ถ้าเทียบกันในทางประสบการณ์ชีวิตกับตัวเลขอายุของผม คงถือได้ว่ายังอ่อนด้อยพอสมควร แต่โชคดีที่ผมเป็นคนชอบอ่านหนังสือและหนังสือประวัติศาสตร์ก็เป็นหนึ่งในหนังสือที่ผมสนใจ

                สมัยเรียนที่ธรรมศาสตร์ ถึงแม้ผมจะจบจากคณะเศรษฐศาสตร์ แต่ในทุกภาคการศึกษาผมก็มักพบตัวเองนั่งอยู่ในชั้นเรียนประวัติศาสตร์

                ถือเป็นโชคดีของผมที่อาจารย์หลายท่านที่ผมเคยเป็นลูกศิษย์ในวันนั้น  มาวันนี้กำลังโลดแล่นอยู่ในภาคการเมือง ทั้งเบื้องหน้าและเบื้องหลัง ทั้งหมดล้วนมีความคิดที่หลากหลาย บางกลุ่มเห็นคล้ายกัน บางส่วนเห็นแตกต่างกันอย่างสิ้นเชิง แต่ทั้งหมดในระหว่างที่ผมใช้ชีวิตอยู่ในมหาลัย ผมเพียงแต่รับรู้ถึงความแตกต่างในเชิงความคิดแต่ไม่เคยรู้สึกถึงการ “เผชิญหน้า” จากความเห็นที่แตกต่าง

                ความแตกต่างที่เกิดขึ้นเหล่านั้น ผมถือว่าเป็นสิ่งดีที่ก่อให้เกิดบรรยากาศของการเรียนรู้ แลกเปลี่ยน และหาจุดร่วมกันในเชิงสร้างสรรค์ หลายเรื่องการหาจุดร่วมเป็นไปอย่างยากลำบาก แต่นั่นไม่ได้หมายความว่ามันไม่มี และในช่วงเวลาของการแสวงหาจุดร่วมอย่างสร้างสรรค์นั้น ความโกรธแค้นชิงชัง ล้วนเป็นส่วนเกินในสมการนี้

                ทุกวันนี้ในสังคมไทยของเรา โดยเฉพาะบรรยากาศในภาคการเมือง กลับทำให้ผมรู้สึกถึงแต่ความเคียดแค้น ทุกฝ่าย ทั้งฝ่ายที่บอกว่าตัวเองมี “ธรรม” นำหน้า และฝ่ายที่เรียกตัวเองว่ามีความชอบธรรมในระบบรัฐสภา ล้วนแสดงออกซึ่งการพยายามทำร้ายทำลายกัน

                ดร.เสกสรรค์ ประเสริฐกุล หรือ อ.เสก ที่ผมเคารพ เคยกล่าวกับผมและเพื่อนประโยคหนึ่งว่า “คุณจะเห็นต่างกันหรือต้องวิพากษ์วิจารณ์กันก็ไม่เป็นไร แต่คุณจำเป็นต้องอาศัยความ “เมตตา” นำหน้า”

                ครับ “ความเมตตา” คือสิ่งที่ผมมองไม่เห็นบนเวทีการเมืองไทยทุกวันนี้

                หลายครั้งในระหว่างเดินอยู่ในธรรมศาสตร์ท่าพระจันทร์ ผมมักนึกถึงภาพการเข่นฆ่านักศึกษาในอดีตที่ผมเห็นจากหนังสือประวัติศาสตร์ แต่ละภาพที่นึกถึงล้วนไม่น่าจดจำ แต่ผมเชื่อว่ามันก็เป็นบาดแผลที่สังคมไทยไม่อาจลืมและไม่ควรที่จะลืมมันเป็นอันขาด

                ผมมักตั้งคำถามกับตัวเองอยู่เสมอว่าเหตุใดความอำมหิตเลวร้ายอย่างในกรณี  6 ตุลาคม 19 ถึงได้เกิดขึ้นได้ในสังคมไทย ผมเชื่อว่าคำตอบมันคงไม่ได้ง่ายๆเหมือนอย่างที่หลายคนพยายามสรุป

