"สงคราม 9 ทัพ" สงครามใหญ่ต้นแผ่นดินรัตนโกสินทร์

"..ถ้าหากพ่ายแพ้ในวันนั้น สยามจะสิ้นแผ่นดินและตกอยู่ในสภาพเดียวกับประเทศเพื่อนบ้านในวันนี้ ..."

กระบี่มือ 1 ของสยามยุทธ์

“กรมพระราชบวรสุรสิงหนาท หรือวังหน้าพระยาเสือ” 

- 1 -

ในการเดินทางไปเยือนกาญจนบุรี แคว้นโบราณ  ด่านเจดีย์  มณีเมืองกาญจน์  สะพานข้ามแม่น้ำแคว  แหล่งแร่น้ำตก ตามกิจกรรม workshop "หัวใจติดดาบ นักข่าวพันธุ์ใหม่ แห่งโอเคเนชั่น"  เมื่อเร็ว ๆ นั้น สถานที่ซึ่งผมอยากไปมากที่สุด คือ อุทยานประวัติศาสตร์สงครามเก้าทัพ เพราะเคยได้ศึกษามาก่อนแล้วว่า ศึกครั้งนั้นใหญ่หลวงนัก ทัพไทยมีกำลังพลไม่กี่หมื่น แต่สามารถเอาชนะทัพตองอูพม่าซึ่งมีรี้พลมากกว่าถึงเกือบ 3 เท่าตัว

          ประกอบกับเคยอ่านในบล็อกของอาจารย์ศุภศรุตเรื่อง สัมผัสย้อนเวลา มหายุทธสงคราม เมื่อ “เก้าทัพต้องยับย่อย” มีประโยคหนึ่งว่า "..ถ้าหากพ่ายแพ้ในวันนั้น สยามจะสิ้นแผ่นดินและตกอยู่ในสภาพเดียวกับประเทศเพื่อนบ้านในวันนี้ ..."

         หากทัพไทยพ่ายแพ้พม่าในวันนั้น แผ่นดินเราไม่รู้จะตกเป็นเมืองขึ้นของตองอูอีกกี่ปี และเราจะรอดพ้นจากการตกเป็นเมืองขึ้นของนักล่าอาณานิคมอย่างฝรั่งเศสและอังกฤษหรือไม่ ...

        แผ่นดินนี้ บรรพบุรุษของเราได้เอาเลือดเนื้อ ชีวิต และความลำบากยากเข็ญเข้าแลกไว้กว่าจะได้เป็นไทยจนถึงทุกวันนี้ แล้วเราชนรุ่นหลังอย่างเรา ๆ ท่าน ๆ ผู้ใช้ชีวิตอย่างสุขสบาย จะลืมไปง่าย ๆ ได้ลงคอเชียวหรือ

       ความกล้าหาญ ความสามัคคี และร่วมหัวใจเป็นหนึ่งเดียวของคนไทย ไม่แบ่งก๊กแบ่งเหล่า จะทำให้เราฝ่าวิกฤติการณ์ต่าง ๆ ไปได้ แม้เฉกเช่นสถานการณ์ในปัจจุบันก็ตาม

อ่านรายละเอียดสงคราม 9 ทัพ จากบล็อกเกอร์ 3 ท่าน

     - อุทยานประวัติศาสตร์สงครามเก้าทัพ   บล็อกเกอร์ป้ารุ

   -  สัมผัสย้อนเวลา มหายุทธสงคราม เมื่อ “เก้าทัพต้องยับย่อย”  บล็อกเกอร์ศุภศรุต

ฟังคลิปวิดีโออาจารย์ศุภศรุต บรรยายปฐมเหตุสงคราม 9 ทัพ

เปิดฉากด้วยการพูดถึงวีรกรรมของ"วังหน้าพระยาเสือ"

