด่พระภิกษุสงฆ์ ได้หลายแห่งด้วยกันสำหรับปีนี้ขอนำสู่การตักบาตรดอกไม้ที่วัด วัดราชบพิธสถิตมหาสีมาราม

.

.

.

.