                โดยส่วนตัวผมพบว่า หลังเหตุการณ์นองเลือดข้อสรุปไม่ได้อยู่ที่ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งตกเป็นผู้ร้าย และอีกฝ่ายเป็นผู้บริสุทธิ์ที่ถูกกระทำ  แน่นอนว่าผู้บริสุทธิ์ต้องได้รับการเยียวยา และผู้ที่ลงมือกระทำควรต้องรับผิดชอบ 

แต่ในระดับที่มากกว่านั้นผมมองว่า ความโหดร้ายที่เกิดขึ้น สังคมไทยโดยรวมล้วนมีส่วนสร้างมันขึ้นมา

            แม้กระทั่งคนที่นั่งฟังข่าวอยู่ที่บ้านก็มีส่วนต้องรับผิดชอบกับความโหดร้ายที่เกิดขึ้น

                ใช่หรือไม่ว่า หลายคน ณ เวลานั้น หลังจากได้รับฟังข่าวที่บิดเบือนจะมากจะน้อยย่อมเกิดความโกรธขึ้นในใจพร้อมๆกับการปล่อยให้อารมณ์นั้นเข้ามาครอบงำอยู่เหนือเหตุผล ผมเคยอ่านพบจากหน้าหนังสือพิมพ์หลายฉบับในยุคนั้นด้วยซ้ำว่า หลังเหตุการณ์ใหม่ๆ หลายคนในสังคมยังรู้สึกว่าเป็นการเหมาะสมแล้วที่ต้องมีการเข่นฆ่าเกิดขึ้น

                โดยรวมแล้วผมเชื่อว่าบรรยากาศในสังคม ณ วันนั้น ล้วนเต็มไปด้วยการเผชิญหน้าที่ปล่อยให้ อารมณ์เป็นตัวครอบงำ

                บรรยากาศในสังคมวันนี้ ผมพบว่าแทบไม่ต่างกัน

                ฝ่ายที่อ้างว่า มี “ธรรม” นำหน้าหากไม่ตระหนักเรื่องอารมณ์ให้ดี แล้วใช้อำนาจของสื่อที่มีอยู่ในมือมาชี้นำมวลชน ล้วนไม่ยากเลยที่จะพาสังคมย้อนกลับไปสู่ วันที่ 6 ตุลา 19

                ส่วนฝ่ายที่อ้างว่าตนเองมีความชอบธรรมทางรัฐสภา ล้วนยิ่งต้องระวังให้ดี เพราะแต่ละท่านที่มีบทบาทอยู่ ณ ขณะนี้ ล้วนแล้วแต่มีบทบาทสำคัญในอดีต ใครเคยทำอะไรไว้หากไม่เรียนรู้จากประสบการณ์เหล่านั้น สังคมไทยคงได้นองเลือดอีกครั้ง

                ผมว่า ในบรรยากาศเช่นนี้ นอกจาก “ความเมตตา” ที่ทุกคนในสังคมพึงมีต่อกันแล้ว ข้อคิดหนึ่งจากปากผู้นำนักศึกษาสมัยนั้น ผู้พร้อมจะแตกหักกับทุกผู้คนที่เห็นต่าง มาวันนี้ในวันที่ “ถอดหมวก” แล้วมองสังคมและเพื่อนมนุษย์ต่างออกไปอย่าง อ.เสก ที่บอกว่า

“การขับเคลื่อนเปลี่ยนแปลงสังคม จะต้องระวังไม่ไปติดหล่มกับดักแห่งความเคียดแค้น จะต้องไม่ไปยึดถือป้ายประกาศทางการเมืองเป็นเรื่องขาวล้วนดำล้วนมากเกินไป...เพราะมันจะนำไปสู่ความสุดขั้วทางการเมืองที่เป็นโศกนาฏกรรมทั้งสิ้น โศกนาฏกรรมนี้ ล้วนมีจุดเริ่มต้นมาจากการด่าทอฝ่ายตรงข้ามจนเกินจริง และลดฐานะศัตรูทางการเมืองให้ต่ำกว่าความเป็นคน...”

ผมว่าสังคมไทยควรตระหนักถึงข้อนี้ไว้ให้ดี ไม่อย่างนั้นแล้ว ความโหดร้ายและการทำร้ายทำลายกันอย่างอำมหิตดังเช่นในกรณี 6 ตุลา  ถ้ามันต้องเกิดขึ้นอีก เราทุกคนล้วนต้องรับผิดชอบครับ