ซึ่งขณะนั้นกินตำแหน่งนายสุจินดามหาดเล็กหุ้มแพร

 ในแผ่นดินพระเจ้าอยู่หัวสุริยามรินทร์

ก่อนอยุธยาล่มสลาย

ขออภัยอย่างสูงครับ คลิปวิดีโอมืดเกินไป เพราะใช้กล้องดิจิตัลตัวเล็กถ่าย

นักรบไทยที่ร่วมศึกประวัติศาสตร์สงคราม 9 ทัพ เป็นชาวบ้านอาสามาสู้ศึกพม่า

แบบจำลองของหนึ่งในยุทธภูมิของสงคราม 9 ทัพ

อาจารย์ศุภศรุตบรรยายอย่างสนุก มีบล็อกเกอร์เป๊ปซียืนฟังอย่างตั้งใจ

- 2 -

พระราชประวัติ กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท

ข้อมูลจากเว็บไซต์ www.wangdermpalace.com/

กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท เป็นกรมพระราชวังบวรสถานมงคล ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ทรงเป็นนักรบที่สามารถและเป็นกำลังของสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ในการกอบกู้อิสรภาพ และยังทรงเป็นกำลังสำคัญของพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ในการปกป้องประเทศ

       ต่อมาพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัวได้โปรดเกล้าโปรดกระหม่อม ให้เฉลิมพระนามาภิไธยเป็น สมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาท

      กรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท มีพระนามเดิมว่า บุญมา เป็นพระอนุชาร่วมพระราชชนกชนนี กับพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช ประสูติใน พ.ศ. 2286 ในแผ่นดินพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศแห่งกรุงศรีอยุธยา ได้รับราชการตำแหน่งนายสุจินดามหาดเล็กหุ้มแพร ในแผ่นดินพระเจ้าอยู่หัวสุริยามรินทร์

      ภายหลังกรุงศรีอยุธยาเสียแก่พม่าใน พ.ศ. 2310 แล้ว ได้ไปอยู่ที่เมืองชลบุรี ครั้นได้ทราบข่าวว่าพระยาตาก มาตั้งมั่นรวบรวมผู้คนอยู่ที่เมืองจันทบุรี จึงพาผู้คนไปเป็นพรรคพวก และได้รับแต่งตั้งให้เป็นพระมหามนตรี

      เมื่อสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราชเสด็จเถลิงถวัลยราชสมบัติ พระมหามนตรีได้ตามเสด็จ มารับราชการยังกรุงธนบุรี และได้แสดงความสามารถในราชการสงครามจนเป็นที่ประจักษ์ หลังจากศึกปราบชุมนุมเจ้าพิมายใน พ.ศ. 2311 จึงได้รับพระราชทานบรรดาศักดิ์เป็นพระยาอนุชิตราชา จางวางพระตำรวจฝ่ายซ้าย

      ต่อมาใน พ.ศ. 2313 ก่อนหน้าการปราบชุมนุมเจ้าพระฝางและหัวเมืองพิษณุโลก พระยายมราชในขณะนั้นได้ถึงแก่กรรม พระยาอนุชิตราชาจึงได้เลื่อนเป็นที่พระยายมราช จากนั้นเมื่อเสร็จศึกหัวเมืองฝ่ายเหนือ ได้เลื่อนเป็นเจ้าพระยาสุรสีห์พิษณุวาธิราช อยู่ครองเมืองพิษณุโลก บังคับบัญชาการป้องกันพระราชอาณาจักรทางหัวเมืองฝ่ายเหนือ ในช่วงหลังได้มีราชการสงครามครั้งสำคัญอีก 2 ครั้งคือ ที่เมืองเวียงจันทน์ ใน พ.ศ. 2321 และที่กัมพูชาอันเป็นศึกในช่วงสุดท้ายที่เกิดขึ้นเวลาเดียวกับที่กรุงธนบุรีเกิดการจลาจล เมื่อพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกปราบดาภิเษกแล้ว ได้ทรงดำรงตำแหน่งเป็น กรมพระราชวังบวรสถานมงคล และได้ทิวงคต เมื่อ พ.ศ. 2346

ประวัติการรบ

ในแผ่นดินสมเด็จพระเจ้าตากสิน

พ.ศ.2310- พ.ศ.2325 จำนวน 16 ครั้ง

ครั้งที่ 1 พ.ศ.2310 ตีค่ายพม่าที่โพธิ์สามต้น

ครั้งที่ 2. พ.ศ.2310 ตีค่ายพม่าที่บางกุ้งเมืองสมุทรสงคราม

ครั้งที่ 3. พ.ศ.2311 ตีก๊กเจ้าพิษณุโลก

ครั้งที่ 4. พ.ศ.2311 ตีก๊กเจ้าพิมายได้เลื่อนชั้นเป็นพระยาอนุชิตราชา ตำแหน่งจางวางตำรวจ

ครั้งที่ 5. พ.ศ.2312 ตีเขมรยึดได้เมืองเสียมราฐ

ครั้งที่ 6. พ.ศ.2313 ตีก๊กเจ้าพระฝาง (ก่อนเข้าตีมียศเป็น พระยายมราช)เสร็จราชการได้เลื่อนยศเป็นเจ้าพระยาสุรสีห์พิษณวาธิราช ผู้สำเร็จราชการ พิษณุโลก

ครั้งที่ 7. พ.ศ.2313 ตีทัพพม่าที่เมืองสวรรคโลก

ครั้งที่ 8. พ.ศ.2313 ตีทัพพม่าที่เมืองเชียงใหม่

ครั้งที่ 9. พ.ศ.2315 ตีทัพพม่าที่เมืองพิชัย

ครั้งที่ 10 พ.ศ.2317 ตีทัพพม่าที่เมืองเชียงใหม่ครั้งที่ 2

ครั้งที่ 11 พ.ศ.2317 รบพม่าที่บางแก้ว ราชบุรี

ครั้งที่ 12. พ.ศ.2318 รบกับอะแซหวุ่นกี้ ที่เมืองพิษณุโลก

ครั้งที่ 13. พ.ศ.2319 รบกับพม่าป้องกันเมืองเชียงใหม่

ครั้งที่ 14. พ.ศ.2320 ตีนครจำปาศักดิ์

ครั้งที่ 15. พ.ศ.2321 ตีกรุงศรีสัตนาคนหุต (เวียงจันทน์)

ครั้งที่ 16. พ.ศ.2323 ปราบจลาจลในกรุงกัมพูชา

รัชกาลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก

พ.ศ.2325-พ.ศ.2346 จำนวน 8 ครั้ง

พ.ศ.2325 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกได้จัดตั้งกรุงเทพมหานครและได้สถาปนาเจ้าพระยาสุรสีห์พิษณวาธิราช(บุญมา) เป็น สมเด็จกรมพระราชวังบวรมหาสุรสิงหนาท กรมพระราวังบวรสถานมงคล ตำแหน่งพระอุปราช(วังหน้า)

ครั้งที่ 17. พ.ศ.2328 สงครามเก้าทัพ (ไทย-พม่า)

ครั้งที่ 18. พ.ศ.2328 ตีพม่าในหัวเมืองปักษ์ใต้และปราบเมืองมลายู ทรงได้ปืน นางพญาตานีมาไว้ที่กรุงเทพฯ

ครั้งที่ 19. พ.ศ.2329 รบพม่าที่ท่าดินแดง

ครั้งที่ 20. พ.ศ.2330 ตีพม่าที่เมืองลำปางและป่าซาง และได้อัญเชิญพระพุทธสิหิงค์จากเชียงใหม่ลงมาประดิษฐานไว้ในพระราชวังบวรด้วย

ครั้งที่ 21. พ.ศ.2336 ทรงพิจารณาสภาพการเมืองทวายและแก้ไข

ครั้งที่ 22. พ.ศ.2336 รุกตีพม่า

ครั้งที่ 23. พ.ศ.2340 ป้องกันเมืองเชียงใหม่

ครั้งที่ 24. พ.ศ.2345 ขับไล่กองทัพพม่าออกจากแคว้นลานนา

..........................................................